Księga Kapłańska 19:1 – znaczenie i zastosowanie

Mojżesz miał przekazać to podsumowanie Prawa całemu ludowi Izraela, nie tylko Aaronowi i jego synom, lecz całemu zgromadzeniu (Księga Kapłańska 19:2). Każdy powinien znać swoje obowiązki. Nawet w dawnych czasach Prawa religia nie mogła naprawdę pochodzić od Boga, jeśli pochwalała niewiedzę. Mojżesz miał ogłaszać Boże nakazy w całym obozie i prawdopodobnie robił to stopniowo, w grupach, aż usłyszał je cały lud.

Wiele z tych przykazań zostało już wcześniej przekazanych, ale trzeba je było powtórzyć, aby lud o nich pamiętał. Nauki trzeba przekazywać raz po raz, krok po kroku, a nawet to nie wystarcza. W tych wersetach Pan uczy, że Jego lud ma być święty, bo On jest święty (Księga Kapłańska 19:2). Izrael odróżniał się od innych narodów szczególnymi prawami i zwyczajami, które miały uczyć ludzi odwracania się od świata i grzechu oraz całkowitego oddania się Bogu.

To samo wezwanie dotyczy dziś chrześcijan. Mamy być święci, bo Bóg jest święty (Pierwszy List Piotra 1:15; Pierwszy List Piotra 1:16). Naśladujemy świętego Jezusa, dlatego, na ile pozwala nam ludzka słabość, mamy być oddani Bożej czci i kształtować swoje życie zgodnie z Jego wolą. Izrael został uświęcony przez symbole i zapowiedzi (Księga Kapłańska 20:8), my zaś zostajemy uświęceni przez prawdę, która jest rzeczywistością wskazywaną przez te zapowiedzi (Ewangelia Jana 17:17; List do Tytusa 2:14).

Pan nakazał też dzieciom być posłusznymi rodzicom: „Bójcie się swojej matki i swojego ojca” (Księga Kapłańska 19:3). Ten nakaz oznacza taki sam szacunek, jaki zaleca piąte przykazanie. Obejmuje wewnętrzny szacunek, okazywaną na zewnątrz uprzejmość, posłuszeństwo słusznym poleceniom oraz pragnienie, by sprawiać rodzicom radość i nie zadawać im bólu. Oznacza również, że nie wolno mówić o nich źle ani traktować ich lekceważąco, lecz trzeba w razie potrzeby troszczyć się o nich i okazywać im należny szacunek.

Ten obowiązek nie kończy się, gdy dziecko dorasta. Każdy, nawet osoba mądra albo zajmująca wysoką pozycję, nadal ma szanować rodziców, bo są jego rodzicami. Matka jest tu wymieniona przed ojcem, co zdarza się rzadko, aby podkreślić, że obojgu rodzicom należy się taki sam szacunek. Jeśli ojciec już nie żyje, matce nadal należą się cześć i posłuszeństwo.

Z tym nakazem połączono słowa: „i przestrzegajcie moich szabatów” (Księga Kapłańska 19:3). Skoro Boże Prawo chroni szacunek należny rodzicom, rodzice powinni wykorzystywać swój autorytet, by chronić cześć należną Bogu, zwłaszcza Jego szabatom. Czwarte przykazanie nakłada dużą część tej odpowiedzialności na rodziców: „ciebie, twojego syna i twoją córkę”. Wielu młodych ludzi zeszło na złą drogę, lekceważąc rodziców i szabaty. Nie bez powodu te dwa przykazania znalazły się obok siebie na początku tego podsumowania. Dzieci, które szanują rodziców i zachowują świętość szabatu, dają nadzieję na dobre życie w przyszłości. Uzasadnienie obu przykazań jest takie samo: „Ja jestem Pan, wasz Bóg”.

Tylko Bogu należy oddawać cześć i nie wolno robić tego za pośrednictwem wizerunków (Księga Kapłańska 19:4). Lud nie może zwracać się ku bożkom, ku temu, co puste i bezwartościowe, ku bogom, którzy w rzeczywistości nie są bogami. Nie wolno odwracać się od prawdziwego Boga ku fałszywym, od Boga potężnego ku bezsilnym ani od Boga, który uświęca i obdarza szczęściem, ku tym, którzy zwodzą i prowadzą do zguby. Nie wolno nawet spoglądać na nich z pragnieniem, a tym bardziej oddawać im serca. Lud nie może tworzyć sobie bogów według własnych wyobrażeń ani próbować czcić Stwórcy za pomocą odlanych posągów. Ludzie są dziełem Boga, nie powinni więc nierozsądnie czcić bogów wykonanych własnymi rękami. Szczególnie wspomniano o bogach odlanych z metalu ze względu na złotego cielca.

Pan powtórzył też prawo dotyczące ofiar pojednania: należało je składać i spożywać zgodnie z Jego nakazem (Księga Kapłańska 19:5–8). Powtórzenie właśnie tego prawa, a nie innego, miało zapewne szczególną przyczynę. Częścią udziału ludu w ofierze pojednania było spożycie mięsa, co odbywało się pod nadzorem kapłanów. Niektórzy mogli zbyt długo przechowywać pozostałe mięso, tak jak Izraelici zrobili kiedyś z manną (Księga Wyjścia 16:20), dlatego potrzebne było to ostrzeżenie; zobacz też wcześniejsze prawo (Księga Kapłańska 7:16–18). Bóg chce, aby Jego dzieła wykonywano we właściwym czasie.

Nawet jeśli ofiara została złożona prawidłowo, nie była przyjęta, jeśli nie spożyto jej zgodnie z nakazem. Podobnie, jeśli słudzy wykonują swoją część, nic to nie pomoże, gdy lud zaniedbuje swoją. Po złożeniu duchowych ofiar nadal mamy pracę do wykonania: należy właściwie korzystać z tego, co ofiarowaliśmy Bogu, i rozwijać to, co ofiarowaliśmy Bogu. Jeśli to zaniedbamy, wszystko pójdzie na marne.

Ludowi nakazano również pozostawić część zboża i winogron dla ubogich (Księga Kapłańska 19:9–10). Czyny pobożności powinny zawsze łączyć się z czynami życzliwości, na miarę naszych możliwości. Podczas żniw należało pozostawić nieścięty fragment pola. Nauczyciele żydowscy mówili, że powinien on stanowić sześćdziesiątą część pola. Należało też zostawić kłosy, które pozostały po żniwach, oraz małe kiście winogron, których nie zebrano za pierwszym razem.

To prawo nie obowiązuje dziś w dokładnie takiej formie, ale nadal uczy nas ważnych rzeczy. Po pierwsze, nie powinniśmy być chciwi ani kurczowo trzymać się każdej drobnej rzeczy, do której możemy rościć sobie prawo. Po drugie, powinniśmy się cieszyć, gdy ubodzy mogą najeść się i pokrzepić owocami naszej pracy. Nie powinniśmy uważać za stratę tego, co trafia do ubogich, ani za zmarnowane tego, co przestaje być nasze. Po trzecie, czas radości, taki jak żniwa, sprzyja hojności. Gdy radujemy się przed Bogiem, ubodzy powinni mieć udział w tej radości, a gdy z wdzięcznym sercem wielbimy Boga, oni mogą odwzajemnić się błogosławieństwem.