Księga Sędziów 20:1 – znaczenie i zastosowanie

Cały Izrael zebrał się, by zająć się zbrodnią związaną z nałożnicą Lewity i zdecydować, co należy zrobić. Nie wygląda na to, by zwołał ich jeden przywódca. Zebrali się raczej za wspólną zgodą, jako jeden lud poruszony świętą troską o cześć Boga i dobro Izraela.

Spotkali się w Mispie, niedaleko Szilo, gdzie znajdował się przybytek. Ponieważ Szilo było małym miastem, Mispa prawdopodobnie służyła za miejsce postoju, gdy gromadziła się tak wielka rzesza przed Panem. Wybrali najbliższe ważne miasto, być może po to, by nie obciążać nadmiernie Szilo i mieszkających tam kapłanów.

Przybyli ludzie z całego Izraela, od Dan na dalekiej północy po Beerszebę na południu, a także z ziemi Gileadu, czyli z plemion mieszkających na wschód od Jordanu. Zebrali się jak jeden mąż, okazując rzadką jedność w działaniu dla wspólnego dobra. Było to zgromadzenie ludu, a nie przede wszystkim kapłanów i lewitów, choć Lewita znajdował się w centrum sprawy. Lud wystąpił jako naród, który sam dochodzi sprawiedliwości. Było wśród nich 400 000 uzbrojonych pieszych, gotowych do służby.

W zgromadzeniu uczestniczyli także przywódcy narodu, reprezentujący pozostałych. Zajmowali stanowiska nad tysiącami, setkami, pięćdziesiątkami i dziesiątkami, co wskazuje, że panował wśród nich pewien porządek i istniała struktura władzy, mimo braku jednego dowódcy nad wszystkimi. Zgromadzenie to było więc zarówno radą obradującą nad tym, co należy zrobić, jak i wojskową zbiórką sił gotowych do działania.

O zebraniu w Mispie powiadomiono Beniaminitów. Prawdopodobnie otrzymali zgodne z prawem wezwanie, by stawili się wraz ze swoimi braćmi i pozwolili na sprawiedliwe rozpatrzenie sprawy, zanim zapadnie jakakolwiek decyzja. Gdyby posłuchali, można było uniknąć późniejszej katastrofy. Wygląda jednak na to, że wiadomość tylko ich rozjątrzyła i utwierdziła w gniewie.

Zarzut wobec mieszkańców Gibea został następnie dokładnie zbadany. Początkowo rozesłana wieść była przerażająca, lecz należało sprawdzić sprawę bliżej, bo pogłoski często wyolbrzymiają takie wydarzenia. Prawdopodobnie powołano komisję, która przesłuchała świadków pod przysięgą, gdyż Prawo nie pozwalało skazać nikogo na śmierć, a tym bardziej wielu osób, na podstawie zeznań tylko jednego świadka. Relacja Lewity została tu zapisana.

Powiedział, że przybył do Gibea jako podróżny szukający noclegu i nie dał mieszkańcom żadnego powodu, by podejrzewali go o złe zamiary. Mimo to mężczyźni z Gibea, wśród nich przywódcy, którzy powinni byli chronić obcych, podnieśli tumult i otoczyli dom, zamierzając go zabić. Nie powtórzył haniebnego żądania, które wysunęli, bo ich grzech był zbyt nikczemny, by opisywać go wprost. Wystarczyło powiedzieć, że chcieli jego śmierci, a on sam wolałby zginąć, niż poddać się ich niegodziwości. Gdyby go dopadli, znęcaliby się nad nim aż do śmierci, tak jak postąpili z jego nałożnicą.

Aby rozpalić w plemionach słuszny gniew, rozesłał po całym Izraelu kawałki jej okaleczonego ciała. Wezwał w ten sposób lud, by dał świadectwo przeciw rozwiązłości i głupocie popełnionym w Izraelu. Wszelka nieczystość seksualna jest głupotą, lecz w Izraelu przynosi szczególną hańbę. Ci, którzy bezczeszczą własne ciała, choć noszą na nich znak Bożego przymierza, i tak jawnie lekceważą wyrok niebios, postępują naprawdę głupio.

Na koniec odwołał się do osądu zgromadzenia. W istocie powiedział: „Wszyscy jesteście Izraelitami, więc znacie prawo i sprawiedliwość. Jesteście świętym ludem Boga i powinniście nienawidzić wszystkiego, co przynosi Mu ujmę lub kala tę ziemię. Należcie do jednej wspólnoty, dlatego powinniście odczuwać ból, gdy cierpi jakakolwiek jej część. A jako Izraelici powinniście szczególnie troszczyć się o lewitów, plemię należące do Boga pośród was. Powiedzcie więc teraz, co należy zrobić”.

Po wysłuchaniu sprawy postanowili, że nie wrócą do domu, dopóki nie wymierzą sprawiedliwości temu niegodziwemu miastu, które okryło hańbą cały naród. Ich gorliwość pokazała, że cześć Boga i dobre imię Izraela cenili bardziej niż własną wygodę i prywatne sprawy. Rozsądnie postąpili także, wysyłając znaczną część swoich sił po żywność dla pozostałych.

Co dziesiąty mężczyzna, wybrany losem, miał wrócić do swojej okolicy i przynieść chleb oraz inne zapasy dla tej wielkiej armii, liczącej łącznie 40 000 ludzi. Wyruszając z domu, zabrali tylko tyle, ile potrzebowali na drogę do Mispy, a nie na długi obóz pod Gibeą. Dzięki temu żołnierze nie rozeszli się w poszukiwaniu żywności dla siebie. Gdyby tak się stało, trudno byłoby znów zebrać wszystkich, zwłaszcza że ich serca wciąż były zjednoczone.

Widać tu mądrość działania, póki święta gorliwość jest żywa. Zapał do dobrego dzieła może szybko osłabnąć, jeśli odkłada się je na później. Nie powinniśmy zostawiać na jutro tego, co możemy równie dobrze zrobić dzisiaj.

Ważne było również to, że zgodzili się na ten plan i wspólnie go zrealizowali. Uchwała zapadła bez sprzeciwu (Księga Sędziów 20:8), a w działaniu byli zjednoczeni jak jeden mąż (Księga Sędziów 20:11). Ich siła i chluba polegały na tym, że plemiona nie stawiały własnych interesów ponad wspólnym dobrem.