Ewangelia Mateusza 21:40 – znaczenie i zastosowanie

Pytanie z Ewangelii Mateusza 21:40 brzmi spokojnie, ale zostawia po sobie ciężką ciszę. Jezus nie odpowiada na nie sam. Odpowiedź pada z ust słuchaczy w kolejnym wersecie, dzięki czemu przypowieść zaczyna działać na nich od środka. Cały wcześniejszy opis pokazuje, jak długo właściciel winnicy znosił zawód. Najpierw posyłał sługi, a potem, gdy i oni zostali odprawieni z niczym, wysłał syna, licząc na szacunek, który wydawał się najbardziej naturalny. Pytanie pada więc w chwili, gdy cierpliwość już wiele kosztowała, a nadzieja zaczęła słabnąć. Ma w sobie coś z bolesnego westchnienia. Tak długo czekano, a wszystko wciąż wraca w ręce tych, którzy mieli dbać o winnicę. Obraz jest prosty, a przez to trudny do zbycia. Miejsce pracy i owocu zostaje powierzone ludziom, którzy nie widzą w nim daru. Może dlatego pytanie tak mocno przenika tekst, bo dotyka zerwanej relacji, a nie tylko sporu o plony. Najbardziej poruszające w tym fragmencie jest to, że właściciel nie przestaje być właścicielem. Jego pytanie wciąż mówi o tym, że zależy mu na owocu i na wierności tych, których zaprosił do pracy w swojej winnicy.

Pytanie właściciela winnicy w Ewangelii Mateusza 21:40 nie jest prośbą o informację. Jezus kieruje je do słuchaczy, by sami nazwali sprawiedliwą odpowiedź na postępowanie rolników. W przypowieści właściciel wysyła do dzierżawców sługi, a potem syna, lecz spotyka się z przemocą i zabójstwem. Pytanie ujawnia więc nie brak wiedzy, ale moralny sens opowiedzianych wydarzeń. Kluczowe jest rozróżnienie między cierpliwością właściciela a bezkarnością dzierżawców. Kolejne posłania pokazują, że otrzymali sposobność, by uznać jego prawo i oddać należny plon. Nie zmienia to jednak ich odpowiedzialności. Gdy Jezus pyta, co uczyni właściciel, słuchacze mają osądzić czyn rolników, zanim rozpoznają, że przypowieść dotyczy także ich samych. Dalsza odpowiedź w wersecie 41 mówi o zgładzeniu złych dzierżawców i powierzeniu winnicy innym, którzy będą oddawać plon. Werset 43 odnosi tę zapowiedź do królestwa Bożego i owoców, których oczekuje Bóg. Nie chodzi zatem jedynie o karę za pojedynczy występek, lecz o odrzucenie odpowiedzialności wobec właściciela. Pytanie Jezusa prowadzi od opowieści do osądu: powierzona winnica pozostaje darem, ale jej dzierżawcy odpowiadają za owoce.

Pytanie zadane przez Jezusa wydaje się proste. Przypowieść opowiada o rolnikach, którzy zawładnęli winnicą, skrzywdzili sługi i zabili syna właściciela. W Ewangelii Mateusza 21:40 Jezus nie podaje wyroku. Pyta słuchaczy, co zrobi właściciel, i zostawia im odpowiedź. Ta forma ma znaczenie praktyczne. Wyrok wypowiedziany przez samych zainteresowanych trudniej odrzucić. Sprawiedliwość narzucona z zewnątrz łatwo nazwać przesadą. Ta, którą ktoś sam wskaże, brzmi inaczej. Codzienność rzadko przynosi tak dramatyczne sceny. Wierność zwykle sprawdza się w drobnych sprawach: w tym, czy ktoś oddaje to, co mu powierzono, czas, uczciwość w pracy, zaufanie innych. Właściciel nie zapowiada się wcześniej. Pytanie „przyjdzie” zakłada jedynie, że jego powrót jest pewny, choć dzień pozostaje nieznany. Szczególnie uderza, że pytanie pada po tym, jak posłańcy zostali odrzuceni. Ta przypowieść pokazuje, że przewrotność rzadko zaczyna się od jednego wielkiego wyboru. Narasta z kolejnych decyzji, z których każda z osobna wydaje się rozsądna.

„Kiedy więc właściciel winnicy przyjdzie, co uczyni z tymi rolnikami?” To pytanie wyłania się z opowieści o dzierżawcach, którzy odrzucali sługi właściciela, a w końcu zabili jego syna. Nie chodzi już o zwykły spór o plon. W centrum jest odpowiedzialność za to, co zostało powierzone, i pogarda dla tego, do kogo należy winnica. Jezus kieruje pytanie do słuchaczy, a ich odpowiedź jest surowa: właściciel ukarze rolników i powierzy winnicę innym, którzy oddadzą plon we właściwym czasie. W dalszej części opowieści Jezus mówi o kamieniu odrzuconym przez budujących, który staje się kamieniem węgielnym. Odrzucony Syn nie przestaje być dziedzicem; ludzka przemoc nie unieważnia Bożego zamysłu. Winnica jest więc obrazem daru, który nie należy do tych, którym powierzono o nią troskę. Słowa o sądzie nie są pustą groźbą ani obietnicą łatwego powodzenia. Przypominają, że przyjdzie chwila rozliczenia z powierzonym dobrem. W tej przypowieści nadzieja nie polega na uniknięciu prawdy: Bóg osądza niewierność, a Jego dzieło nie kończy się na odrzuceniu Syna.