Księga Sędziów 6:25 – znaczenie i zastosowanie

Tutaj Bóg polecił Gedeonowi rozpocząć swoje rządy od reformy w domu ojca (Księga Sędziów 6:25–26). Po tym, jak ukazał mu się anioł, tej samej nocy Bóg przemówił ponownie we śnie. Pokazuje to, że gdy przyjmujemy Boże nawiedzenie z wdzięcznością, Bóg często przychodzi ponownie, obdarzając nas jeszcze większą łaską. Przyjmuj Boga, a przyjdzie znowu.

Najpierw Gedeon miał zburzyć ołtarz Baala, który należał do jego ojca i służył albo jego domowi, albo całemu miastu. Widać w tym zarówno moc Bożej łaski, która może powołać reformatora z rodziny bałwochwalców, jak i dobroć Boga, który może wybrać wybawcę spośród ludzi z takiego rodu. Gedeon nie miał po prostu przestać oddawać czci Baalowi w tym miejscu, jeśli kiedykolwiek to robił. Miał całkowicie zniszczyć ołtarz, ponieważ Bóg najpierw usuwa znaki fałszywego kultu, a potem wzywa do służby Jemu.

Miał także ściąć rosnący obok gaj, czyli skupisko młodych drzew, które zapewne nadawały temu miejscu piękny wygląd. Niektórzy, między innymi biskup Patrick, sądzą, że słowo „gaj” mogło odnosić się również do znajdującego się tam posągu, prawdopodobnie wizerunku Asztarte, ponieważ użyte tu określenie przypomina jej imię. Następnie Gedeon miał zbudować ołtarz dla Pana, swojego Boga. Prawdopodobnie widniałby na nim napis wskazujący, że jest poświęcony Panu, Bogu Gedeona, czyli Bogu Izraela. Zwykle nie wypadało mu budować ołtarza ofiarnego, bo mogłoby to wyglądać na znieważenie ołtarza w Szilo. Jednak Bóg, który nie podlega własnym prawom w taki sam sposób jak my, właśnie tutaj mu to nakazał.

Bóg dokładnie wskazał Gedeonowi miejsce budowy: na szczycie skały, zapewne w tym samym miejscu, gdzie anioł ukazał mu się w pobliżu ołtarza, który wcześniej zbudował. Gedeon nie miał działać niedbale, lecz w uporządkowany sposób, odpowiedni dla świętej czynności. Skała mogła być warownią, która — jak sądzili ludzie — miała ich chronić przed Midianitami. Jeśli tak było, nie stanowiła prawdziwej ochrony, dopóki obok stał ołtarz Baala. Stała się naprawdę mocna, gdy wzniesiono na niej ołtarz dla Pana. To najlepsza obrona tego, co jest dla nas cenne.

Na tym ołtarzu Gedeon miał złożyć ofiarę. Miał wziąć dwa byki: młodego byka należącego do jego ojca oraz drugiego, siedmioletniego. Pierwszy mógł być złożony w ofierze za niego samego, a drugi za grzechy ludu, który miał wybawić. Zanim wyruszył na wojnę z Midianitami, musiał pojednać się z Bogiem. Dopóki grzech nie zostanie przebaczony dzięki wielkiej ofierze, nie można oczekiwać dobrego wyniku. Te byki prawdopodobnie miały być złożone w ofierze na ołtarzu Baala, ale teraz zostały przeznaczone do lepszego celu. Gdy silniejszy pokonuje mocarza i odbiera mu jego dobytek, sam zagarnia łup.

Gaj Baala, jego wizerunek czy cokolwiek innego, co miało nadawać ołtarzowi pozorne piękno lub świętość, miało nie tylko zostać spalone, lecz także posłużyć za opał dla ołtarza Boga. Pokazywało to, że wszystko, co występuje przeciw Bogu, zostanie zniszczone, a Boża sprawiedliwość zostanie uczczona przez zagładę tego, co jej się sprzeciwia. Bóg polecił Gedeonowi zrobić to, aby wypróbować jego gorliwość w służbie Bożej, zanim wyruszy do walki. Najpierw musiał okazać oddanie, a dopiero potem męstwo. Był to również pierwszy krok ku odnowie Izraela, która musiała poprzedzić jego wybawienie. Aby ustało nieszczęście, będące skutkiem grzechu, trzeba było usunąć jego przyczynę. Przykład Gedeona, który wkrótce miał zdobyć wielkie znaczenie, mógł też skłonić mieszkańców innych miast i plemion do podobnego działania.

Gedeon usłuchał niebiańskiego objawienia (Księga Sędziów 6:27). Człowiek, który miał przewodzić Izraelowi, musiał najpierw bez sprzeciwu podporządkować się Bogu Izraela. Jako zapowiedź Chrystusa miał wybawić swój lud od jego grzechów, zanim uwolni go od wrogów. Miał własnych zaufanych sług; można przypuszczać, że oni także byli wierni Bogu i nie kłaniali się Baalowi, dlatego zgodzili się pomóc mu zniszczyć ołtarz. Gedeon nie wahał się wziąć byka ojca i złożyć go Bogu w ofierze bez jego zgody, ponieważ tak nakazał Bóg i to Jemu należał się byk bardziej niż ojcu. W rzeczywistości była to największa życzliwość, jaką mógł okazać ojcu, bo powstrzymywała go od grzechu.

Gedeon wiedział, że jego czyn rozgniewa domowników ojca i sąsiadów, a mimo to go dokonał. Pamiętał pochwałę, jaką otrzymało pokolenie Lewiego: w sprawie Bożej nie oszczędziło nawet ojca ani matki (Księga Powtórzonego Prawa 33:9). Był pewien, że Bóg mu sprzyja, dlatego nie bał się ludzkiego gniewu. Ten, który polecił mu działać, miał go wesprzeć. Gedeon nie obawiał się ich niechęci po dokonaniu czynu, ale rozsądnie wybrał noc, by podczas pracy uniknąć oporu. Niektórzy sądzą, że była to ta sama noc, w której Bóg do niego przemówił, i że Gedeon od razu przystąpił do działania, kończąc je przed świtem.

Wkrótce za swój czyn mógł stracić życie (Księga Sędziów 6:28–30). Najpierw szybko odkryto, co się stało. Gedeon nie próbował tego ukrywać, a zresztą ukrycie czynu było niemożliwe, bo mieszkańcy miasta wstali wcześnie rano, najwyraźniej po to, by modlić się przy ołtarzu Baala i rozpocząć dzień ze swoim bogiem. Jakże to przykre, gdy ludzie uważający prawdziwego Boga za swojego nie wznoszą rano ku Niemu serc. Szybko ustalono także, kto to zrobił. Dokładnie wypytywano o sprawę, a Gedeon był już znany jako przeciwnik kultu Baala, więc od razu padło na niego podejrzenie. Ludzie byli pewni, że to Gedeon tego dokonał.

Uznano Gedeona za winnego, a Izraelici tak głęboko pogrążyli się w grzechu, że sądzili, iż należy go za to zabić. Zażądali nawet, by wydał go własny ojciec, który wspierał ich bałwochwalstwo i dawał powody, by sądzić, że się z nimi zgodzi: „Wyprowadź swojego syna, aby umarł”. Niebo powinno się tym wstrząsnąć, a ziemia zadrżeć. Prawo Boże nakazywało ukarać śmiercią czcicieli Baala, ale ci niegodziwi ludzie okrutnie obrócili tę karę przeciwko czcicielowi Boga Izraela. Jakże zaciekle kochali swoje bożki! Nie wystarczało im oddawać Baalowi najlepsze byki. Gdy twierdzili, że ich fałszywy, nieczysty bóg jest rozgniewany, chcieli jeszcze złożyć mu w ofierze najsilniejszego młodego mężczyznę w mieście.

Czciciele bożków szybko stają się prześladowcami. Gedeona przed wrogami ocalił jego własny ojciec (Księga Sędziów 6:31). Niektórzy sprzeciwiali się Gedeonowi: nie poprzestali na pierwszym żądaniu, lecz nadal nalegali, by go zabić. Choć już dotykały ich ciężkie skutki ich bałwochwalstwa, wciąż odrzucali napomnienie i występowali przeciw Bogu, nawet gdy On występował przeciwko nim. Wtedy Joasz stanął w obronie Gedeona. Był jednym z przywódców miasta. Ludzie mający władzę mogą wiele zrobić, by chronić uczciwego człowieka i słuszną sprawę. Gdy dobrze wykorzystują swoją pozycję, służą Bogu.

Joasz wcześniej wspierał ołtarz Baala, teraz jednak bronił człowieka, który go zburzył. Być może kierowała nim naturalna miłość do syna. Mógł też szanować Gedeona jako odważnego i godnego młodzieńca, choć ten nie chciał przyłączyć się do kultu Baala. Wielu ludziom brakuje odwagi, by samemu pozostać wiernymi, a jednak mają jeszcze dość sumienia, by podziwiać tych, którym się to udaje. Jeśli Joasz zachował jakąś życzliwość dla Baala, większą żywił dla syna. Być może chciał też zachować spokój. Tłum stawał się coraz bardziej gwałtowny, a Joasz obawiał się, że sytuacja się zaostrzy. Mógł więc wkroczyć, by powstrzymać zamieszki, jakby mówił: „Zostawcie tę sprawę sędziom. Nie do was należy wydawanie wyroku na człowieka”. Ten, kto wniósł oskarżenie, powinien ponieść śmierć nie jako czciciel bożka, lecz jako wichrzyciel podburzający do buntu. Podobnie apostoł Paweł został uratowany w Efezie przed ludźmi równie oddanymi Dianie, fałszywej bogini, jak Izraelici Baalowi (Dzieje Apostolskie 19:40). Być może Joasz uznał też, że Gedeon postąpił słusznie. Syn mógł z nim porozmawiać, a może Bóg, który ma w swojej ręce serca wszystkich ludzi, po cichu skłonił go do sprzeciwienia się obrońcom Baala, chociaż wcześniej sam uczestniczył w jego kulcie.

To ważna lekcja. Gdy obowiązek wzywa do opowiedzenia się po stronie Boga, trzeba to zrobić, nawet jeśli niewiele osób — albo nikt — nie stoi po naszej stronie. Bóg może poruszyć serca ludzi, po których pomocy się nie spodziewamy. Wypełniajmy swój obowiązek, a o bezpieczeństwo zaufajmy Bogu.

Joasz przedstawił dwa argumenty. Po pierwsze, wykazał, że ich obrona Baala jest niedorzeczna. Izraelici czczą jedynego prawdziwego i żywego Boga, więc nie powinni bronić Baala, fałszywego boga. Ich zachowanie świadczyło o braku rozsądku. Ludziom, których ojcowie czcili Baala i którzy nie znali niczego innego, można by więcej wybaczyć niż im. Oni byli związani przymierzem z Panem, Jehową, i uczono ich, by Go poznali. Wiele już wycierpieli z powodu kultu Baala i sami sprowadzili na siebie całe to nieszczęście. Mimo to nadal stawali w jego obronie. Samo popełnianie grzechu jest złe, ale bronienie go jest jeszcze gorsze — zwłaszcza bronienie Baala lub jakiegokolwiek bożka, który zajmuje w sercu miejsce należne wyłącznie Bogu.

Po drugie, nie ma potrzeby, by wstawiali się za Baalem. Jeśli Baal nie był bogiem, jak twierdzili, nie mieli nic do powiedzenia w jego obronie. Jeśli zaś był bogiem, mógł bronić się sam, tak jak Bóg Izraela nieraz to czynił, zsyłając ogień z nieba lub inną karę na tych, którzy Go znieważali. Było to uczciwe wyzwanie rzucone Baalowi: niech uczyni dobro albo zło. Skutek pokazał, jak nierozumni byli jego czciciele, modląc się do kogoś, kto nie potrafił nawet pomścić samego siebie. Później Gedeon odnosił wielkie powodzenie, co jasno pokazało, jak bezradny był Baal, gdy chodziło o obronę własnej sprawy.

Ojciec Gedeona nadał mu później nowe imię (Księga Sędziów 6:32). Nazwał go Jerubbaal, co znaczy: „Niech Baal się upomni. Niech wystąpi przeciwko niemu, jeśli potrafi. Jeśli Baal ma coś do zarzucenia temu, kto zburzył jego ołtarz, niech to powie”. Imię to było nieustannym wyzwaniem rzuconym Baalowi: „Skoro Gedeon szykuje się do walki z Midianitami, którzy czczą Baala, niech Baal obroni swoich czcicieli, jeśli potrafi”. Było też wyrazem uznania dla Gedeona, który otwarcie wystąpił przeciw temu wielkiemu, fałszywemu roszczeniu do władzy i zwyciężył. Dodawało otuchy jego żołnierzom, bo walczyli pod wodzą człowieka, który w imieniu Boga przeciwstawił się potężnemu rywalowi o Boży tron. Uczeni przypuszczają, że wzmianka starożytnego pisarza Sankuniatona o Jerombalu, kapłanie boga Jao, może odnosić się do tego właśnie Jerubbaala. Nazywa się go również Jerubbeszet w Drugiej Księdze Samuela 11:21, gdzie Baal, czyli „pan”, zostaje słusznie zastąpiony przez Beszet, czyli „hańbę”.