Księga Sędziów 1:21 – znaczenie i zastosowanie

Beniaminici nie wypędzili Jebuzejczyków z części Jerozolimy, która przypadła ich pokoleniu. Było to godne ubolewania zaniedbanie. Juda pokazał już, co można osiągnąć, podejmując działanie, i odniósł prawdziwą korzyść (Księga Sędziów 1:9), Beniaminici jednak nie przypuścili zdecydowanego ataku, bo zabrakło im determinacji. Kiedy Bóg otwiera drogę, trzeba mieć odwagę, by pójść nią do końca.

Dom Józefa, czyli Efraim i Manasses, dokonał nieco więcej. Podjął próbę zdobycia Betel, miasta leżącego przy granicy Beniamina, a Pan był z nimi. Gdyby pozostałe pokolenia wykorzystały swoje siły, On również byłby z nimi. Słowo Pana było ich pomocą, a chodzi o samego Chrystusa, Wodza zastępów Pana, który pomagał im tak, jak wcześniej pomagał całemu Izraelowi.

Do zdobycia miasta użyli roztropnych środków. Wysłali zwiadowców, by znaleźli najsłabszy punkt i najlepszą drogę wejścia, a ci spotkali człowieka, który wskazał im tajne wejście. Jeśli pomógł im, ponieważ widział, że Pan jest z Izraelem i że ziemia słusznie należy do ludu Bożego, nie postąpił źle — tak jak Rachab nie postąpiła źle, ukrywając lud Boży, choć wiedziała, że jej własny naród występuje przeciwko Bogu. Izraelici również postąpili słusznie, okazując mu i jego rodzinie miłosierdzie: darowali im życie i pozwolili odejść, dokąd zechcą.

Człowiek ten nie przyłączył się jednak do Izraela. Bardziej się go bał, niż go miłował, więc odszedł wraz z grupą Hetytów, ludem, który — jak się wydaje — osiedlił się w Arabii po podboju dokonanym przez Jozuego. Zbudował tam miasto, zapewne niewielkie, i zachował dawną nazwę Luz, oznaczającą drzewo migdałowe, zamiast przyjąć nową nazwę Betel, czyli dom Boży. Wolał starą nazwę, która nie przypominała mu o religii.

Zwiadowcy przekazali to, czego się dowiedzieli, a wojsko wykorzystało tę przewagę, by zaskoczyć mieszkańców miasta i wybić ich (Księga Sędziów 1:25). Poza tym jednym sukcesem potomkowie Józefa nie dokonali jednak niczego godnego uwagi. Manasses nie wypędził Kananejczyków z kilku ważnych miast należących do jego dziedzictwa i, prawdę mówiąc, nawet nie podjął większych starań. Kananejczycy pozostali w tej ziemi, a Manassesowi zabrakło zdecydowania, by ich usunąć. Izraelici zdobywali więcej terenów dopiero w miarę wzrostu swojej siły, a wtedy zmuszali Kananejczyków do służby i płacenia daniny (Księga Sędziów 1:28; Księga Sędziów 1:35).

Efraim również nie wypędził Kananejczyków z Gezer, silnego miasta, i pozwolił im mieszkać pośród siebie (Księga Sędziów 1:29). Niektórzy uważają, że znaczy to, iż pozwolono im nawet osiedlić się tam w pokoju i zachować prawa ludu, który nie został podbity, zamiast zobowiązać ich do płacenia daniny. Zebulon, być może dlatego, że leżał blisko morza i miał być przystanią dla statków, nie zdobył Kitronu i Nahalolu. Ograniczył się do nałożenia na tamtejszych mieszkańców daniny (Księga Sędziów 1:30).

Aszer postąpił gorzej niż pozostałe pokolenia. Pozostawił w rękach Kananejczyków więcej miast niż którekolwiek inne pokolenie i, jak się wydaje, sam podporządkował się Kananejczykom, zamiast nad nimi panować. Sformułowanie sugeruje, że Aszeryci mieszkali pośród Kananejczyków tak, jakby to Kananejczycy nadal byli rzeczywistymi panami tej ziemi. Neftali również pozwolił Kananejczykom pozostać pośród siebie (Księga Sędziów 1:33), choć później zdołał podporządkować ich sobie na tyle, by pobierać od nich daninę.

Dan okazał się w tej sprawie najsłabszy ze wszystkich. Zamiast wypędzić Amorytów z ziemi, która przypadła temu pokoleniu, nie zdobył się na odwagę, by stawić im czoła, i został zepchnięty w góry. Zamieszkał tam w górskich miastach, ale nie śmiał zejść do doliny, gdzie prawdopodobnie stacjonowały żelazne rydwany (Księga Sędziów 1:34). Nawet niektóre górskie miasta stawiały mu opór (Księga Sędziów 1:35). Dan został więc ściśnięty na własnym dziedzictwie i później musiał szukać więcej przestrzeni daleko stąd, w Laisz (Księga Sędziów 18:1 i następne).

W błogosławieństwie Jakuba Juda zostaje porównany do lwa, a Dan do węża. Widzimy tu, że Juda, odważny jak lew, ruszył naprzód i odniósł sukces, podczas gdy Dan, mimo całej swojej przebiegłości, zdobył niewiele ziemi. Sprytne plany i umiejętności nie zawsze przynoszą oczekiwane skutki. To, czego nie zdołał dokonać Dan, częściowo uczynili za niego Efraimici, podporządkowując Amorytów i nakładając na nich daninę (Księga Sędziów 1:35).

Patrząc na całość, Izrael zaniedbał zarówno swój obowiązek, jak i własne dobro. Nie zrobił tego, co mógł, by wypędzić Kananejczyków i w pełni osiąść w tej ziemi. Przyczyniło się do tego kilka rzeczy. Izraelici byli leniwi i przestraszeni, nie chcieli doprowadzić do końca tego, co rozpoczęli. Byli też chciwi, bo sądzili, że praca i pieniądze Kananejczyków przyniosą im więcej korzyści niż ich wypędzenie. Nie nauczyli się nienawidzić bałwochwalstwa tak, jak powinni, więc uważali, że pozostawienie Kananejczyków nie jest wielką krzywdą. Ta sama niewiara, która zatrzymała ich ojców na czterdzieści lat poza Kanaanem, teraz nie pozwalała im w pełni cieszyć się tą ziemią.

Nieufność wobec Bożej mocy i Jego obietnicy pozbawiła ich zdobyczy, które już osiągnęli, i sprowadziła na nich wiele kłopotów.