Księga Psalmów 113:5 – znaczenie i zastosowanie

Pytanie w Księdze Psalmów 113:5, „Któż jest jak nasz Pan Bóg, który ma siedzibę w górze,” wyraża zachwyt, dla którego trudno znaleźć podobieństwo wśród rzeczy ziemskich. Psalmista nie przedstawia Boga jako kogoś odległego i zimnego. Mówi o Panu wywyższonym ponad wszystkie ludy, którego chwała sięga ponad niebiosa. Ta wielkość jednak nie kończy się na tronie, bo kolejne wersety pokazują Tego, który mieszka w górze, a jednocześnie schyla się ku temu, co nisko. Warto zauważyć, że w tekście wysokość łączy się z patrzeniem w dół. Szósty werset mówi o Panu, który spogląda w dół na niebo i ziemię, a dalej psalm opisuje podnoszenie nędzarza z prochu i ubogiego z gnoju, by został posadzony wśród książąt swojego ludu. To obrazy bardzo konkretne. Wysokość Boga występuje tu jako możliwość zobaczenia tego, co leży najniżej, a nie jako dystans. Wielkość Boga może wydawać się zbyt odległa na drobne troski. Ten psalm pokazuje, że najwyższy Pan jest zarazem Tym, który pochyla się nad upadkiem.

Pytanie „Któż jest jak nasz Pan Bóg, który ma siedzibę w górze” nie szuka odpowiedzi wśród innych potęg. Podkreśla wyjątkowość Boga: Jego miejsce jest wysoko, a Jego chwała przewyższa niebiosa i wszystkie ludy, jak mówi poprzedni werset. Psalm nie przedstawia jednak tej wysokości jako oddalenia, które czyni Boga obojętnym. Już następny werset dopowiada, że Bóg spogląda na niebo i ziemię. Dalsze obrazy pokazują, jak ta perspektywa przekłada się na działanie: podnosi ubogiego i nędzarza, a osobie bezdzietnej daje miejsce w domu i radość macierzyństwa. Nie chodzi więc o Boga zamkniętego w nieosiągalnej sferze, lecz o Tego, którego wielkość pozwala dostrzec także ludzi pozbawionych znaczenia w oczach świata. To rozróżnienie jest ważne: Boża transcendencja, czyli przewyższanie stworzenia, nie wyklucza bliskości. W Psalmie 113 uwielbienie rodzi się z obu prawd naraz. Bóg jest wywyższony ponad wszystko, a zarazem zwraca uwagę ku temu, kto znalazł się nisko. Jego chwała nie polega na obojętnym dystansie, lecz obejmuje także podnoszącą troskę.

Psalmista pyta: „Któż jest jak nasz Pan Bóg, który ma siedzibę w górze” (Księga Psalmów 113:5). Pytanie nie szuka odpowiedzi w spisie bogów ani w ludzkich wielkościach. Zostaje otwarte, bo nikt nie stoi obok Boga. Zdanie prowadzi wzrok w górę, ale dopiero szósty wers je domyka: Bóg spogląda w dół na niebo i na ziemię. Wysokość nie oznacza tu dystansu. Kto mieszka wysoko, widzi całość i nie musi patrzeć na innych z góry. Kolejne wersy pokazują, co ten wzrok znaczy w praktyce. Bóg podnosi nędzarza z prochu i dźwiga ubogiego z gnoju, by posadzić go wśród książąt swojego ludu. Ktoś, kto po stracie pracy czuje się spisany na straty, nie wypada przez to ze spojrzenia Boga. Psalm nie obiecuje jednak, że każda trudna droga skończy się awansem. Opisuje raczej Boga, który widzi i podnosi. Ostatni wers dodaje obraz niepłodnej kobiety, którą Bóg czyni matką synów pełnej radości. Wysokość i bliskość wobec najmniejszych idą w tym psalmie razem. Pytanie o podobieństwo Boga prowadzi więc do spokojnej pewności: Jego wyniesienie nie odsuwa Go od codziennych spraw ludzi, nawet tych najbardziej zwyczajnych.

Pytanie „Któż jest jak nasz Pan Bóg” nie szuka odpowiedzi wśród innych potęg. Wyrasta z pieśni, która wzywa do chwalenia imienia Boga od wschodu słońca aż po jego zachód. Jego wielkość przekracza granice ludów i sięga ponad niebiosa. Obraz Boga mającego siedzibę w górze wyraża tę niedostępną dla stworzenia wysokość, nie zaś obojętność wobec ziemi. Już następny werset dopowiada, że Bóg spogląda w dół na niebo i ziemię. W dalszej części psalm ukazuje Go jako Tego, który podnosi nędzarza z prochu i dźwiga ubogiego. Wysokość Boga nie oddziela Go więc od ludzkiej nędzy. Przeciwnie, Jego chwała objawia się także w tym, że dostrzega człowieka na samym dole i może odmienić jego położenie. W tym obrazie pozostaje ważna tajemnica: Bóg nie jest większy dlatego, że trzyma się z dala od świata. Jest wywyższony ponad wszystko, a zarazem zwraca się ku temu, co kruche. Psalm nie przedstawia jeszcze całej drogi ludzkiego cierpienia, ale daje powód do uwielbienia: żadne ludzkie położenie nie jest poza zasięgiem Jego spojrzenia.