Księga Jeremiasza 39:1 – znaczenie i zastosowanie

Pod koniec poprzedniego rozdziału czytamy, że Jeremiasz cierpliwie pozostał na dziedzińcu straży aż do dnia, w którym zdobyto Jerozolimę. Przestał już niepokoić urzędników swoim nauczaniem, a oni przestali go prześladować. Powiedział już wszystko, co miał do powiedzenia, a gdy oblężenie coraz bardziej dawało się we znaki, Bóg powierzył im inne zadania. Teraz widzimy, jak to się skończyło.

Miasto w końcu zdobyto siłą. Jak mogło się obronić, skoro sam Bóg wystąpił przeciwko niemu? Armia babilońska rozpoczęła oblężenie w dziewiątym roku panowania Sedecjasza, w dziesiątym miesiącu, podczas zimowych chłodów (Księga Jeremiasza 39:1). Sam Nebukadnesar wycofał się później na pewien czas, pozostawiając swoich dowódców, by kontynuowali atak. Oblężenie na krótko przerwano, lecz potem wznowiono je ze zdwojoną siłą. W końcu, w jedenastym roku, w czwartym miesiącu, około połowy lata, żołnierze wkroczyli do miasta. Ludzie byli już tak osłabieni głodem i wyczerpali zapasy, że nie mogli stawić oporu (Księga Jeremiasza 39:2). Jerozolima była tak potężna, że nikt nie uwierzyłby, iż nieprzyjaciel zdoła wedrzeć się przez jej bramy (Księga Lamentacji 4:12). Jednak grzech sprawił, że Bóg cofnął swoją ochronę, a wtedy miasto stało się równie bezbronne jak każde inne.

Dowódcy babilońscy zajęli miejsce przy środkowej bramie miasta (Księga Jeremiasza 39:3). Niektórzy sądzą, że chodzi o tę samą bramę co „Druga Brama”, wspomniana gdzie indziej (Księga Sofoniasza 1:10), prawdopodobnie położoną w środkowym murze oddzielającym jedną część miasta od drugiej. Postępowali ostrożnie i nie zapuszczali się od razu w głąb tak rozległego miasta. Najpierw wysłali ludzi, by przeszukali wszystkie zakątki i upewnili się, że nie wpadną w zasadzkę. Z bramy mogli obserwować miasto i wydawać rozkazy. Imiona tych książąt brzmią surowo i obco, co pokazuje, jak smutną odmianę sprowadził grzech. Dawniej zasiadali tam Eliakim i Chilkiasz, ludzie noszący imiona związane z Bogiem Izraela, teraz zaś zasiadali tam ludzie nazwani na cześć fałszywych bogów.

Niektóre z tych imion prawdopodobnie nie oznaczają odrębnych osób, lecz są tytułami urzędowymi. Sarsechim jest nazwany naczelnikiem straży, a Nergal-Sareser dowódcą obozu, a może kwatermistrzem. Ci wysocy rangą urzędnicy zasiedli przy bramie. W ten sposób wypełniło się dawne proroctwo Jeremiasza: rody królestw północy miały ustawić trony przy wejściach do bram Jerozolimy (Księga Jeremiasza 1:15). Słusznie zasiadali tam książęta obcych narodów, bo wcześniej tak często stawiano w tym miejscu bogów tych narodów.

Sedecjasz, król Judy, być może, będąc przebranym, zobaczył, jak babilońscy urzędnicy przejmują jedną z bram miasta. Jeśli tak było, uznał, że nadszedł czas, by ratować życie ucieczką. Obciążony winą i lękiem wymknął się z miasta pod osłoną nocy (Księga Jeremiasza 39:4). Ciemność nie zapewniła mu jednak ochrony na długo. Został rozpoznany, ścigany i schwytany. Choć próbował uciekać jak najszybciej, nie zdołał się wymknąć i w okolicach Jerycha wpadł w ręce ścigających go ludzi (Księga Jeremiasza 39:5). Stamtąd zabrano go jako więźnia do Ribla, gdzie król Babilonu osądził go jako buntownika. Nie skazał go na śmierć, ale wielu powiedziałoby, że spotkała go gorsza kara.

Nebukadnesar najpierw kazał zabić na oczach Sedecjasza jego synów. Musieli być młodzi, niektórzy z nich prawdopodobnie byli jeszcze dziećmi, ponieważ sam Sedecjasz miał zaledwie trzydzieści dwa lata. Utrata ukochanych dzieci musiała być dla niego jak wielokrotna śmierć, zwłaszcza że wcześniej ostrzeżono go, iż jego żony i dzieci zostaną wydane Chaldejczykom, czyli Babilończykom (Księga Jeremiasza 38:23). Zabił również wszystkich dostojników Judy (Księga Jeremiasza 39:6). Prawdopodobnie nie chodzi tu o książąt w Jerozolimie, którzy nakłonili Sedecjasza do podjęcia tej rozpaczliwej decyzji, bo ich zniszczenie mogłoby go ucieszyć, lecz o przywódców kraju, którzy nie ponosili winy za tę decyzję.

Potem Nebukadnesar kazał wyłupić Sedecjaszowi oczy (Księga Jeremiasza 39:7). Skazał go na dożywotnią ciemność, ponieważ Sedecjasz zamknął oczy na jasne światło Słowa Bożego i należał do władców, którzy odrzucają zrozumienie i kroczą w ciemności (Księga Psalmów 82:5). Kazał też skuć go brązowymi łańcuchami lub kajdanami i uprowadzić do Babilonu. Tam Sedecjasz miał spędzić resztę życia w nędzy. Ten sam smutny przebieg wydarzeń opisano już wcześniej (Druga Księga Królewska 25:4–7).

Jakiś czas później miasto zostało spalone wraz ze świątynią, pałacem i wszystkim, co się w nim znajdowało, a jego mur zburzono (Księga Jeremiasza 39:8). O Jerozolimo, Jerozolimo, oto do czego prowadzi zabijanie proroków i kamienowanie tych, którzy zostali do ciebie posłani. O Sedecjaszu, mogłeś temu zapobiec, gdybyś słuchał Boga i poddał się we właściwym czasie.

Wszystkich mieszkańców, którzy pozostali w mieście, uprowadzono do Babilonu (Księga Jeremiasza 39:9). Musieli na zawsze pożegnać się z ziemią, na której się urodzili, z tą piękną krainą i ze wszystkim, co tam posiadali i czym się cieszyli. Pognano ich wiele kilometrów niczym zwierzęta, przed obliczem zdobywców, którzy stali się teraz ich okrutnymi panami. Na obcej ziemi byli zdani na łaskę tych, którzy mieli nimi surowo rządzić. Nielicznych pozostawiono na miejscu, ale byli to wyłącznie biedni ludzie, którzy nie mieli nic do stracenia i dlatego nie stawiali oporu. Nawet im pozwolono pozostać na miejscu, a dowódca straży dał im również winnice i pola, których wcześniej nigdy nie posiadali (Księga Jeremiasza 39:10).

Warto zwrócić uwagę na dwie rzeczy. Po pierwsze, widzimy wielkie zmiany, jakie niesie Boża opatrzność, czyli Jego mądre panowanie nad wydarzeniami. Jedni zostają poniżeni, a inni wywyższeni (Pierwsza Księga Samuela 2:5). Głodni zostają nasyceni dobrem, a bogaci odchodzą z pustymi rękami. Upadek jednych staje się początkiem pomyślności drugich. Dlatego gdy nam się dobrze wiedzie, powinniśmy radować się z pokorą, a w trudnościach wytrwać i nie tracić ducha.

Po drugie, dostrzegamy sprawiedliwe rozstrzygnięcia Bożej opatrzności. Bogaci byli pysznymi ciemiężycielami, teraz więc słusznie ponieśli karę za krzywdy, które wyrządzili. Biedni cierpliwie znosili cierpienie, a teraz zostali życzliwie wynagrodzeni za tę cierpliwość i otrzymali pewną rekompensatę za wszystko, co utracili. Zaprawdę, jest Bóg, który sądzi ziemię, już w tym życiu, a tym bardziej w życiu przyszłym.