Księga Liczb 13:1 – znaczenie i zastosowanie

Najpierw mamy tu nakaz wysłania zwiadowców do ziemi Kanaan. W tym fragmencie Bóg mówi Mojżeszowi, żeby ich wysłał (Księga Liczb 13:1–2), ale z późniejszego powtórzenia tej historii wynika, że pomysł wyszedł najpierw od ludu (Księga Powtórzonego Prawa 1:22). Izraelici przyszli do Mojżesza i powiedzieli: „Wyślemy przed sobą ludzi”. Kierował nimi brak wiary. Nie ufali słowu Boga, że ziemia jest dobra i że z pewnością im ją da.

Nie ufali też słupowi obłoku i ognia, który miał ich prowadzić. Zamiast tego bardziej polegali na własnym osądzie niż na Bożej mądrości. Głupotą było wysyłać zwiadowców do ziemi, którą Bóg już dla nich obejrzał, albo pytać o drogę, skoro Bóg obiecał ich prowadzić. Zgubę sami na siebie sprowadzamy, gdy temu, co widzimy i słyszymy, przypisujemy większą wagę niż słowu Boga. Postępujemy wtedy według tego, co widzialne, zamiast kierować się wiarą, choć świadectwo Boga przewyższa każde ludzkie doniesienie.

Kiedy lud poprosił o wysłanie zwiadowców, Mojżesz zapytał o to Boga. Być może nie dostrzegał w pełni, że za tą prośbą kryje się niewiara. Bóg polecił mu spełnić życzenie ludu i wysłać zwiadowców, jakby pozwalał Izraelitom podążać za własnym planem. Nie był jednak odpowiedzialny za grzech, który nastąpił. Gdyby zwiadowcy wykonali swoje zadanie, a lud swoje, ta wyprawa mogłaby umocnić ich wiarę i im pomóc.

Następnie wymieniono imiona mężczyzn wybranych do tego zadania (Księga Liczb 13:4 i dalsze wersety). Z każdego pokolenia wybrano jednego człowieka, żeby cały naród widział, że jest to sprawa dotycząca ich wszystkich. Byli to przywódcy, ludzie znaczący w swoich pokoleniach, a niektórzy z nich dowodzili grupami liczącymi tysiące lub setki osób. Dzięki temu ich relacja miała większą wagę. Miało to służyć dobru, ale przyniosło smutny skutek: ich wysoka pozycja sprawiła, że niepomyślna relacja wydawała się bardziej wiarygodna, a lud łatwiej dał się jej zwieść.

Niektórzy sądzą, że wszystkie imiona wymieniono po to, by zwrócić uwagę na dwóch dobrych mężczyzn spośród zwiadowców: Kaleba i Jozuego. Szczególnie odnotowano tu zmianę imienia Jozuego (Księga Liczb 13:16). Był sługą Mojżesza, ale dowodził też wojskami Izraela w walce z Amalekitami, choć pochodził z pokolenia Efraima. Wcześniej nazywał się Hoszea, lecz Mojżesz nadał mu imię Jozue, zarówno z przywiązania, jak i na znak swego autorytetu. Wygląda na to, że od tej chwili Mojżesz chciał, by inni również używali tego imienia.

Hoszea oznacza prośbę o zbawienie, coś w rodzaju: „Zbaw teraz”. Jozue oznacza obietnicę zbawienia: „Pan zbawi”, co jest odpowiedzią na tę prośbę. Modlitwa i obietnica są ze sobą ściśle związane. Obietnice dodają modlitwom siły, a zarazem ukierunkowują je i dodają odwagi. Niektórzy sądzą, że Mojżesz dodał do imienia Jozuego pierwszą część imienia Boga, Jahwe, aby go uhonorować i przypomnieć mu, że Bóg będzie z nim w jego pracy.

Mimo to później znów nazwano go Hoszeą (Księga Powtórzonego Prawa 32:44). Jozue i Jezus to to samo imię i wskazuje ono na naszego Pana, Chrystusa. Jozue był obrazem Chrystusa: nastąpił po Mojżeszu i wprowadził Izraela do Kanaanu. Innym typem Chrystusa był mężczyzna noszący to samo imię (Księga Zachariasza 6:11). Jozue wybawił lud Boży spod władzy Kananejczyków, a Chrystus wybawia swój lud spod władzy piekła.

Po trzecie, Mojżesz przekazał zwiadowcom wskazówki. Mieli najkrótszą drogą dotrzeć do Kanaanu, przemierzyć ziemię i zdać sprawę z jej stanu (Księga Liczb 13:17). Zlecił im zbadanie dwóch głównych kwestii. Najpierw mieli dokładnie przyjrzeć się samej ziemi: sprawdzić, czy jest dobra, czy zła, żyzna i urodzajna czy jałowa i uboga (Księga Liczb 13:18–20). Nie wszystkie miejsca na ziemi są jednakowo urodzajne. Niektóre ziemie są znacznie żyźniejsze od innych.

Mojżesz już wiedział, że Kanaan jest bardzo dobrą ziemią, ale wysłał zwiadowców, aby lud mógł sam usłyszeć ich relację. Przypominało to sytuację, gdy Jan Chrzciciel wysłał posłańców do Jezusa, by zapytać, czy jest On Mesjaszem. Nie dlatego, że Jan potrzebował tej wiedzy, lecz dlatego, że potrzebowali jej jego posłańcy. Zwiadowcy mieli zwrócić uwagę na to, czy klimat jest zdrowy, jaka jest gleba i jakie plony wydaje ziemia. Aby zaspokoić ciekawość ludu, mieli również przywieźć nieco owoców.

Po drugie, mieli zbadać mieszkańców tej ziemi. Mieli zdać sprawę z tego, czy jest ich niewielu, czy wielu, czy są silni i dobrze zbudowani, czy słabi, a także czy mieszkają w namiotach, czy w domach. Mieli też sprawdzić, czy żyją w nieufortyfikowanych osadach, czy w warownych miastach. Powinni zauważyć, czy ziemię porastają rozległe lasy, jak w miejscach nieuprawianych przez ludzi leniwych lub nieumiejętnych, czy też drzewa zostały wykarczowane, a teren nadaje się pod uprawę. Tego właśnie mieli się dowiedzieć.

Być może, gdyby w tamtych czasach wymiana handlowa między Egiptem a Kanaanem była bardziej ożywiona, część tych informacji można by zdobyć bez wysyłania ludzi w tak daleką podróż. Pokazuje to, jaką wartość mają książki i nauka. Dzięki nim ludzie dociekliwi i uważni mogą poznawać odległe kraje, nawet znacznie bardziej oddalone niż Kanaan od Izraela, bez trudu i kosztów związanych z wysyłaniem zwiadowców.

Po czwarte, odprawiając zwiadowców, Mojżesz powiedział im: „Bądźcie odważni”. Chodziło mu nie tylko o to, by dzielnie znieśli trudy podróży, lecz także o to, by przynieśli relację, która doda ludowi otuchy, i przedstawili sprawy jak najkorzystniej, na ile pozwalała prawda. Było to wielkie zadanie wymagające umiejętności i odwagi, a zarazem wielkie zaufanie, które wymagało uczciwości i wierności.