Księga Hioba 19:1 – znaczenie i zastosowanie

Przyjaciele Joba surowo go osądzili, jak gdyby był niegodziwcem, skoro tak bardzo cierpiał. Job mówi im, jak bolesny był dla niego ten osąd. Bildad dwukrotnie zaczynał od słów: „Jak długo?” (Księga Hioba 8:2; Księga Hioba 18:2), a teraz Job odpowiada mu w ten sam sposób (Księga Hioba 19:2). To, co słyszymy, gdy nam się nie podoba, często wydaje nam się ciągnąć w nieskończoność. Jednak Job miał więcej powodów, by uważać, że jego przyjaciele mówią długo i nużąco, niż oni, by tak myśleć o nim, bo on tylko się bronił. Jeśli mamy rację, zwykle bardziej uzasadnione jest bronienie siebie niż atakowanie innych, nawet gdy sądzimy, że to my mamy rację.

Job najpierw opisuje ich okrucieństwo. Zasmucali jego duszę, a to gorsze niż ból ciała (Księga Psalmów 6:2; Księga Psalmów 6:3). Byli jego przyjaciółmi. Przyszli, by go pocieszyć, i twierdzili, że radzą mu dla jego dobra. Jednak pod pozorem mądrości i pobożności próbowali odebrać mu tę odrobinę pociechy, którą wciąż znajdował w Bogu, we własnym sumieniu i w swoim dobrym imieniu. To głęboko go zraniło. Rozszarpywali go też słowami, które musiały być bardzo twarde i okrutne, skoro tak dotkliwie go raniły. Za każde ostre słowo wypowiedziane przeciwko Chrystusowi i Jego ludowi przyjdzie zdać sprawę (List Judy 1:15).

Zawstydzali go również, szkalowali i obwiniali o rzeczy, o których nic nie wiedział. Dla szczerego serca zniewaga jest dotkliwym ciosem. Stali się dla niego obcy. Gdy nadeszły trudności, zaczęli się od niego odsuwać i traktować go tak, jakby go nie znali, w przeciwieństwie do tego, jak zachowywali się wobec niego w lepszych czasach (Księga Hioba 2:12). Kto w trudnych chwilach odwraca się od przyjaciół albo od przyjaciół Boga, kieruje się duchem tego świata, a nie prawdziwym szacunkiem i miłością. Przyjaciel kocha zawsze. Oni nie tylko się od niego odsunęli, lecz także wynosili się ponad niego (Księga Hioba 19:5): patrzyli na niego z góry i obrażali go, gdy już leżał na ziemi. Hańbą jest deptać kogoś, kto upadł.

Wykorzystywali też jego cierpienie przeciwko niemu. Uznawali jego nieszczęście za dowód, że jest niegodziwy. Powinni byli stanąć w obronie jego prawości i pomóc mu zachować płynącą z niej pociechę w cierpieniu, tak jak Paweł powoływał się na czyste sumienie (Drugi List do Koryntian 1:12). Zamiast tego uczynili z jego hańby argument przeciwko jego niewinności. Było to nie tylko niżyczliwe, ale też głęboko niesprawiedliwe. Gdyby zniewagę można było uznać za dowód winy, żaden uczciwy człowiek nie mógłby czuć się bezpiecznie.

Job jeszcze mocniej podkreśla ich nieżyczliwość. Mówi, że robili to wiele razy, „dziesięć razy” (Księga Hioba 19:3), czyli bardzo często, jak w Księdze Rodzaju 31:7 i Księdze Liczb 14:22. Mówi tak, jakby zapamiętał każdą obelgę. Takie rozpamiętywanie zwykle wynika z drażliwego i nieprzyjaznego usposobienia, a brzmi jak chęć odwetu. Lepiej chronimy własny spokój, gdy zapominamy o krzywdach, zamiast je gromadzić. Przyjaciele Joba nie przestawali. Wyglądali na zdecydowanych, by ciągnąć to dalej, jak mówi Job: „Jak długo będziecie mnie dręczyć?” (Księga Hioba 19:2; Księga Hioba 19:5). Ci, którzy mówią zbyt dużo, rzadko uznają, że powiedzieli już dość. Gdy gniew otwiera usta, rozum często przestaje być słuchany. Najgorsze było to, że nie odczuwali wstydu. Powinni byli wstydzić się zatwardziałości serca, braku życzliwości i zerwanej przyjaźni. Jednak nawet po wielokrotnym upomnieniu nie potrafili się zarumienić.

Job odpowiada na ich surową krytykę, pokazując, że to, co potępiali, można było usprawiedliwić i że powinni byli to wziąć pod uwagę. Nawet jeśli popełnił błędy w ocenie, można było mu je wybaczyć (Księga Hioba 19:4). Mówi w istocie: „Załóżmy, że pomyliłem się z niewiedzy albo przez pomyłkę”. To może przydarzyć się każdemu, nawet dobremu człowiekowi. Błądzić jest rzeczą ludzką. Powinniśmy umieć to przyznać, bo niemądrze jest sądzić, że nigdy się nie mylimy. Job dodaje jednak: „Mój błąd pozostaje przy mnie”. Innymi słowy: „Mówię najlepiej, jak potrafię, szczerze, a nie z uporu. Jeśli się mylę, zachowuję ten błąd dla siebie i nie narzucam go innym, tak jak wy. Sprawdzam tylko siebie i własne postępowanie. Nie wtrącam się w cudze sprawy, by innych pouczać ani osądzać”. Łatwiej znosić błędy, gdy ludzie zachowują je dla siebie i nie obciążają nimi innych. Jeśli masz wiarę, zachowaj ją dla siebie. Można też rozumieć jego słowa tak: „Jeśli się mylę, sam muszę ponieść za to konsekwencje, więc nie musicie jeszcze bardziej pogarszać mojej sytuacji. Zresztą już teraz bardzo cierpię z tego powodu”.

Nawet gniewne skargi Joba były zrozumiałe, choć niewłaściwe, ze względu na ogrom jego żalu i nieszczęścia. Jeśli przyjaciele chcieli krytykować każde jego skarżące się słowo, powinni byli najpierw zastanowić się nad przyczyną jego skarg. „Wiedzcie więc, że Bóg mnie obalił” (Księga Hioba 19:6). Job chce, by wzięli pod uwagę trzy rzeczy. Po pierwsze, jego nieszczęście było ogromne. Został powalony i nie mógł sobie pomóc. Był jak człowiek złapany w sieć, z której nie potrafi się uwolnić. Po drugie, to Bóg sprowadził na niego to cierpienie i wydawało się, że Bóg występuje przeciwko niemu. To ręka Boga go powaliła, a Jego sieć go więziła. Przyjaciele nie powinni więc jeszcze sami stawać przeciwko niemu. Dość miał już zmagania się z niezadowoleniem Boga. Niech najpierw rozstrzygnie się sprawa, którą Bóg wytoczył przeciwko niemu, zanim oni wytoczą własną. Okrutnie jest nadal ranić tego, kogo Bóg już uderzył, i przysparzać bólu temu, kogo On zranił (Księga Psalmów 69:26). Po trzecie, Job nie znajdował ulgi ani nadziei na zadośćuczynienie (Księga Hioba 19:7). Wołał z powodu krzywdy, ale nikt mu nie odpowiadał. Skarżył się na ból, lecz nie zaznawał ulgi. Chciał poznać przyczynę swojego cierpienia, ale nie potrafił jej znaleźć. Odwoływał się do Bożego sądu, by wykazać swoją niewinność, lecz nie został wysłuchany, a tym bardziej nie otrzymał korzystnego wyroku. Bóg może na pewien czas zdawać się odwracać od swoich ludzi, gniewać się na ich modlitwy i nie zwracać uwagi na ich prośby. W takiej sytuacji można im wybaczyć, jeśli mówią z goryczą. Biada nam, jeśli Bóg jest przeciwko nam!