Księga Liczb 26:5 – znaczenie i zastosowanie

To spis plemion, które ponownie policzono, w tej samej kolejności co w pierwszym rozdziale. Zwróćmy najpierw uwagę na wykaz rodów w każdym plemieniu. Nie chodzi tu o rodziny w dzisiejszym rozumieniu, czyli o ludzi mieszkających pod jednym dachem, lecz o potomków synów patriarchów, dawnych ojców Izraela. Ich potomkowie z dumą nosili te nazwy i posługiwali się nimi, by wskazać swoje pochodzenie.

W ten sposób policzono rody dwunastu plemion. Dan miał tylko jeden ród, ponieważ miał tylko jednego syna, a jednak stał się drugim co do wielkości plemieniem, po Judzie (Księga Liczb 26:42–43). Jego początki były skromne, lecz z czasem bardzo się rozrósł. Zabulon dzielił się na trzy rody, Efraim na cztery, Issachar na cztery, Neftali na cztery, a Ruben na cztery. Juda, Symeon i Aser mieli po pięć rodów, Gad i Beniamin po siedem, a Manasses osiem. Beniamin miał dziesięciu synów, gdy rodzina Jakuba schodziła do Egiptu (Księga Rodzaju 46:21), ale wygląda na to, że trzech z nich zmarło bezdzietnie albo ich rody z czasem wygasły, bo tutaj pozostało tylko siedem nazw. To plemię nie należało do największych. Pokazuje to, że Boża opatrzność, która kształtuje rodziny i narody, nie kieruje się tym, co po ludzku można przewidzieć. „Niepłodna urodziła siedmioro, a ta, która miała wiele dzieci, osłabła” (Pierwsza Księga Samuela 2:5).

Zwróćmy następnie uwagę na liczebność poszczególnych plemion. Warto porównać ją ze spisem dokonanym pod górą Synaj. Łączna liczba była niemal taka sama — o 1820 osób mniejsza niż poprzednio — a jednak siedem plemion się rozrosło. Liczba mieszkańców Judy wzrosła o 1900, Issachara o 9900, Zabulona o 3100, Manassesa o 20 500, Beniamina o 10 200, Dana o 1700, a Asera o 11 900. Liczebność pozostałych pięciu plemion zmalała na tyle, by zrównoważyć ten wzrost. Ruben stracił 2770 osób, Symeon 37 100, Gad 5150, Efraim 8000, a Neftali 8000.

Możemy tu dostrzec kilka rzeczy. Wszystkie trzy plemiona, które obozowały pod sztandarem Judy — przodka Chrystusa — zwiększyły swoją liczebność. Odpowiada to obietnicy, że Kościół Chrystusa będzie wzrastał i się rozrastał. Żadne plemię nie zwiększyło się tak bardzo jak Manasses. W poprzednim spisie było najmniejsze i liczyło zaledwie 32 200 osób, a teraz stało się jednym z większych. Jego brat Efraim, wcześniej liczny, należy teraz do mniejszych plemion. Jakub skrzyżował ręce, błogosławiąc ich, i przyznał Efraimowi pierwszeństwo przed Manassesem. Być może Efraimici popadli w dumę z powodu tego wyróżnienia i źle traktowali Manassesytów. Pan jednak, widząc, że Manasses jest lekceważony, bardzo go rozmnożył. Chwałą Boga jest wspierać słabych i podnosić tych, którzy zostali poniżeni.

Warto też zauważyć, że żadne plemię nie poniosło tak wielkich strat jak Symeon. Jego liczebność spadła z 59 300 do 22 200, czyli do nieco ponad jednej trzeciej dawnego stanu. Jeden cały ród tego plemienia, ród Ohada (Księga Wyjścia 6:15), zniknął na pustyni. To jeden z powodów, dla których Mojżesz nie wspomina Symeona w swoim błogosławieństwie (Księga Powtórzonego Prawa 33), a jego dziedzictwo w Kanaanie było tak niewielkie — obejmowało jedynie część ziemi Judy (Księga Jozuego 19:9). Niektórzy sądzą, że większość z 24 000 osób, które zginęły podczas plagi będącej następstwem grzechu w Peor, należała do tego plemienia. Zimri, który przewodził temu grzechowi, był księciem Symeona, a wielu jego ludzi prawdopodobnie poszło za jego złym przykładem.

W opisie Rubena Mojżesz wspomina też o buncie Datana i Abirama, Rubenitów, którzy przyłączyli się do Koracha, Lewity (Księga Liczb 26:9–11). Chociaż tę historię opowiedziano zaledwie kilka rozdziałów wcześniej, przytoczono ją ponownie, by pamiętały o niej kolejne pokolenia. Gdy patrzyli na swoje pochodzenie i byli dumni z jego dawności lub zaszczytnej pozycji, mieli pamiętać, że wśród ich przodków byli też buntownicy występujący przeciwko Bogu. O Datanie i Abiramie powiedziano dwie rzeczy. Po pierwsze, niegdyś zajmowali znaczącą pozycję we wspólnocie, zapewne dlatego, że byli zdolni, aktywni i nadawali się do pełnienia publicznych zadań. Bóg mógł z czasem powierzyć im ważne obowiązki pod przewodnictwem Mojżesza. Jednak ich dumne serca popchnęły ich do sprzeciwu wobec Boga i Mojżesza, a występując przeciwko jednemu, wystąpili też przeciwko drugiemu.

Po drugie, ci, którzy mogli zdobyć sławę, okryli się hańbą. Stali się przestrogą (Księga Liczb 26:10). Ich zguba ukazała świętą sprawiedliwość Boga, a pamięć o nich pozostała ostrzeżeniem dla ludzi wszystkich pokoleń, by nie ulegać pysze i nie buntować się.

Wspomniano również, że synowie Koracha zostali ocaleni (Księga Liczb 26:11). Nie zginęli, w przeciwieństwie do synów Datana i Abirama, zapewne dlatego, że nie uczestniczyli w tym grzechu i nie przyłączyli się do buntu nawet wtedy, gdy buntował się ich własny ojciec. Jeśli nie uczestniczymy w grzechach grzeszników, nie poniesiemy też ich kary. Później synowie Koracha okazali się bardzo pożyteczni dla Kościoła. Dawid ustanowił ich śpiewakami w domu Pana, a wiele psalmów wiąże się z ich imieniem. Być może zachowano to imię przez tak długi czas, zamiast imienia innego przodka, po części jako przestrogę dla nich, a po części po to, by ukazać moc Boga, który potrafi wydać cenny owoc nawet z gorzkiego korzenia. Potomkowie rodzin naznaczonych hańbą powinni przez szlachetne postępowanie starać się usunąć hańbę swoich ojców.