Księga Liczb 27:1 – znaczenie i zastosowanie

O sprawie córek Selofchada wspomniano już w poprzednim rozdziale, w wersecie 33 (Księga Liczb 26:33). Uwaga, z jaką ją opisano, wskazuje, że był to przypadek niezwykły. W tamtym czasie najwyraźniej nie zdarzało się w Izraelu, by mężczyzna nie miał synów, lecz same córki. Ich sprawa powraca w Księdze Liczb 36:1-13, gdzie rozpatruje się inną jej stronę, a zgodnie z wydanym tam rozstrzygnięciem córki później otrzymały swoje dziedzictwo (Księga Jozuego 17:3-4). Można przypuszczać, że także ich charakter przemawiał na korzyść ich sprawy i przyczynił się do tego, że stała się tak znana.

Najpierw przedstawiają własną sprawę i wnoszą prośbę przed najwyższy organ sądowy w Izraelu. Należeli do niego Mojżesz jako władca, przywódcy jako zwierzchnicy oraz zgromadzenie, czyli starsi ludu wybrani, by go reprezentować (Księga Liczb 27:2). To szacowne grono zbierało się przy wejściu do Namiotu Spotkania, aby w trudnych sprawach szukać wskazówek u Boga. Młode kobiety zwróciły się do nich, ponieważ sędziowie mają bronić sierot (Księga Psalmów 82:3). Nie dowiadujemy się, czy ktoś występował w ich imieniu, ale same dobrze przedstawiły swoją sprawę. Było im łatwiej, bo ich roszczenie było jasne, uczciwe i przemawiało samo za siebie.

Zwróć uwagę, o co prosiły. Chciały otrzymać część ziemi Kanaan pośród braci swojego ojca (Księga Liczb 27:4). Bóg polecił Mojżeszowi, a Mojżesz wiernie przekazał ludowi, że ziemia Kanaan zostanie podzielona między tych, którzy zostali ujęci w spisie (Księga Liczb 26:53). Córki wiedziały, że ich nie policzono, więc zgodnie z tą zasadą nie mogły oczekiwać dziedzictwa. Traktowano by rodzinę ich ojca tak, jakby wygasła, mimo że pozostawił córki. Uważały to za niesprawiedliwe, dlatego prosiły, by uznano je za spadkobierczynie w miejsce ojca i przyznano im jego dziedzictwo. Gdyby miały brata, nie zwracałyby się do Mojżesza, jak niegdyś pewien człowiek zwrócił się do Jezusa z prośbą, by nakazał jego bratu podzielić się z nim spadkiem (Ewangelia Łukasza 12:13). Ponieważ jednak nie miały brata, poprosiły o własność.

W tej prośbie okazały wielką wiarę w moc Boga i Jego obietnicę, że da Kanaan Izraelowi. Ziemia nie została jeszcze zdobyta i nadal znajdowała się w rękach jej rdzennych mieszkańców, a one prosiły o swoją część tak, jakby już do nich należała. Zobacz, jak Bóg mówi w swojej świętości, że Gilead i Manasses należą do Niego (Księga Psalmów 60:6-7). Córki okazały też głębokie pragnienie, by mieć miejsce i imię w ziemi obietnicy, która wskazywała na niebo. Jeśli, jak sądzą niektórzy, myślały również o tym większym dziedzictwie i dążyły do życia wiecznego, były naprawdę mądrymi kobietami. Ich przykład powinien zachęcać nas, byśmy dokładali wszelkich starań, aby mieć pewność, że przysługuje nam dziedzictwo niebiańskie, gdzie w ramach przymierza łaski nie ma różnicy między mężczyzną a kobietą (List do Galatów 3:28).

Okazały również prawdziwy szacunek ojcu. Po jego śmierci jego imię było dla nich cenne i zależało im na tym, by nie zaginęło nazwisko jego rodu. Dzieci mają dług wdzięczności wobec pamięci o rodzicach, czego uczy piąte przykazanie: czcij ojca swego i matkę swoją.

Ich prośba opierała się także na tym, że ojciec nie umarł z powodu żadnego publicznego oskarżenia, które okryłoby go hańbą lub pozbawiło go majątku. Umarł w swoim grzechu (Księga Liczb 27:3). Nie przyłączył się do żadnego buntu przeciw Mojżeszowi, a zwłaszcza do buntu Koracha, ani nie uczestniczył w grzechach innych. Był winny jedynie powszechnej grzeszności człowieka i za to odpowiadał przed samym Bogiem. Nie został poddany żadnemu wyrokowi wydanemu przez Mojżesza i przywódców. Nikt nigdy nie dowiódł mu niczego, co mogłoby pozbawić jego dzieci prawa do dziedziczenia. Dla rodziców pociechą u kresu życia może być świadomość, że choć ponoszą konsekwencje własnego grzechu, nie wiedzą o żadnej winie, która mogłaby zaszkodzić ich dzieciom.

Rozstrzygnięcie sprawy przynosi odpowiedź samego Boga. Mojżesz nie odważył się sam wydać wyroku, bo choć roszczenie córek wydawało się słuszne i rozsądne, otrzymał jasne polecenie, by podzielić ziemię między tych, których ujęto w spisie, a spis obejmował tylko mężczyzn. Dlatego przedstawił sprawę Panu i czekał na Jego decyzję (Księga Liczb 27:5). Bóg sam wydał rozstrzygnięcie. Zwraca uwagę nie tylko na narody, lecz także na poszczególne rodziny i kieruje ich sprawami zgodnie ze swoim mądrym zamysłem.

Prośba zostaje przyjęta (Księga Liczb 27:7). Bóg uznaje, że córki mają rację, i poleca przyznać im własność. Ci, którzy zabiegają o dziedzictwo w ziemi obietnicy, otrzymają to, o co proszą, a wraz z tym także inne błogosławieństwa. Bóg pochwala i szanuje takie roszczenia. Sprawę rozstrzygnięto również na przyszłość. Córki Selofchada myślały nie tylko o własnym bezpieczeństwie i dobrym imieniu rodziny, lecz także o godności i dobru kobiet. Dlatego ustanowiono ogólną zasadę: jeśli mężczyzna nie ma syna, jego majątek przechodzi na córki (Księga Liczb 27:8). Dziedziczą go wszystkie córki razem, nie tylko najstarsza, i otrzymują równe części.

Dalsze przepisy dotyczące dziedziczenia znajdują się w Księdze Liczb 27:9-11. Jeśli mężczyzna nie miał w ogóle dzieci, jego majątek przypadał braciom. Jeśli nie miał braci, przechodził na braci jego ojca, a jeśli i ich nie było, na najbliższego krewnego. Nasze prawo zgadza się dokładnie z tymi zasadami. Niektórzy żydowscy nauczyciele chcieli uznać, że jeśli mężczyzna nie miał dzieci, majątek powinien przypaść jego ojcu, o ile ten jeszcze żył, zanim otrzymaliby go bracia. Prawo jednak tego nie mówi. Prawo zwyczajowe również jasno stanowi, że majątek nie przechodzi wstecz, w górę linii rodowej. Jeśli więc mężczyzna kupił ziemię na własność i umarł bezdzietnie, gdy jego ojciec jeszcze żył, ojciec nie mógł jej odziedziczyć. To pokazuje, że to Bóg ustanawia spadkobierców i że należy przyjąć Jego porządek.