Księga Joela 1:8 – znaczenie i zastosowanie

Opisany tu sąd jest bardzo bolesny i powinien dotknąć wszystkich. Pozbawi pijaków przyjemności, a gdyby na tym miało się skończyć, łatwiej byłoby to znieść. Odbierze jednak także żywność niezbędną do życia. Dlatego wszyscy mają lamentować (Księga Joela 1:8), jak panna opłakująca śmierć narzeczonego albo młoda żona, której mąż nagle umarł.

Między dwojgiem młodych ludzi, którzy dopiero co się pobrali, panuje głęboki smutek, zwłaszcza jeśli połączyła ich miłość i dobrze do siebie pasują. Podobnie wielki będzie smutek po utracie zboża i wina. Im mocniej przywiązujemy się do ziemskich dóbr, tym trudniej nam się z nimi rozstać. Podobny język znajdujemy w Księdze Izajasza 32:10-12.

Do opłakiwania tego spustoszenia szczególnie wezwane są dwie grupy: rolnicy i kapłani. Najpierw mają lamentować oracze i uprawiający winorośl (Księga Joela 1:11). Powinni się wstydzić całej troski i pracy włożonej w swoje winnice, bo wszystko pójdzie na marne. Będą patrzeć, jak owoce ich pracy znikają im sprzed oczu, i nie zdołają niczego uratować. Ci, którzy trudzą się wyłącznie dla pokarmu, który przemija, prędzej czy później zawstydzą się swojej pracy.

Uprawiający winorośl wyrażą wielki żal, zawodząc, bo ich winnice zostały ogołocone z liści i owoców, a winorośle uschły. Nie zostało nic, co mogliby jeść, z czego mogliby opłacić czynsz ani utrzymać rodziny. Zniszczenie opisano mocnymi słowami: pole jest spustoszone (Księga Joela 1:10), wszystko, co wydaje ziemia, zostało zniszczone, a sama ziemia zdaje się pogrążona w żałobie. Kraj wygląda jak pogrążony w smutku, a jego mieszkańcy płaczą nad tym, co utracili, i boją się głodu (Księga Izajasza 24:4; Księga Jeremiasza 4:28).

Zniszczone zostało zboże, z którego wyrabia się chleb podtrzymujący życie. Młode wino, które powinno być przechowane w piwnicach, by zastąpić stare, gdy go zabraknie, wyschło. Mówi się, że się zawstydziło, bo wiele obiecywało, a teraz nie może spełnić tych obietnic. Oliwa wysycha albo jej zapasy się kurczą, ponieważ, jak podaje przekład chaldejski, opadły oliwki.

Lud nie dziękował Bogu tak, jak powinien, za chleb, który krzepi serce, wino, które rozwesela serce, i oliwę, która rozjaśnia twarz (Księga Psalmów 104:14-15). Słusznie więc ma opłakiwać stratę i niedostatek. Chodzi o wszelkie płody ziemi, których Bóg udziela zarówno dla zaspokojenia potrzeb, jak i dla radości. Powtórzono to w Księdze Joela 1:11 i Księdze Joela 1:12. Mowa o pszenicy i jęczmieniu, głównych zbożach używanych do wypieku chleba: pszenicy dla bogatych, a jęczmieniu dla ubogich. W tym nieszczęściu bogaci i ubodzy są sobie równi.

Zniszczone zostały również drzewa. Nie tylko winorośle i figowce, o których była już mowa (Księga Joela 1:7), lecz także drzewa dające przyjemność, takie jak granatowce, palmy i jabłonie, a właściwie wszystkie drzewa polne, zarówno owocowe, jak i te dostarczające drewna. Krótko mówiąc, cały plon pola przepadł (Księga Joela 1:11). W rezultacie radość zniknęła spośród ludzi (Księga Joela 1:11). Radość ze żniw, często przywoływana jako obraz wielkiego, powszechnego szczęścia, przepadła i ustąpiła miejsca wstydowi oraz smutkowi.

Gdy nie ma żniw, gaśnie ludzka radość. Ci, którzy budują szczęście na przyjemnościach cielesnych, tracą je, kiedy te przyjemności zostają im odebrane albo zakłócone. Dzieci Boże, które nie przywiązują się nadmiernie do ziemskich przyjemności i znajdują radość w samym Bogu, mogą jednak radować się Bogiem, który je zbawia, nawet gdy figowiec nie kwitnie. Ich duchowa radość wtedy nie zamiera, a często staje się jeszcze silniejsza (Księga Habakuka 3:17-18).

Płyną stąd trzy lekcje. Po pierwsze, wszelkie ziemskie dobra są nietrwałe i niepewne. Nawet gdy niebo zesłało deszcz we właściwym czasie, ziemia obrodziła, a żniwa są blisko, wrogowie mogą jeszcze przyjść i wszystko zniszczyć, nie używając ani ognia, ani oręża. Mądrze jest nie gromadzić skarbów w rzeczach, które tak łatwo można utracić.

Po drugie, musimy stale polegać na Bogu i Jego opatrzności, czyli troskliwym panowaniu nad wszystkim. Nasze własne ręce nie wystarczą, by zapewnić nam byt. Nawet gdy ziarno wypełnia kłosy i zostało już zwiezione do domu, Bóg może tchnąć na nie albo po prostu nie udzielić mu błogosławieństwa, a wtedy nie przyniesie nam żadnego pożytku.

Po trzecie, grzech wyrządza straszliwe szkody. Zamienia raj w pustkowie, a bardzo żyzną ziemię w nieurodzajną z powodu grzechów jej mieszkańców.

Do lamentu mają się przyłączyć także kapłani, słudzy Pana, bo dotkliwie odczują tę stratę. Mają przywdziać wór (Księga Joela 1:13), a w istocie już opłakują nieszczęście (Księga Joela 1:9). Są nazwani sługami ołtarza, bo tam pełnili służbę, oraz sługami Pana, czyli, jak mówi prorok, sługami mojego Boga. Służąc przy ołtarzu, służyli Mu i oddawali Mu cześć. Ci, którzy zostali przeznaczeni do świętej służby, są sługami Boga i pełnią posługę przed Nim.

Słudzy ołtarza zwykli radować się przed Panem i poświęcać wiele czasu na śpiew. Teraz jednak mają lamentować i wołać z rozpaczy, ponieważ w domu Pana zabrakło ofiary z pokarmów i ofiary płynnej (Księga Joela 1:9), a następnie mowa o tym, że zabrakło ich także w domu ich Boga (Księga Joela 1:13). Jest On w szczególny sposób ich Bogiem, bo ich więź z Nim jest bliższa niż więź innych Izraelitów z Nim. Można więc oczekiwać, że bardziej niż inni przejmą się tym, co utrudnia służbę w Jego świątyni.

Widać tu także, że gdy ludzie zbierali plony ziemi w odpowiednim czasie, oddawali Bogu to, co Mu należne. Przynosili ofiary na ołtarz, a dziesięciny tym, którzy tam służyli. Lud może szybko zmierzać ku coraz większemu grzechowi, a mimo to nadal zachowywać zewnętrzne formy religijności.

Gdy jednak zabrakło żywności i napojów, zabrakło też ofiary z pokarmów i ofiary płynnej. To właśnie było najdotkliwszą częścią nieszczęścia. Każde publiczne nieszczęście, które uniemożliwia oddawanie czci Bogu, powinno być głęboko opłakiwane, szczególnie przez kapłanów, sług Pana.

Gdy ubóstwo osłabia pobożność i ludzie zaniedbują swoje obowiązki wobec Boga, jest to ciężki sąd. Gdy głód się rozszerzył, Bóg nie mógł przyjmować ofiar, a kapłani nie mogli otrzymywać należnego im utrzymania. Dlatego słudzy Pana mają lamentować.