Księga Przysłów 8:1 – znaczenie i zastosowanie

Wola Boga, objawiona dla naszego zbawienia, została tu przedstawiona jako coś łatwego do poznania i zrozumienia. Nikt nie może więc zasłaniać się niewiedzą ani usprawiedliwiać błędnych przekonań. Została też ukazana jako godna przyjęcia, dlatego nikt nie może usprawiedliwiać niedbałości ani niewiary.

To, co Bóg objawia, można łatwo poznać, bo jest przeznaczone dla nas i dla naszych dzieci (Księga Powtórzonego Prawa 29:29). Nie musimy wspinać się do nieba ani schodzić w głębiny, aby to znaleźć (Księga Powtórzonego Prawa 30:11). Stworzenie już częściowo objawia Boga (Księga Psalmów 19:1), przemawia też sumienie, a wpisany w nas porządek moralny wskazuje, co jest dobre, a co złe. Jednak najjaśniej Bóg objawił te rzeczy przez Mojżesza i proroków, dlatego ludzie powinni ich słuchać.

Nakazy Mądrości można poznać, ponieważ są głoszone otwarcie. Księga Przysłów pyta, czy Mądrość nie woła. Woła donośnie i nie milczy (Księga Przysłów 8:1; Księga Izajasza 58:1). Podnosi głos jak ktoś, komu zależy, by go usłyszano. Jezus także stanął i zawołał do ludzi (Ewangelia Jana 7:37), a lewici głośno odczytywali błogosławieństwa i przekleństwa (Księga Powtórzonego Prawa 27:14). Niekiedy donośnie przemawia też ludzkie serce, przez głos sumienia.

Te prawdy są również głoszone z wysoko położonych miejsc (Księga Przysłów 8:2). Mądrość staje na wzniesieniach, skąd może ją usłyszeć wielu ludzi. Bóg dał Prawo na górze Synaj, a Chrystus wyjaśniał je w swoim Kazaniu na Górze. Jeśli lekceważymy Boże objawienie, odwracamy się od Tego, który przemawia z nieba, a nie ma miejsca położonego wyżej (List do Hebrajczyków 12:25). Potajemne słowa należą do kłamstwa i grzechu, Mądrość zaś przemawia otwarcie i nie ma nic do ukrycia.

Mądrość przemawia również w miejscach publicznych, gdzie gromadzą się tłumy. Jezus nauczał w synagogach i w świątyni, gdzie Żydzi zwykli się zbierać (Ewangelia Jana 18:20). Każdy przechodzień, niezależnie od swojej pozycji czy sytuacji, może poznać to, co dobre, i dowiedzieć się, czego wymaga Pan, jeśli zechce słuchać. Głos Mądrości jest skierowany do wszystkich ludzi: kto ma uszy do słuchania, niech słucha.

Prawda Boga została umieszczona także tam, gdzie najbardziej jej potrzeba: na rozstajach życia. Rozgłasza się ją na skrzyżowaniach dróg, gdzie podróżni potrzebują wskazówek. Gdy ktoś nie wie, którą drogę wybrać, może usłyszeć słowo mówiące za nim: „Tędy droga” (Księga Izajasza 30:21). Głupiec nie wie, jak dotrzeć do miasta (Księga Koheleta 10:15), dlatego Mądrość stoi w gotowości, by go poprowadzić. Czeka przy bramach, przy wejściu do miasta, gotowa pomóc mu znaleźć właściwą drogę (Pierwsza Księga Samuela 9:18).

Mądrość podąża za ludźmi aż do ich domów i woła do nich u drzwi, niosąc domowi pokój. Jeśli jest tam człowiek pokoju, pokój na nim pozostanie. Słudzy Boga mają dawać świadectwo zarówno publicznie, jak i od domu do domu. Również sumienie towarzyszy człowiekowi, dokądkolwiek się udaje, i przestrzega go, bo wszędzie zabiera ze sobą swoje myśli i serce.

Te słowa są skierowane do ludzi, nie do aniołów, diabłów ani zwierząt. Aniołowie nie potrzebują takiego pouczenia, diabły nie mogą z niego skorzystać, a zwierzęta nie są w stanie go przyjąć. Ludzie zaś go potrzebują, bo otrzymują więcej nauki niż zwierzęta i są mądrzejsi od ptaków. Dlatego Mądrość mówi: „Do was, ludzie, wołam” (Księga Przysłów 8:4). To słowo jest dla wszystkich: nie tylko dla Żydów, szlachetnie urodzonych czy uczonych, lecz także dla tych, którzy mają najmniej i zajmują najniższą pozycję.

To, co zostało objawione, jest również warte poznania. Ma wielką wartość. Księga Przysłów nazywa to, co Mądrość głosi, rzeczami wzniosłymi, wręcz książęcymi (Księga Przysłów 8:6). Są one odpowiednie dla tych, którzy mają najmniej, a zarazem dają radość największym. Są boskie i niebiańskie, a przy nich każda inna nauka wydaje się dziecinną zabawą. Wszystko, co dotyczy wiecznego Boga, nieśmiertelnej duszy i życia wiecznego, musi mieć prawdziwie wielką wartość.

Są to także rzeczy całkowicie słuszne i sprawiedliwe. Księga Przysłów nazywa je tym, co prawe i sprawiedliwe, bez żadnego fałszu ani wypaczenia (Księga Przysłów 8:6, 8). Wszystko, co Bóg objawia, jest zgodne z naturalnym światłem poznania i je dopełnia. W Bożych nakazach nie ma nic surowego, poniżającego ani nierozumnego. Wszystkie Boże przykazania dotyczące każdej dziedziny życia są słuszne.

Te prawdy są też całkowicie godne zaufania. Mądrość mówi, że jej usta głoszą prawdę (Księga Przysłów 8:7). Mówi całą prawdę i tylko prawdę, bo jej nauka jest świadectwem dla świata. Każde słowo Boga jest prawdziwe. Nie ma w nim fałszywych podstępów i Bóg nie wprowadza nas w błąd, nawet gdy mówi nam, co jest dla naszego dobra. Chrystus jest wiernym świadkiem i samą prawdą. Kłamstwo jest złem i obrzydliwością dla Jego ust. Dlatego także dla nas powinno być odrażające i nie powinno go być w naszej mowie, tak jak nie ma go w słowach Boga.

Te słowa głęboko radują tych, którzy właściwie je przyjmują. Chodzi o ludzi, którzy dobrze rozumieją samych siebie, nie są zaślepieni przez świat ani cielesne pragnienia, nie kierują się uprzedzeniami i pozwalają, by pouczał ich Bóg. Należą do nich również ci, którym Bóg otworzył umysł, którzy szczerze szukają poznania, trudzą się, by je zdobyć, i już znaleźli część tego, czego szukali. Dla takich ludzi wszystko to jest jasne i nietrudne do zrozumienia. Jeśli Pismo Święte wydaje się zamknięte, problem tkwi w tych, którzy nie chcą się uczyć.

Jeśli dobra nowina jest ukryta, to dla tych, którzy giną. Dla tych, którzy odwracają się od zła, prawdziwym zrozumieniem jest samo odwrócenie się od niego, a dla tych, którzy dzięki posłuszeństwu Bogu nabyli rozsądku, wszystko to jest jasne. Droga pobożności przypomina szeroką drogę. Nawet prości wędrowcy, choćby nazywano ich głupimi, nie zbłądzą na niej (Księga Izajasza 35:8). Wielką krzywdę wyrządza się więc zwykłym ludziom, gdy odmawia się im dostępu do Pisma Świętego, twierdząc, że nie potrafią go zrozumieć. Pismo Święte jest jasne dla ludzi prostych.

Te słowa są słuszne i nietrudno się im podporządkować. Ci, którzy potrafią odróżnić dobro od zła, chętnie przyznają, że nakazy Mądrości są prawe. Dlatego kierują się nimi bez narzekania i sprzeciwu.

Na tej podstawie autor wyciąga wniosek, że prawdziwe poznanie tych rzeczy, które przemienia nas na ich podobieństwo, jest cenniejsze niż wszelkie bogactwo tego świata (Księga Przysłów 8:10–11). „Przyjmij moje pouczenie, a nie srebro”. Pouczenie nie może jedynie dotrzeć do naszych uszu: trzeba je przyjąć. Powinniśmy pozwolić, by wywarło na nas wpływ, i poddać się jego wskazaniom.

Oznacza to, że powinniśmy wybrać pobożność, a nie bogactwo. Jeśli mamy w sercu poznanie Boga i bojaźń Bożą, jesteśmy naprawdę bardziej błogosławieni i lepiej zaopatrzeni w każdej dziedzinie życia, niż gdybyśmy posiadali wielkie ilości srebra i złota. Sama Mądrość jest cenniejsza niż rubiny i powinniśmy tak ją cenić. Przynosi lepszą nagrodę, daje lepszy udział, a gdy znajduje wyraz w naszym życiu, staje się piękniejszą ozdobą niż najwspanialsze klejnoty.

Cokolwiek moglibyśmy zapragnąć spośród dóbr tego świata, nawet gdybyśmy to posiadali, nie byłoby godne porównania z korzyściami, które płyną z gorliwej pobożności. Powinniśmy też stać się obojętni na bogactwo tego świata, aby z większym skupieniem i zaangażowaniem poświęcać się pobożnemu życiu. Pouczenie trzeba przyjąć jako rzecz najważniejszą, a potem być zadowolonym bez względu na to, czy otrzymamy srebro, czy nie. Nie powinniśmy uważać srebra za nasz prawdziwy udział ani nagrodę, jak bogacz, który za życia otrzymał już swoje dobra.