Księga Liczb 9:1 – znaczenie i zastosowanie

Opisano tu nakaz obchodzenia Paschy rok po wyjściu Izraela z Egiptu: czternastego dnia pierwszego miesiąca drugiego roku, kilka dni przed spisem ludności. Bóg wydał im to konkretne polecenie, bo bez niego, jak się wydaje, nie obchodziliby Paschy. Pierwsze święto Paschy było związane z wejściem do Ziemi Obiecanej (Księga Wyjścia 12:25), a następne obchodzono dopiero po dotarciu do Kanaanu (Księga Jozuego 5:10). Już na początku widać, że przepisy obrzędowe nie miały obowiązywać na zawsze, skoro niektórych z nich nie stosowano przez wiele lat od chwili ich ustanowienia.

Wieczerza Pańska, która zajęła miejsce Paschy, nie została jednak w ten sposób zarzucona we wczesnym Kościele, choć pierwsi chrześcijanie mierzyli się z większymi trudnościami niż Izrael na pustyni. Co więcej, w czasach prześladowań Wieczerzę Pańską często sprawowano częściej niż później. Izraelitom na pustyni trudno było zapomnieć o ocaleniu z Egiptu, bo całe ich życie nieustannie im o nim przypominało. Prawdziwe niebezpieczeństwo miało nadejść dopiero po wejściu do Kanaanu, dlatego właśnie tam szczególnie potrzebowali pamiętać o skale, z której zostali wyciosani.

Bóg chciał także, aby obchodzili Paschę ponownie, gdy nadszedł kolejny rok, a oni byli spokojniejsi i lepiej zaznajomieni z Jego prawem. Pierwszą Paschę obchodzili w pośpiechu, a samo święto było wtedy bardziej częścią tamtego wydarzenia niż znakiem, który na nie wskazywał. Ponowne obchodzenie Paschy miało pomóc ich dzieciom lepiej zrozumieć jej znaczenie i zachować je w pamięci. Kalwin uważa, że już wtedy mieli obowiązek ją obchodzić, a konieczność przypomnienia im o niedawnym nakazie świadczyła o ich niedbałości.

Mojżesz wiernie przekazał ludowi polecenia Pana (Księga Liczb 9:4). Podobnie Paweł powiedział, że przekazał wspólnotom to, co otrzymał od Pana w sprawie ewangelicznej Paschy, czyli Wieczerzy Pańskiej (Pierwszy List do Koryntian 11:23). Rządzący powinni przypominać ludziom o tym, co dobre, a duszpasterze pobudzać nas do pamiętania. Lud wykonał polecenie (Księga Liczb 9:5). Choć niedawno obchodzono uroczystość poświęcenia opisaną w rozdziale 7, nie posłużyło to jako wymówka, by pominąć Paschę. Szczególne obowiązki nie powinny wypierać regularnego oddawania czci Bogu. Izraelici obchodzili Paschę nawet na pustyni, dlatego także w naszym niepewnym życiu powinniśmy, kiedy tylko możemy, trwać blisko Boga, korzystając z ustanowionych przez Niego świętych obrzędów. To w nich znajdujemy największe pocieszenie i wytchnienie.

Dalej pojawiają się wskazówki dotyczące tych, którzy w czasie spożywania Paschy byli rytualnie nieczyści. Prawo nakazywało każdemu Izraelicie spożywać Paschę, ale późniejsze przepisy zabraniały osobom rytualnie nieczystym spożywania rzeczy świętych. W głębszym sensie ludzie, których umysły i sumienia splamił grzech, nie są gotowi do wspólnoty z Bogiem i nie mogą z prawdziwą pociechą przyjąć ewangelicznej Paschy, dopóki nie zostaną oczyszczeni przez skruchę i wiarę. Znajdują się w trudnym położeniu: jeśli trzymają się z dala od świętych obrzędów, okazują im lekceważenie, a jeśli przystępują do nich w stanie nieczystości, znieważają je. Muszą więc się oczyścić, a potem przystąpić do Bożego ołtarza.

W Izraelu problem dotyczył mężczyzn, którzy stali się nieczyści przez dotknięcie ciała zmarłego (Księga Liczb 9:6). Ich nieczystość trwała siedem dni (Księga Liczb 19:11), a w tym czasie nie mogli spożywać rzeczy świętych (Księga Kapłańska 7:20). Nie była to ich wina, lecz nieszczęśliwy zbieg okoliczności, ponieważ niektórzy musieli zajmować się ciałami zmarłych, aby je pogrzebać. Dlatego mogli z pewną ufnością zwrócić się ze swoją sprawą do Mojżesza.

Przedstawili ją Mojżeszowi (Księga Liczb 9:7). W trudnych sprawach dotyczących grzechu i obowiązku mądrze jest zasięgać rady duszpasterzy, których Bóg ustanowił nad nami, i szukać pouczenia w prawie, które mają głosić (Księga Malachiasza 2:7). Powinniśmy też modlić się, aby Bóg prowadził nas prostą drogą. Zwróć uwagę na ich smutek: martwili się, że nie mogą złożyć Panu ofiary. Nie zarzucali prawu niesprawiedliwości, lecz ubolewali, że ich obecna sytuacja nie pozwala im go wypełnić, i prosili o pomoc. To dobry znak, gdy ludzie pragną Bożych obrzędów tak, jak pragnie się pokarmu i napoju. Powinno nas niepokoić wszystko, co nie pozwala nam złożyć ofiary podczas szabatu lub przystąpić do stołu Pańskiego, tak jak smuciło Dawida, gdy nie mógł dotrzeć do ołtarza (Księga Psalmów 42:1–2).

Mojżesz mądrze zajął się tą sprawą. Mogło się wydawać, że jedno prawo stoi w sprzeczności z drugim. Późniejsze przepisy mogą wyjaśniać wcześniejsze, ale Mojżesz współczuł Izraelitom, którzy nie mogli obchodzić Paschy, dlatego poświęcił czas na szukanie Bożego wskazania. Powiedział, że poczeka, aż dowie się, co Pan nakaże w ich sprawie (Księga Liczb 9:8). Duszpasterze powinni naśladować ten przykład, rozstrzygając sprawy sumienia. Nie powinni decydować pochopnie, lecz poświęcić czas na namysł, rozważyć wszystkie szczegóły i porównywać sprawy duchowe z duchowymi. Powinni też szukać woli Boga, a nie kierować się osobistymi upodobaniami czy odczuciami, lecz możliwie wiernie osądzać sprawy w świetle Bożej prawdy. Nie mamy bezpośredniego objawienia, jakie otrzymał Mojżesz, ale mamy prawo i świadectwo. Jeśli z pokorą i wiarą przedstawiamy Bogu trudne sprawy w modlitwie, możemy ufać, że Duch, który prowadzi do całej prawdy, pomoże nam wskazywać innym właściwą drogę.

Bóg udzielił jasnych wskazówek dotyczących tej i podobnych sytuacji, wyjaśniając przepisy o Passze. To, co wyglądało na niefortunny zbieg okoliczności, stało się okazją do ustanowienia dobrych praw. Osobom rytualnie nieczystym w czasie, gdy należało spożywać Paschę, pozwolono obchodzić ją miesiąc później, kiedy już były czyste. Ta sama zasada dotyczyła osób przebywających w dalekiej podróży (Księga Liczb 9:10–11). Uczy to, że przystępując do Boga w uroczystym nabożeństwie, powinniśmy być zarówno czyści, jak i skupieni. Pokazuje też, że rzeczywisty obowiązek można z konieczności odłożyć na pewien czas, choć takie odroczenie nie usprawiedliwia całkowitego zaniedbania go.

Ktoś, kto żyje w konflikcie z bratem, może zostawić dar przy ołtarzu i najpierw pójść się z nim pojednać, jak nauczał Jezus (Ewangelia Mateusza 5:23–24). Gdy jednak zrobi już wszystko, co w jego mocy, by zabiegać o pokój, powinien wrócić i złożyć dar, niezależnie od tego, czy sprawa została rozstrzygnięta. Podobnie Paschę obchodzoną w późniejszym terminie należało obchodzić tego samego dnia miesiąca co pierwszą, ponieważ ten obrzęd upamiętniał ocalenie, które dokonało się właśnie tego dnia miesiąca.

Za panowania Ezechiasza, króla, który przywrócił prawidłowe oddawanie czci Bogu w Judzie, cały lud obchodził Paschę czternastego dnia drugiego miesiąca (Druga Księga Kronik 30:15). Może to pomóc wyjaśnić, dlaczego pozwolono spożywać Paschę niektórym osobom, które nie były rytualnie czyste. Gdyby główne obchody odbyły się w pierwszym miesiącu, osoby nieczyste mogłyby poczekać do drugiego. Skoro jednak Paschę obchodzono już w drugim miesiącu, nie mogły czekać aż do trzeciego. Dlatego, zamiast całkowicie zrezygnować z udziału, pozwolono im przystąpić do święta, choć nie zakończyły jeszcze oczyszczenia wymaganego przez przepisy dotyczące świątyni (Księga Liczb 9:19–20).

Jeśli Paschę obchodzono w drugim miesiącu, wszystkie jej obrzędy i ceremonie nadal należało starannie zachowywać (Księga Liczb 9:12). Nie wolno było sądzić, że zmiana terminu pozwala pominąć jakąkolwiek część uroczystej służby. Gdy nie możemy służyć Bogu dokładnie tak, jak byśmy chcieli, powinniśmy mimo to zrobić wszystko, co jest możliwe.

To ustępstwo w szczególnej sytuacji nie usprawiedliwiało tych, którzy lekkomyślnie pomijali Paschę we właściwym terminie, choć nic rzeczywistego im w tym nie przeszkadzało (Księga Liczb 9:13). Kto mógł spożyć Paschę w wyznaczonym czasie, a mimo to z niej zrezygnował, okazywał Bogu pogardę i nadużywał Jego łaskawości. Z pewnością poniósłby karę za swój grzech i zostałby wyłączony ze swojego ludu. Ci, których trudne położenie zmusza do opuszczenia Bożych obrzędów, mogą ufać Jego łasce pośród przeciwności. Kto jednak świadomie z nich rezygnuje, słusznie może oczekiwać Bożego sądu za swój grzech. Nie dajmy się zwieść: Boga nie można oszukać.

Znajdujemy tu również słowa dotyczące cudzoziemców, którzy mieszkali pośród Izraela (Księga Liczb 9:14). Jeśli ktoś taki chciał uczestniczyć w spożywaniu Paschy, musiał przyjąć obrzezanie jako osoba nawrócona na ich wiarę (Księga Wyjścia 12:48–49). Mimo to otwarte przyjęcie nie-Izraelitów wskazywało naprzód na łaskawość, jaką Chrystus miał okazać wierzącym poganom, czyli ludziom spoza Izraela. Wtedy, tak jak i teraz, wszystkich obowiązywało jedno prawo. W czasach Mesjasza miała być jedna Ewangelia dla cudzoziemców i osób urodzonych w Izraelu, ponieważ w każdym narodzie Bóg przyjmuje tego, kto się Go boi i postępuje sprawiedliwie. Prawdę tę Piotr później zrozumiał wyraźniej (Dzieje Apostolskie 10:34–35).