Księga Jeremiasza 43:1 – znaczenie i zastosowanie

O budowniczych Babel Bóg powiedział coś, co można było powiedzieć także o ludziach, z którymi mierzył się Jeremiasz: nic nie powstrzyma ich przed realizacją tego, co zamierzają (Księga Rodzaju 11:6). Postanowili, że pójdą do Egiptu, i nic, co Bóg powiedział przeciwko temu, nie mogło ich odwieść od tej decyzji. Jeremiasz przekazał im wszystko, co miał do powiedzenia, choć widział, że jego słowa budzą ich niepokój. Było to przesłanie, które Pan, ich Bóg, polecił mu im przekazać, więc usłyszeli je w całości. Teraz widzimy, jak mu odpowiedzieli.

Zaprzeczyli, że to przesłanie pochodzi od Boga. Jochanan i wszyscy wyniośli mężczyźni powiedzieli Jeremiaszowi: „Kłamiesz” (Księga Jeremiasza 43:2). Prawdziwą przyczyną ich nieposłuszeństwa była pycha. Często właśnie ona leży u źródła konfliktów z Bogiem i z ludźmi. Byli zbyt dumni, by przyjąć jakąkolwiek korektę swoich planów, nawet gdy płynęła z Bożej mądrości i woli. Faraon zapytał kiedyś: „Kim jest Pan, żebym miał Go słuchać?” (Księga Wyjścia 5:2). Wyniosłe, nieugięte serce jest jednym z najzuchwalszych wrogów Boga na tym świecie.

Podali też fałszywy powód swojego nieposłuszeństwa. Nie chcieli uznać, że to słowo Boga: „Pan nie posłał cię do nas z takim przesłaniem”. Być może nie byli przekonani, ale bardziej prawdopodobne, że byli, tylko nie chcieli tego przyznać. Prawda jaśniała tuż przed nimi, lecz albo zamykali na nią oczy, albo nie chcieli wyznać, że ją widzą. Wielu ludzi z tego samego powodu zaprzecza, że Pismo Święte jest słowem Boga: już wcześniej postanowili, że nie będą go słuchać. W ten sposób uparty brak wiary staje się marną wymówką dla świadomego nieposłuszeństwa.

Gdyby Bóg przemówił do nich przez anioła albo z góry Synaj, nazwaliby to oszustwem. Czy sami nie prosili wcześniej Jeremiasza o Boże wskazówki? Czy nie czekał na Boże polecenia, zanim przemówił? Czy wszystko, co powiedział, nie nosiło znamion prawdziwego prorockiego przesłania? Czy nie dzielił z nimi tych samych trudności? Jaką korzyść mógłby odnieść, niezależną od ich własnej korzyści? Czy zawsze nie okazywał się prawdziwym Izraelitą? Czy Bóg nie dowiódł już, że Jeremiasz jest prawdziwym prorokiem? Czy którekolwiek z jego słów kiedykolwiek zawiodło?

Mimo że darzyli Jeremiasza pewnym szacunkiem, powiedzieli: „Baruch, syn Neriasza, podburza cię przeciwko nam” (Księga Jeremiasza 43:3). Trudno uwierzyć, że Baruch mógłby uczestniczyć w planie wydania ich Babilończykom. Co by na tym zyskał? Gdyby Jeremiasz i Baruch naprawdę sprzyjali Babilończykom, jak twierdzili ci mężczyźni, mogliby pójść z Nebuzaradanem, dowódcą babilońskim, gdy ten ich zapraszał, i od razu wyjechać do Babilonii. Nie zrobili tego. Zostali z tym ubogim i niewdzięcznym ostatkiem ludu. Nawet wierna służba nie chroni jednak przed kłamstwami i nienawiścią.

Gdyby Baruch rzeczywiście był tak niegodziwy, czy mogli poważnie sądzić, że Jeremiasz dałby sobą kierować i posłużył się imieniem Boga, by poprzeć tak nikczemny zamiar? Ci, którzy za wszelką cenę chcą sprzeciwiać się prawdziwym celom służby, często próbują ją zniesławić. Kiedy ludzie są zdecydowani trwać w grzechu, przedstawiają tych, którzy próbują ich od niego odwrócić, jako samolubnych, a nawet szkodliwych dla innych. Dla niesłusznie oskarżonych pociechą jest to, że ich świadectwo jest w niebie, a ich sprawa znana jest wysoko.

Mimo to postanowili pójść do Egiptu. Nie chcieli pozostać w ziemi Judy, jak nakazał im Bóg (Księga Jeremiasza 43:4). Wspólnie zdecydowali, że wyjadą, zabierając ze sobą wszystkich, nad którymi mieli władzę, i przeniosą się do Egiptu. Nie pozwolili spokojnie odejść tym, którzy przybyli z narodów, wśród których wcześniej byli rozproszeni, i osiedlili się w Judzie z prawdziwej miłości do tej ziemi. Zmusili ich, by poszli z nimi do Egiptu (Księga Jeremiasza 43:5), mężczyzn, kobiety i dzieci (Księga Jeremiasza 43:6). Czekała ich długa podróż do obcego kraju, pełnego bożków i nigdy naprawdę wiernego Izraelowi. Mimo to wyruszyli. Porzucili własną ziemię i sami znaleźli się poza Bożą opieką.

Taka jest głupota ludzi, którzy nie potrafią docenić tego, co mają. Wielu rujnuje się, próbując poprawić swoje położenie. Pycha ludzi mających władzę przejawia się także w tym, że zmuszają podwładnych, by szli za nimi, nawet jeśli sprzeciwia się to dobru i obowiązkom tych osób. Ci wyniośli mężczyźni zmusili do wyjazdu do Egiptu także proroka Jeremiasza i jego pisarza Barucha. Uprowadzili ich jak więźniów, częściowo po to, by ich ukarać. Nie mogli wymyślić gorszej kary niż zmuszenie ich do postępowania wbrew własnemu sumieniu. Najgorsza tyrania zaczyna się wtedy, gdy ktoś mówi drugiemu człowiekowi, nawet człowiekowi dobremu: „Pochyl się, żebyśmy mogli przejść po tobie”.

Chcieli też poprawić swój wizerunek, ciągnąc ze sobą proroków. Choć Jeremiasz i Baruch zostali zmuszeni do wyjazdu, tamci chcieli, by wszyscy myśleli, że poszli dobrowolnie. Mieli nadzieję, że dzięki temu nikt nie będzie mógł ich winić za sprzeciw wobec słowa Pana, skoro sami prorocy rzekomo postąpili tak samo.

Dotarli do Tachpanches, znanego miasta w Egipcie, którego nazwa pochodziła od królowej o tym imieniu (Pierwsza Księga Królewska 11:19). Było to to samo miejsce, które nazywano Chanes (Księga Izajasza 30:4). W tamtym czasie było to główne miasto, ponieważ znajdował się tam pałac faraona (Księga Jeremiasza 43:9). Tym wyniosłym mężczyznom nie wystarczyłoby żadne miejsce poza królewskim miastem, położonym blisko dworu. Zapomnieli o mądrości Józefa, który chciał, by jego bracia zamieszkali w Goszen. Gdyby mieli serca prawdziwych Izraelitów, wybraliby pustkowie Judy zamiast najwspanialszych i najbardziej zatłoczonych miast Egiptu.