Ewangelia Mateusza 23:29 – znaczenie i zastosowanie

Ta część mowy Jezusa dotyka czegoś bardzo ludzkiego, czyli potrzeby, by pokazać się w dobrym świetle. W Ewangelii Mateusza 23:29 mowa o budowaniu grobów prorokom i zdobieniu grobowców sprawiedliwych, a więc o okazywaniu czci ludziom, których wcześniej odrzucono albo zabito. Sam gest nie jest tu wprost ganiony, bo pamięć o zmarłych bywa prawdziwym wyrazem wdzięczności. Zastanawia jednak to, co dzieje się obok. W dalszych słowach, w Ewangelii Mateusza 23:30-32, ci sami ludzie przyznają, że są potomkami tych, którzy mordowali proroków, a Jezus wzywa ich, by dopełnili miarę przodków. Pięknie zdobiony grób może więc stać się sposobem na uspokojenie własnego sumienia i na niezauważanie żywych słów, które wzywają do zmiany. Pod tym wersetem kryje się też bolesna samotność tych, którzy przez wieki mówili w imieniu Boga i nie zostali wysłuchani. Kamień nad grobem jest cichy, a prawda wypowiadana przez żywego człowieka bywa bardzo niewygodna. Ostra mowa Jezusa odsłania serce, w którym cześć dla przeszłości może zagłuszać gotowość, by usłyszeć Boga w teraźniejszości. Ten fragment pozostaje przestrogą dla każdego pokolenia, także dla tych, którzy z największym szacunkiem mówią o dawnych świadkach wiary.

Budowanie grobów prorokom i ozdabianie grobowców sprawiedliwych może wyglądać jak hołd dla ludzi wiernych Bogu. Jezus odsłania jednak rozdźwięk między czcią oddawaną zmarłym a postawą wobec Bożego słowa. W następnym zdaniu przywódcy mówią, że nie przyłączyliby się do zabijania proroków; Jezus pokazuje, że ich deklaracja nie wystarcza, by odciąć się od postawy przodków. Kontekst rozdziału precyzuje zarzut: uczeni w Piśmie i faryzeusze nauczają, lecz sami nie postępują zgodnie ze swoim nauczaniem. Zewnętrzny gest pobożności nie naprawia więc obłudy, czyli sprzeczności między publicznym wyznaniem a rzeczywistym czynem. Jezus nie potępia tu samej troski o groby ani pamięci o sprawiedliwych. Krytykuje używanie tej pamięci jako dowodu własnej prawości, gdy prawda przekazywana przez proroków pozostaje odrzucana. To ostrzeżenie dotyczy także wspólnot i tradycji, nie tylko pojedynczych osób. Można z szacunkiem wspominać dawnych świadków wiary, a zarazem nie słuchać tego, co głosili. W Ewangelii Mateusza 23:29 religijna forma nie jest jeszcze wiernością: jej znaczenie ujawnia się w stosunku do prawdy i sprawiedliwości.

W Ewangelii Mateusza 23:29 Jezus mówi: „Biada wam, uczeni w Piśmie i faryzeusze, obłudnicy! Bo budujecie groby prorokom i zdobicie grobowce sprawiedliwych”. Sama troska o pamięć zmarłych nie jest tu jeszcze oskarżeniem. Ci ludzie czczą tych, których Bóg posłał i których współcześni nie chcieli słuchać. Napięcie pojawia się w słowach, które następują po tym opisie. Rozmówcy zapewniają, że nie braliby udziału w zabójstwie proroków, ale zaraz przyznają, że są potomkami tych, którzy ich mordowali (Ewangelia Mateusza 23:30 i 23:31). Słowa wypowiedziane o przeszłości brzmią pobożnie, a obok nich żyje niechęć wobec prawdy, która przychodzi teraz. Pomnik łatwo postawić, bo nie domaga się zmiany. Żywy prorok wymaga posłuszeństwa, a to zawsze kosztuje. Tekst pokazuje, że cześć oddana świętym może stać się pięknym pokryciem dla zamkniętego serca. Pobożność nie sprawdza się w tym, jak dobrze ozdobiony jest grób, lecz w tym, czy człowiek potrafi usłyszeć prawdę wypowiedzianą dziś.

Jezus wypowiada „Biada wam” wobec uczonych w Piśmie i faryzeuszów, którzy budują groby prorokom i zdobią grobowce sprawiedliwych. Sam gest pamięci nie jest tu potępiony. Niepokój odsłania rozdźwięk: można z czcią upamiętniać tych, którzy mówili prawdę, a zarazem nie przyjąć prawdy, gdy staje przed człowiekiem teraz. W dalszych słowach Jezus przywołuje ich przekonanie, że nie przyłączyliby się do przemocy przodków. Właśnie ta pewność zostaje podważona. Piękny grobowiec nie dowodzi przemiany serca, podobnie jak szacunek dla dawnych świadków nie wystarcza, gdy ich głos osądza teraźniejsze postępowanie. Ten fragment dotyka także wspólnot, które chętnie wspominają odważnych świadków wiary, lecz mogą pomijać niewygodne wezwanie, które po nich pozostało. Pamięć staje się prawdziwa, gdy nie zamienia proroka w bezpieczną postać z przeszłości. Jezus nie pozwala oddzielić czci dla sprawiedliwych od gotowości, by usłyszeć prawdę. Kamień może zachować imię zmarłego; nie może odpowiedzieć za żywych. Tę odpowiedź odsłania dopiero sposób, w jaki przyjmują słowo skierowane do nich.