Księga Jeremiasza 43:8 – znaczenie i zastosowanie

W tym rozdziale, podobnie jak w następnym, Jeremiasz prorokuje w Egipcie. Przebywał wtedy w Tachpanches, dokąd zabrali go ci, którzy go uprowadzili. Otaczali go bałwochwalczy Egipcjanie i niewierni Izraelici, a jednak i tam dotarło do niego słowo Pana. Bóg może okazać swojemu ludowi łaskę wszędzie, gdzie ten się znajduje, a gdy Jego słudzy są uwięzieni, słowo Pana nie jest uwięzione. Duch proroctwa nie ograniczał się do ziemi Izraela. Jeremiasz trafił do Egiptu nie z własnej woli, lecz pod przymusem, a Bóg nie przestał mu okazywać przychylności.

To, co Jeremiasz otrzymał od Pana, przekazywał ludowi. Gdziekolwiek jesteśmy, powinniśmy starać się czynić dobro, bo do tego jesteśmy powołani w tym świecie. W tym fragmencie czytamy o dwóch przesłaniach, które Jeremiasz miał ogłosić w Egipcie. Zapewne pomagał tam swoim rodakom w każdy możliwy sposób, o ile byli gotowi to przyjąć: modlił się za nich, nauczał ich i pokrzepiał. Zapisano jednak tylko dwa przesłania, które otrzymał bezpośrednio od Boga: jedno dotyczące samego Egiptu, przedstawione tutaj, a drugie dotyczące Żydów w Egipcie, opisane w następnym rozdziale. Bóg już wcześniej powiedział im, że jeśli pójdą do Egiptu, dosięgnie ich tam miecz, którego się obawiali. Teraz oznajmia wyraźniej, że przyjdzie po nich miecz Nabuchodonozora, którego szczególnie się bali.

Najpierw zostaje ukazany znak. Jeremiasz miał wziąć duże kamienie, takie, jakich używa się do budowy fundamentów, i umieścić je w glinie pieca cegielnianego przy drodze, niedaleko domu faraona (Księga Jeremiasza 43:9). Było to widoczne miejsce, położone w zasięgu wzroku królewskiego pałacu. Egipt słynął z pieców do wypalania cegieł, co Izraelici dobrze zapamiętali, gdy Egipcjanie zmuszali ich do ich wyrobu (Księga Wyjścia 5:7). Być może właśnie to wspomnienie miało teraz obrócić się przeciw Egiptowi. W cegłach i glinie symbolicznie położono fundament jego zagłady. Jeremiasz miał wykonać ten znak nie wobec Egipcjan, którzy nie wiedzieli, kim jest, lecz wobec Judejczyków, do których został posłany. Nie mógł powstrzymać ich przed wyjazdem do Egiptu, mógł więc przynajmniej próbować skłonić ich do opamiętania się z powodu tej decyzji.

Potem proroctwo zostaje wypowiedziane wprost. Ówczesny król Babilonu, Nabuchodonozor, ten sam władca, który zniszczył Jerozolimę, miał osobiście wystąpić przeciw Egiptowi, a nawet zdobyć jego stolicę. Znakiem miało być to, że ustawi swój tron dokładnie tam, gdzie Jeremiasz położył kamienie (Księga Jeremiasza 43:10). Tę konkretną okoliczność przepowiedziano po to, aby po jej spełnieniu ludzie przypomnieli sobie proroctwo i znów zobaczyli, że Bóg zna dokładnie nawet najdrobniejsze wydarzenia. Bóg nazywa Nabuchodonozora swoim sługą, ponieważ król ten wypełniał wolę Boga i służył Jego zamysłom, choć sam o tym nie wiedział. Władcy tego świata są sługami Boga, który posługuje się nimi według własnego upodobania, nawet jeśli nie dążą do Jego chwały.

Nabuchodonozor miał także zniszczyć wielu Egipcjan i mieć ich wszystkich w swojej mocy (Księga Jeremiasza 43:11). Miał uderzyć w ziemię egipską. Chociaż Egipt od dawna uchodził za potężne państwo, nikt nie byłby w stanie stawić mu oporu. Tych, których król postanowił zabić, miał uśmiercić zarazą, którą najpewniej oznacza tu określenie „śmierć”, mieczem podczas wojny lub w inny sposób. Tych, których postanowił oszczędzić, miał wziąć do niewoli. Wyruszając do Egiptu, Żydzi sprowadzili tam Chaldejczyków, wyrządzając tym samym krzywdę ludziom, którzy ich przyjęli. Ci, którzy obiecywali chronić Izrael przed królem Babilonu, sami mieli znaleźć się w jego zasięgu.

Nabuchodonozor miał również zniszczyć egipskie bożki, zarówno świątynie, jak i posągi bogów (Księga Jeremiasza 43:12). Miał spalić domy egipskich bogów, lecz ogień ten miał zostać rozpalony przez gniew Boga. Płomienie miały pochłonąć część bożków, a inne miały zostać uprowadzone, jak pokazuje Księga Izajasza 46:1. Bet-Szemesz, czyli „dom słońca”, było nazwą świątyni poświęconej słońcu, w której gromadzili się jego czciciele. Nabuchodonozor miał roztrzaskać znajdujące się tam stojące posągi i zabrać ich cenne materiały (Księga Jeremiasza 43:13). Pokazuje to, że spustoszenie miało objąć cały kraj i być tak całkowite, że nie ocalałyby nawet świątynie ani posągi. Sam Nabuchodonozor był bałwochwalcą i wspierał bałwochwalstwo; miał własne świątynie i posągi słońca. Mimo to Bóg posłużył się nim, by zniszczył bożki Egiptu. Niekiedy Bóg używa jednego niegodziwego człowieka albo narodu jako rózgi przeciwko innemu.

Nabuchodonozor miał także zagarnąć Egipt dla siebie, a nikt nie byłby w stanie go obronić ani pomścić (Księga Jeremiasza 43:12). Miał przywdziać bogate łupy egipskie, używając ich jako ozdoby i ochrony. Miał narzucić je na siebie równie swobodnie, jak pasterz zakłada płaszcz, gdy rano wychodzi paść owce. W podbojach zgromadził już bogactwa wielu innych narodów, dlatego egipskie łupy niewiele miały dla niego znaczyć, niczym pasterskie okrycie. Po zabraniu wszystkiego, czego zapragnął, jak niegdyś zagroził Ben-Hadad (Pierwsza Księga Królewska 20:6), miał odejść bez przeszkód i bez pośpiechu. Egipt miał zostać złamany tak całkowicie.

Zagładę Egiptu z rąk króla Babilonu zapowiedziano również w Księdze Ezechiela 29:19 oraz w Księdze Ezechiela 30:10. Babilon leżał daleko od Egiptu, a jednak właśnie stamtąd miała przyjść jego klęska, bo Bóg potrafi sprawić, że nawet sąd nadchodzący z daleka dosięgnie celu.