Księga Liczb 16:1 – znaczenie i zastosowanie

Oto opis buntowników: kim byli i jakimi byli ludźmi. Nie byli, jak wcześniej, mieszaniną ludów ani ludźmi z najniższych warstw, lecz osobami znaczącymi i cieszącymi się wysoką pozycją. Głównym przywódcą był Korach. Zorganizował bunt i stanął na czele grupy, dlatego mówi się o „buncie Koracha” (List Judy 1:11). Korach był kuzynem Mojżesza, ponieważ ich ojcowie byli braćmi, ale nawet tak bliskie pokrewieństwo nie powstrzymało go przed znieważaniem Mojżesza i okazywaniem mu braku szacunku. Nie powinno nas dziwić, że wśród wrogów człowieka znajdują się także domownicy.

Dołączyli do niego Datan i Abiram, dwaj przywódcy z pokolenia Rubena. Ruben był pierworodnym synem Jakuba. Koracha prawdopodobnie rozgniewało zarówno powierzenie Aaronowi kapłaństwa, jak i ustanowienie Elizafana przywódcą Kehatytów, klanu Lewiego (Księga Liczb 3:30). Rubenici mogli też czuć urazę, że Judzie przypadło w obozie miejsce najwyższego zaszczytu. On został wymieniony w Księdze Liczb 16:1 jako jeden z przywódców stronnictwa, ale później nie pojawia się już w tej historii. Niektórzy sądzą, że się opamiętał i odszedł od pozostałych, inni zaś, że po prostu odegrał mniejszą rolę niż Datan i Abiram.

Kehatyci obozowali po tej samej stronie przybytku co Rubenici, co mogło dać Korachowi sposobność, by ich do siebie przekonać. Dlatego Żydzi mawiali: „Biada niegodziwcowi i biada jego sąsiadowi”, bo zły człowiek może szerzyć zepsucie wśród tych, którzy są blisko niego. Ci znani ludzie pociągnęli za sobą dwustu pięćdziesięciu naczelników zgromadzenia (Księga Liczb 16:2). Prawdopodobnie byli to pierworodni synowie, a przynajmniej głowy rodzin, którzy wcześniej pełnili święte obowiązki, zanim Aaron został wywyższony. Pycha, ambicja i rywalizacja między wpływowymi ludźmi od zawsze przysparzały wielu problemów kościołom i narodom. Niech Bóg w swojej łasce uczy wpływowych ludzi pokory i daje nam pokój w naszych czasach, Panie.

Ci sławni mężczyźni przypominali grzeszników znanych w dawnym świecie (Księga Rodzaju 6:4). Nie zadowalała ich sława. Już zajmowali wysoką pozycję, a pragnęli wznieść się jeszcze wyżej. Ostatecznie sławni stali się niesławni.

Buntownicy sprzeciwiali się temu, że kapłaństwo zostało powierzone Aaronowi i jego rodzinie (Księga Liczb 16:3). Uważali, że Mojżeszowi nie wolno było nadać im tak wielkiego zaszczytu, a Aaronowi nie należało go przyjmować. Oskarżali więc obu o zagarnianie władzy dla siebie: „Zbyt wiele sobie przywłaszczacie”. W istocie mówili: „Dość już rządziliście. Oddajcie teraz swoje miejsca innym, którzy mają do nich takie samo prawo i zdolności”.

Z dumą twierdzili, że całe zgromadzenie jest święte i że Pan jest pośród niego. Zachowywali się tak, jakby każdy z nich mógł składać ofiary, tak samo jak Aaron. Nie mieli większych powodów, by chełpić się czystością ludu ani Bożą przychylnością, bo lud wielokrotnie, i to niedawno, splamił się grzechem, a wówczas doświadczał oznak Bożego niezadowolenia. Powinno to skłonić ich do wdzięczności za kapłanów, którzy mogli stanąć między nimi a Bogiem. Zamiast tego zazdrościli kapłanom.

Niesłusznie oskarżali Mojżesza i Aarona o przywłaszczenie sobie zaszczytów, chociaż było jasne, że Bóg powołał ich do tej służby (List do Hebrajczyków 5:4). Ich zarzut w gruncie rzeczy oznaczał, że nie chcieli ani kapłanów, ani żadnej władzy — ani w sprawach państwowych, ani w sprawach świętych. Albo też nie chcieli uznać porządku ustanowionego przez Boga. Widać w tym, jaki duch cechuje tych, którzy odrzucają władzę i sprzeciwiają się zwierzchnościom ustanowionym przez Boga. Są pyszni, zazdrośni, ambitni, niespokojni, niegodziwi i nierozumni. Widać też, jak mogą być traktowani nawet najlepsi i najbardziej użyteczni słudzy przez ludzi, którym służyli. Jeśli ludzi o najlepszych tytułach nazywa się uzurpatorami, a tych, którzy dobrze rządzą, tyranami, powinni pamiętać, że podobnie potraktowano Mojżesza i Aarona.

Gdy Mojżesz usłyszał ich skargę, upadł na twarz (Księga Liczb 16:4), tak jak wcześniej (Księga Liczb 14:5). Pokazał w ten sposób, że był gotów ustąpić, jeśli tylko mógłby to zrobić bez nieposłuszeństwa wobec Boga i bez sprzeniewierzenia się powierzonej mu służbie. Pokazał też, że zwrócił się do Boga w modlitwie, prosząc o wskazówki, co powiedzieć i jak postąpić w tak bolesnej sytuacji. Nie odpowiedział im, zanim się nie uniżył, nie uspokoił ducha i nie otrzymał wskazówek od Boga. Mądre serce w takiej sytuacji dobrze rozważa odpowiedź i szuka rady u Boga.

Mojżesz zgodził się, by sprawę rozstrzygnął Bóg. Był pewien, że jego powołanie jest słuszne, a zarazem gotów ustąpić, jeśli Bóg zdecyduje inaczej. Zgodził się, by próba odbyła się nawet dopiero następnego dnia (Księga Liczb 16:5–7). Korach i jego stronnicy mieli przynieść kadzielnice i złożyć kadzidło przed Panem. Gdyby Bóg ich przyjął, sprawa byłaby rozstrzygnięta. Mojżesz równie chętnie zgodziłby się teraz, by cały lud Pana był kapłanami, gdyby Bóg tak postanowił, jak niegdyś pragnął, by cały lud Pana był prorokami (Księga Liczb 11:29). Wiedział jednak, że Bóg opowie się za Aaronem, a wtedy buntownicy przekonają się, jak niebezpiecznie jest wymuszać takie rozstrzygnięcie. Odłożył próbę do następnego dnia, mając nadzieję, że przez noc przemyślą sprawę i porzucą swoje roszczenia.

Mojżesz rozmawiał z nimi również uważnie i rzeczowo. Próbował uspokoić wzburzenie, przedstawiając rozsądne argumenty, zanim sprawa stanie przed Bogiem, gdzie, jak wiedział, buntownicy zostaną zawstydzeni. Nazwał ich synami Lewiego (Księga Liczb 16:7, 8). Należeli do jego własnego pokolenia, a co więcej, do pokolenia należącego do Boga. To czyniło ich bunt jeszcze gorszym, bo występowali zarówno przeciw Bogu, jak i przeciw Mojżeszowi. Nie tak dawno synowie Lewiego odważnie stanęli po stronie Boga w sprawie złotego cielca i zyskali dzięki temu trwały zaszczyt. Czy ci, którzy wtedy jako jedyni pozostali niewinni, mieli teraz stać się głównymi winowajcami i utracić zdobyty zaszczyt? Czyżby na Bożym klepisku miała być taka plewa: Lewici, a jednak buntownicy?

Mojżesz odwrócił też ich oskarżenie przeciwko nim samym. Twierdzili, że Mojżesz i Aaron przywłaszczają sobie zbyt wielką władzę, choć robili tylko to, co wyznaczył im Bóg. Mojżesz odpowiedział w istocie, że to oni, synowie Lewiego, przywłaszczają sobie zbyt wiele. Ci, którzy próbują sprawować kontrolę nad ustanowionym przez Boga porządkiem i mu się sprzeciwiają, posuwają się za daleko. Naszą powinnością jest się podporządkować. Próbować rządzić tym, co ustanowił Bóg, to już zbyt wiele.

Następnie Mojżesz przypomniał im o przywileju, jaki już mieli jako Lewici i który powinien im wystarczyć. Nie musieli sięgać po zaszczyt kapłaństwa (Księga Liczb 16:9–10). Przypomniał im, jak wielkie było ich powołanie: zostali już wyodrębnieni jako Lewici.

Zostali wyodrębnieni spośród zgromadzenia Izraela, odróżnieni od pozostałych i obdarzeni większym zaszczytem niż inni. Zamiast narzekać, że rodzina Aarona została wywyższona ponad nich, powinni być wdzięczni, że ich własne pokolenie zostało wyniesione ponad inne, choć pod wieloma względami znajdowali się na tym samym poziomie co wszyscy pozostali. Łatwiej przestać zazdrościć tym, którzy są nad nami, gdy pamiętamy, jak wielu jest poniżej nas. Zamiast szemrać, że inni otrzymują większy zaszczyt, władzę, bogactwo, wpływy, dary, łaskę czy możliwość służenia, mamy powód, by dziękować Bogu, jeśli my, choć jesteśmy mniejsi od najmniejszych, nie zostaliśmy zepchnięci na sam koniec.

Otrzymali też wielkie i cenne zaszczyty. Po pierwsze, mogli zbliżać się do Boga bardziej niż zwykli Izraelici, choć cały Izrael był ludem bliskim Bogu. Im bliżej ktoś jest Boga, tym większy jest jego zaszczyt. Po drugie, zostali wyznaczeni do służby przybytku, świętego namiotu, w którym oddawano cześć Bogu. Samo noszenie naczyń świątynnych i udział w jakiejkolwiek części tej służby to już zaszczyt. Służba Bogu daje nie tylko pełną wolność, lecz także wysoką pozycję.

Po trzecie, mieli stawać przed zgromadzeniem i służyć ludowi. Ci, którzy służą innym, są naprawdę wielcy, a zaszczytem Bożych sług jest służyć wspólnocie. Do tej godności dochodził jeszcze jeden powód do zadowolenia: to sam Bóg Izraela ich wyodrębnił. To On powierzył im tę rolę, więc nie mieli powodu do niezadowolenia. On również powierzył Aaronowi jego urząd, dlatego nie mieli powodu, by mu zazdrościć.

Mojżesz ujawnił następnie, jak grzeszne było ich lekceważenie tych przywilejów: „Czy to dla was rzecz mała?”. Chodziło mu o to, że szczególnie oni nie powinni zazdrościć Aaronowi kapłaństwa, skoro sami otrzymali inny zaszczyt, który jest z nim związany i czerpie z niego blask. Przywilej zbliżania się do Boga Izraela nie jest rzeczą małą, więc i nam nie powinien się taki wydawać. Każdy, kto zaniedbuje możliwość zbliżenia się do Boga albo robi to niedbale, traktując to jedynie jako obowiązek, powinien usłyszeć te słowa: „Czy to dla ciebie rzecz mała, że Bóg uczynił cię ludem bliskim sobie?”.

Ci, którzy sięgają po zaszczyty, których Bóg im nie przyznał, okazują pogardę dla tych, które im dał. Każdemu z nas Bóg wyznacza taką miarę uznania, jaką uznaje za stosowną, a i tak jest ona większa, niż zasługujemy. Powinniśmy się tym zadowolić i nie próbować, jak ci mężczyźni, brać na siebie spraw, które nas przerastają. „Czy wy też chcecie kapłaństwa?”. Nie przyznali, że właśnie o to im chodziło, lecz Mojżesz dostrzegł, że tego pragnęli. Prawo już dobrze zabezpieczało byt tych, którzy służyli przy ołtarzu, a to rozbudziło ich ambicje i chęć objęcia tego urzędu.

Mojżesz uznaje ich bunt za bunt przeciwko Bogu, bo choć twierdzili, że bronią świętości i wolności Izraela, w rzeczywistości występowali przeciwko Bogu Izraela: „Zebraliście się przeciwko Panu” (Księga Liczb 16:11). Ci, którzy sprzeciwiają się Bożym przykazaniom i Jego władzy, w istocie walczą ze swoim Stwórcą, bez względu na to, co twierdzą i czy zdają sobie z tego sprawę. Kto sprzeciwia się królowi, sprzeciwia się temu, kto go posłał, bo za jego sługami stoi autorytet króla. Mojżesz mówi w istocie: „Kim jest Aaron, że na niego szemrzecie?”. Gdyby szemrzący pamiętali, że ludzie, przeciwko którym występują, są jedynie narzędziami, którymi posługuje się Bóg, i że są dokładnie tacy, jakimi Bóg ich uczynił, niczym więcej i niczym mniej, mówiliby z dużo większą pokorą. Jeśli kapłaństwo było dla nich błogosławieństwem, cała chwała należała się Bogu. Jeśli zaś było ciężarem, nie powinni obwiniać Aarona, który był jedynie tym, kim uczynił go Bóg, i robił tylko to, co Bóg mu nakazał. W ten sposób Mojżesz stawia Boga w centrum tej sprawy, co dodaje mu pewności, gdy zwraca się do buntowników.