Księga Jeremiasza 21:8 – znaczenie i zastosowanie

Z wiadomości, którą król przesłał Jeremiaszowi, można wnioskować, że zarówno król, jak i lud zaczęli go szanować. Jeremiasz mógł to wykorzystać dla własnej korzyści, gdyby tak postanowił. Jednak odpowiedź, którą Bóg kazał mu przekazać, wystarczyła, by zburzyć ten nowy szacunek i jeszcze bardziej rozgniewać ludzi. Niepokojące były już słowa z poprzednich wersetów, a zawarte tutaj polecenia również nie mogły im się podobać.

Najpierw Jeremiasz mówi ludowi, że jeśli chce ocalić życie, ma się poddać i przejść na stronę Chaldejczyków, czyli Babilończyków (Księga Jeremiasza 21:8–10). Taka rada musiała być bardzo nie w smak tym, których fałszywi prorocy zachęcali do beznadziejnej walki. Pokładali ufność w murach miasta, swoich żołnierzach i pomocy z zewnątrz, która miała przerwać oblężenie. Jeremiasz mówi wprost, że miasto zostanie wydane królowi Babilonu, który nie tylko je zdobędzie, lecz także spali, bo sam Bóg zwrócił się przeciwko niemu, by sprowadzić na nie nieszczęście, a nie dobro.

Daremnie Rabszak, dowódca asyryjski, wzywał Żydów do poddania się, gdy Bóg był jeszcze z nimi (Księga Izajasza 36:16). Teraz, gdy Bóg był przeciwko nim, poddanie się było najlepszym z pozostałych wyjść. Dawno wcześniej Prawo i prorocy postawili przed nimi wybór między życiem a śmiercią w lepszym znaczeniu: życie miało być nagrodą za posłuszeństwo Bogu, a śmierć skutkiem dalszego buntu (Księga Powtórzonego Prawa 30:19). Odrzucili jednak prawdziwe życie. Dlatego Jeremiasz używa teraz podobnych słów, lecz stawia przed nimi smutny wybór między dwoma nieszczęściami. Jeśli zostaną w mieście i będą liczyć na jego ochronę, zginą od miecza, głodu lub zarazy. Jeśli wyjdą i poddadzą się Chaldejczykom, ocaleją, ale tylko jak zdobycz wyrwana z rąk kogoś silniejszego.

Ocaleją z trudem, jak ktoś uratowany z ognia, albo zaznają radości podobnej do tej, którą odczuwają ludzie dzielący łupy po zwycięstwie. Mieli nadzieję, że sami zagarną łupy Chaldejczyków, tak jak ich przodkowie niegdyś zrobili to Asyryjczykom (Księga Izajasza 33:23). Teraz muszą się zadowolić tym, że uda im się ocalić własne życie. Można by sądzić, że wystarczy przekazać wiadomość od proroka przemawiającego w imieniu Boga, by ich przekonać. Wydaje się jednak, że niewielu, jeśli ktokolwiek, posłuchało. Ich serca stwardniały, co doprowadziło ich do zguby.

Po drugie, Jeremiasz radzi królowi i jego urzędnikom, by się opamiętali i rzetelnie wykonywali swoje obowiązki. Ponieważ to król przysłał wiadomość, odpowiedź zawiera szczególne słowa skierowane do domu królewskiego. Nie są one pochlebstwem, lecz koniecznym napomnieniem (Księga Jeremiasza 21:11–12). Król i jego urzędnicy mają „wymierzać sprawiedliwość o poranku”, czyli szybko i sumiennie wykonywać swoje obowiązki. Przywódcy, którzy chcą dobrze służyć, muszą wcześnie wstawać i działać bez zwłoki, zamiast kazać ubogim czekać, podczas gdy sami marnują czas na wygodach i odpoczynku.

Nie powinni przesypiać poranka po nocnych grzechach ani poświęcać go własnym przyjemnościom. Powinni za to wykorzystywać swoją władzę, by bronić tych, którzy przychodzą do nich po pomoc. Jeśli chcą, by Bóg wybawił ich z rąk wrogów, najpierw muszą postępować sprawiedliwie wobec ludzi powierzonych ich opiece. W przeciwnym razie z powodu ich złych czynów rozpali się przeciwko nim gniew Boga. Ci, którzy sądzą, że najłatwiej unikną kary, mogą ucierpieć najbardziej.

To pokazuje, że zaniedbywanie obowiązków przez przywódców przyczyniło się do klęski narodu. Ich złe postępowanie roznieciło gniew Boga. Jeremiasz mówi o tym otwarcie nawet wobec domu królewskiego, bo ci, którzy chcą korzystać z błogosławieństwa modlitw proroka, muszą też przyjąć jego napomnienie. Pokazuje również właściwą drogę do odnowy narodu. Zmianę muszą rozpocząć przywódcy, a ich przykład powinien zachęcić lud do nawrócenia. Mają wykorzystywać swoją władzę, by karać zło i chronić słabych. Jeremiasz przypomina im, że są domem Dawida, i wzywa, by naśladowali jego przykład sprawiedliwego postępowania wobec ludu.

Daje im też nadzieję, że jeśli się nawrócą i zaczną postępować właściwie, ich pokój może jeszcze trwać dłużej (Księga Daniela 4:27). To może uchronić ich naród przed całkowitą zagładą. Następnie Jeremiasz pokazuje jednak, jak złudne są wszystkie ich nadzieje, jeśli nie zmienią swojego postępowania (Księga Jeremiasza 21:13–14). Jerozolima leżała w dolinie otoczonej górami, które stanowiły naturalną obronę. Była jak skała na równinie, trudna do zaatakowania i podkopania. Mieszkańcy bardziej ufali tym zabezpieczeniom niż mocy i obietnicy Boga, dlatego lekceważyli Jego wyroki.

W gruncie rzeczy mówili: „Kto może na nas uderzyć? Kto może wejść do naszych domów?”. Ich pewność siebie miała pewne podstawy w ludzkiej ocenie sytuacji, bo także sąsiednie narody uważały, że Jerozolimy nie da się zdobyć (Księga Lamentacji 4:12). Jednak ci, którzy czują się najbezpieczniej, często są najmniej bezpieczni. Bóg szybko odpowiada na ich wyzwanie: „Jestem przeciwko tobie”. Swoim złem wypędzili z miasta Boga, który chciał być ich przyjacielem. Nie zdołają jednak powstrzymać żadnymi murami Boga, gdy przyjdzie przeciwko nim jako wróg.

Jeśli Bóg jest za nami, któż może być przeciwko nam? Jeśli jednak jest przeciwko nam, kto może stanąć po naszej stronie albo naprawdę nam pomóc? Bóg występuje przeciwko nim nie jak wróg, któremu można się prawnie przeciwstawić i mieć nadzieję na powodzenie, lecz jak sędzia, którego wyrokowi nie można się oprzeć. Mówi: „Ukarzę was stosownie do owocu waszych czynów” (Księga Jeremiasza 21:14), czyli stosownie do tego, na co zasłużyli przez swoje grzechy, i do skutków, do których te grzechy nieuchronnie prowadzą.

Bóg sprowadzi na nich to, co rodzi sam grzech. Przyjdzie na nich nie tylko z gniewem wroga i sprawiedliwością sędziego, lecz także z siłą pożerającego ognia. Ogień nie zna litości i nie oszczędza niczego, co może spłonąć i stanie mu na drodze. Jerozolima stała się jak las, a Bóg rozpali w niej ogień, który pochłonie wszystko, co napotka, bo nasz Bóg jest ogniem trawiącym. Któż zdoła się przed Nim ostać, gdy się rozgniewa?