Księga Nehemiasza 3:1 – znaczenie i zastosowanie

Najłatwiej zrozumieć układ tego rozdziału, gdy zwróci się uwagę na to, jak rozdzielono pracę między budowniczych. Każdy znał swoje zadanie i mógł je wykonywać z gorliwością właściwą służbie Bogu oraz pragnieniem, by zrobić to jak najlepiej, bez kłótni, nienawiści czy dbania o własny interes. Widać tu tylko dobre współzawodnictwo: pragnienie, by jak najwięcej zrobić dla wspólnego dobra.

W opisie odbudowy murów Jerozolimy wyróżnia się kilka rzeczy. Po pierwsze, Eliaszib, arcykapłan, wraz z innymi kapłanami przewodził grupie budowniczych (Księga Nehemiasza 3:1). Duszpasterze powinni jako pierwsi podejmować się każdego dobrego dzieła, ponieważ ich powołaniem jest nie tylko nauczać, lecz także zachęcać innych własnym przykładem i słowami. Jeśli praca jest trudna, kto powinien być gotów podjąć ją chętniej niż oni? Jeśli wiąże się z niebezpieczeństwem, kto powinien być gotów stawić mu czoła? Arcykapłan pełnił zaszczytną funkcję, a ten zaszczyt sprawiał, że słusznie odgrywał w tej służbie wiodącą rolę.

Kapłani odbudowali Bramę Owczą, nazwaną tak dlatego, że tędy prowadzono owce przeznaczone na ofiary w świątyni. Zajęli się nią, ponieważ ofiary składane Panu przypadały im w udziale. To jedyna brama, o której powiedziano, że została poświęcona Bogu modlitwą, a być może także ofiarami. Mogło tak być dlatego, że prowadziła w stronę świątyni, albo dlatego, że była to pierwsza ukończona część murów i właśnie przy niej powierzono Bogu miasto oraz jego mury. Możliwe też, że poświęcili ją kapłani, a ci, którzy są szczególnie oddani Bogu, powinni poświęcać Mu nawet zwykłą pracę i wszystko czynić w sposób godny Boga.

Po drugie, w pracy uczestniczyło wiele osób, a każda podjęła się takiej części, na jaką pozwalały jej możliwości. W sprawę służącą wspólnemu dobru powinien włączyć się każdy, na miarę swojej pozycji i sił. Zjednoczone wysiłki mogą dokonać tego, na co nikt nie odważyłby się w pojedynkę. Wiele rąk sprawia, że praca staje się lżejsza.

Po trzecie, wielu pracujących nie mieszkało nawet w Jerozolimie. Kierowali się więc wyłącznie wspólnym dobrem, a nie własną korzyścią. Byli wśród nich mieszkańcy Jerycha, którzy należeli do pierwszej grupy (Księga Nehemiasza 3:2), ludzie z Gibeonu i Mispy (Księga Nehemiasza 3:7) oraz mieszkańcy Zanoach (Księga Nehemiasza 3:13). Każdy Izraelita powinien przyłożyć rękę do odbudowy Jerozolimy.

Po czwarte, w pracy uczestniczyło kilku przywódców z Jerozolimy i innych miast. Uważali, że przynosi im zaszczyt wykorzystanie majątku i władzy dla dobrej sprawy. Zwraca jednak uwagę, że określono ich jako przywódców tylko części lub połowy swoich miast. Jeden był przywódcą połowy Jerozolimy (Księga Nehemiasza 3:12), inny części Bet-Hakkerem (Księga Nehemiasza 3:14), kolejny części Mispy (Księga Nehemiasza 3:15), a jeszcze inny połowy Bet-Sur (Księga Nehemiasza 3:16). Dwóch przywódców sprawowało władzę nad dwiema połowami Keili (Księga Nehemiasza 3:17–18). Być może władze perskie nie chciały powierzyć silnego miasta jednej osobie i wyznaczały dwóch przywódców, by wzajemnie się nadzorowali. Później z podobnego powodu w Rzymie urzędowało dwóch konsulów.

Po piąte, słusznie skarcono dostojników z Tekoa, ponieważ nie chcieli wziąć na siebie ciężaru pracy dla swojego Pana (Księga Nehemiasza 3:5). Odmówili udziału w tym zadaniu i służby. Zachowywali się tak, jakby ich pozycja i wolność zwalniały ich z obowiązku służenia Bogu i czynienia dobra, choć właśnie w tym tkwi najwyższy zaszczyt i prawdziwa wolność. Dostojnicy nigdy nie powinni uważać za coś niegodnego siebie tego, co służy ich krajowi. Po co komu wysoka pozycja, jeśli nie po to, by mieć więcej okazji do pożytku dla innych niż osoby o niższym statusie?

Po szóste, dwóch mężczyzn wspólnie odbudowywało Bramę Starą (Księga Nehemiasza 3:6). Pracowali więc razem jako budowniczowie i wspólnie dzielili się zaszczytem. Gdy nie możemy samodzielnie dokończyć dobrego dzieła, powinniśmy być wdzięczni tym, którzy dołączają do nas i stają się naszymi współpracownikami. Niektórzy sądzą, że bramę nazwano Starą, ponieważ należała do dawnego miasta Salem, które jako pierwszy zbudował Melchizedek.

Po siódme, pomagali też liczni uczciwi rzemieślnicy i kupcy, nie tylko kapłani i przywódcy. Byli wśród nich złotnicy, wytwórcy wonności i kupcy (Księga Nehemiasza 3:8, 3:32). Nie uważali, że ich zawód zwalnia ich z obowiązku troski o dobro wspólne. Nie mówili, że nie mogą odejść od swoich warsztatów i sklepów, by włączyć się w tę sprawę, bo wiedzieli, że Bóg wynagrodzi im ewentualne straty, błogosławiąc ich pracy.

Po ósme, wspomniano także o kobietach, które pomagały przy tym dziele, między innymi o Szallumie i jego córkach (Księga Nehemiasza 3:12). Być może same nie mogły wykonywać prac budowlanych, ale mogły przekazać pieniądze na materiały i wynagrodzenia, ponieważ miały własny majątek albo były zamożnymi wdowami. Paweł wspomina o kilku dobrych kobietach, które trudziły się razem z nim dla Ewangelii (List do Filipian 4:3).

Po dziewiąte, niektórzy naprawiali odcinek muru naprzeciwko własnego domu (Księga Nehemiasza 3:10, 3:23, 3:28–29), a jeden, być może tylko lokator, pracował naprzeciwko swojego pokoju (Księga Nehemiasza 3:30). Gdy trzeba wykonać coś dla wspólnego dobra, każdy powinien podjąć się tej części, która leży najbliżej i jest w jego zasięgu. Jeśli każdy zamiecie przed własnymi drzwiami, cała ulica będzie czysta. Jeśli każdy naprawi jeden odcinek, cały mur zostanie odbudowany. Nawet ktoś, kto ma tylko jeden pokój, może zrobić swoje, pracując naprzeciwko niego.

Po dziesiąte, o jednym człowieku powiedziano, że z wielką gorliwością naprawiał swój odcinek (Księga Nehemiasza 3:20). Pracował z wyjątkowym zapałem. Nie znaczy to, że pozostali byli leniwi, lecz że on wyróżniał się energią i zapałem. Dobrze jest z całym oddaniem angażować się w dobre dzieło. Jego gorliwość prawdopodobnie zachęciła wielu innych do szybszej i wytężonej pracy.

Po jedenaste, jeden z budowniczych był szóstym synem swojego ojca (Księga Nehemiasza 3:30). Wydaje się, że jego pięciu starszych braci nie włączyło się do pracy, on jednak to zrobił. Czyniąc dobro, nie musimy czekać, aż starsi dadzą przykład. Jeśli odmawiają, nie oznacza to, że my również mamy odmówić. Jeśli młodszy brat okazuje się lepszym człowiekiem i lepiej służy Bogu oraz swojemu pokoleniu, to właśnie on jest naprawdę bardziej godny szacunku. Największy szacunek należy się tym, którzy są najbardziej pożyteczni.

Po dwunaste, niektórzy, choć raz już wykonali swoją część, wrócili i podjęli się kolejnego odcinka tam, gdzie potrzebna była pomoc. Meremot naprawił jeden fragment (Księga Nehemiasza 3:4), a później kolejny (Księga Nehemiasza 3:21). Tekoaici, oprócz pierwszego odcinka, który odbudowali (Księga Nehemiasza 3:5), wzięli na siebie także następny (Księga Nehemiasza 3:27). To szczególnie godne uwagi, ponieważ ich dostojnicy dali zły przykład, odmawiając pomocy. Zamiast potraktować ich postawę jako wymówkę, Tekoaici mogli być tym bardziej skłonni do podjęcia podwójnego wysiłku, by ich gorliwość zawstydziła dostojników albo zrekompensowała ich chciwość i niedbalstwo.

Na koniec warto zauważyć, że nie wspomniano tu o żadnym konkretnym odcinku murów, który odbudowywałby sam Nehemiasz. W Księdze Nehemiasza 3:16 wspomniano mężczyznę o tym samym imieniu. Czy zatem Nehemiasz niczego nie robił? Przeciwnie, zrobił bardzo wiele, choć nie odpowiadał za jeden konkretny odcinek muru. Nadzorował całą pracę. Połowa jego sług pracowała tam, gdzie najbardziej potrzebowano pomocy, a druga połowa pełniła straż, jak dowiadujemy się później (Księga Nehemiasza 4:16).

Nehemiasz doglądał pracy, sprawdzał, jak radzą sobie budowniczowie, zachęcał ich i wydawał polecenia. Gdy było trzeba, sam także brał się do pracy, a ponadto uważnie śledził ruchy nieprzyjaciela, jak zobaczymy w następnym rozdziale. Sternik nie musi ciągnąć za liny, bo jego zadaniem jest kierowanie statkiem.