Księga Jeremiasza 28:1 – znaczenie i zastosowanie

Konflikt między prawdziwym prorokiem a fałszywym miał miejsce na początku panowania Sedekiasza, a zarazem w jego czwartym roku. Pierwsze cztery lata nadal można było uznać za początkowy okres jego rządów, ponieważ w tym czasie panował pod zwierzchnictwem króla Babilonu i płacił mu daninę. Później zbuntował się przeciw Babilonowi, więc dalszy okres jego panowania można słusznie nazwać późniejszym. W czwartym roku osobiście udał się do Babilonu (Księga Jeremiasza 51:59), co mogło wzbudzić w ludziach nadzieję, że wojna zakończy się pokojowo. Fałszywi prorocy podsycali tę nadzieję, a szczególnie Chananiasz, który pochodził z Gibeonu, miasta kapłanów, i być może sam był kapłanem, podobnie jak Jeremiasz.

Prorok Chananiasz wygłosił swoje przesłanie publicznie i z wielką uroczystością, w domu Pana i w Jego imieniu. Mówił wobec kapłanów i całego ludu, który zapewne oczekiwał słowa od Boga. Stanął twarzą w twarz z Jeremiaszem i skierował proroctwo bezpośrednio do niego (Księga Jeremiasza 28:1), wyraźnie chcąc rzucić mu wyzwanie i zaprzeczyć jego słowom. W istocie mówił: „Jeremiaszu, kłamiesz”. Chananiasz twierdził, że władza króla Babilonu, przynajmniej nad Judą i Jerozolimą, wkrótce zostanie złamana. Zapowiadał, że w ciągu dwóch pełnych lat naczynia ze świątyni wrócą, a Jeremiasz i wszyscy uprowadzeni z nim wygnańcy powrócą do kraju. Jeremiasz zaś mówił, że jarzmo babilońskie stanie się jeszcze cięższe, a naczynia i wygnańcy nie wrócą przez siedemdziesiąt lat (Księga Jeremiasza 28:2-4).

Porównanie tego fałszywego proroctwa z przesłaniami, które Bóg przekazywał przez swoich prawdziwych proroków, wyraźnie ukazuje różnicę. Słowom Chananiasza brak duchowej mocy, majestatu i świętej siły, które widać w słowach proroków Boga. Szczególnie uderza brak wezwania do pobożności. Chananiasz mówi z przekonaniem o powrocie pokoju, ale nie wspomina o nawróceniu, odnowie, modlitwie ani powrocie do Boga. W imieniu Boga obiecuje zewnętrzne miłosierdzie, lecz przemilcza wewnętrzne miłosierdzie, które Bóg zawsze obiecywał wraz z nią, na przykład dar serca zdolnego Go poznać (Księga Jeremiasza 24:7). Pokazuje to, że niezależnie od jego twierdzeń kierował nim jedynie duch tego świata, a nie Duch Boży (Pierwszy List do Koryntian 2:12). Chciał przypodobać się ludziom, zamiast im pomóc.

Odpowiedź Jeremiasza na fałszywe proroctwo świadczy zarówno o jego miłości do ludu, jak i o wierności Bogu. Po pierwsze, szczerze pragnął, by słowa Chananiasza się spełniły. Tak bardzo troszczył się o swój kraj i tak bardzo chciał jego dobra, że byłby gotów przyjąć zarzut, iż jest fałszywym prorokiem, gdyby tylko udało się uniknąć nieszczęścia. Powiedział: „Amen. Niech Pan tak uczyni, niech Pan spełni twoje słowa” (Księga Jeremiasza 28:5-6). Nie pierwszy raz Jeremiasz modlił się za swój lud, choć prorokował przeciwko niemu i wiedział, że nadchodzi sąd. Podobnie Chrystus modlił się: „Ojcze, jeśli to możliwe, niech ominie Mnie ten kielich”, choć wiedział, że nie może Go ominąć. Jako wierny prorok Jeremiasz widział i zapowiadał zniszczenie Jerozolimy, ale jako wierny Izraelita nadal żarliwie modlił się o jej ocalenie, wypełniając nakaz modlitwy o pokój dla Jerozolimy.

Boży zamysł stanowi zasadę dla proroctwa i cierpliwego znoszenia trudności, a Jego przykazanie wskazuje, jak się modlić i działać. Bóg sam postanowił zesłać sąd, a jednak nie pragnie śmierci grzeszników, lecz chce, by wszyscy zostali zbawieni. Jeremiasz wielokrotnie wstawiał się za swoim ludem (Księga Jeremiasza 18:20). Fałszywi prorocy usiłowali zdobyć przychylność ludu, obiecując pokój, ale Jeremiasz pokazał, że kocha go równie mocno jak prorocy, których lud najbardziej sobie upodobał. Bóg nie upoważnił go do obiecywania pokoju, lecz Jeremiasz nadal go pragnął i o niego się modlił. Dziwne, że lud sprzyjał tym, którzy wyrządzali mu największą krzywdę, schlebiając mu, a nienawidził człowieka, który czynił mu najwięcej dobra, modląc się za niego (Księga Jeremiasza 27:18).

Po drugie, Jeremiasz odwołał się do wyniku, by wykazać, że Chananiasz jest fałszywym prorokiem (Księga Jeremiasza 28:7-9). Fałszywi prorocy krytykowali Jeremiasza, tak jak Achab krytykował Micheasza, ponieważ nigdy nie zapowiadał im niczego dobrego, lecz tylko nieszczęścia. Jeremiasz odpowiedział, że nie ma w tym nic niezwykłego: wcześniejsi prorocy również prorokowali przeciw wielu krajom i wielkim królestwom. Odważnie przekazywali słowa, które powierzył im Bóg, nie bojąc się ludzi ani nie próbując się im przypodobać, w przeciwieństwie do Chananiasza. Bez wahania ostrzegali przed wojną, głodem i zarazą, a wszyscy uznawali, że takie ostrzeżenia pochodzą od Boga. Dlaczego więc atakowano Jeremiasza jako wichrzyciela i człowieka niebezpiecznego, skoro głosił tak, jak prorocy Boga przed nim?

To prawda, że inni prorocy niekiedy zapowiadali zniszczenie, które nie następowało. Nie dowodziło to jednak, że nie zostali posłani przez Boga, jak pokazuje historia Jonasza. Bóg jest miłosierny i gotów odstąpić od sądu, gdy ludzie odwracają się od swoich grzechów. Jeśli jednak prorok zapowiada pokój i pomyślność, zwłaszcza tak jak Chananiasz, bezwarunkowo i bez ostrzeżenia, że uporczywe trwanie w grzechu może przeszkodzić w otrzymaniu Bożego błogosławieństwa, można uznać go za prawdziwego proroka tylko wtedy, gdy zapowiedź się spełni. Jeśli tak się stanie, ludzie poznają, że posłał go Pan. Jeśli zaś nie, okaże się kłamcą i oszustem.