Księga Jeremiasza 20:14 – znaczenie i zastosowanie

Co to znaczy? Czy z tych samych ust mogą płynąć błogosławieństwo i przekleństwo? Czy prorok, który przed chwilą z radością powiedział: „Śpiewajcie Panu, chwalcie Pana” (Księga Jeremiasza 20:13), mógł teraz z goryczą zawołać: „Niech będzie przeklęty dzień, w którym się urodziłem” (Księga Jeremiasza 20:14)? Jak to rozumieć? Sądzę, że Jeremiasz zapisał te słowa, nie przysparzając sobie chwały, podobnie jak wcześniejsze słowa zapisał ku chwale Boga.

Być może były to słowa wypowiedziane w przypływie wzburzenia, gdy prorok znajdował się w dybach. Później odzyskał równowagę dzięki wierze i nadziei. Bardziej prawdopodobne jest, że zapisał tu wcześniejszą burzę, która rozszalała się w jego wnętrzu, niż że opisał późniejszą pokusę, której znów uległ. Podobnie Dawid powiedział: „Rzekłem w pośpiechu: Jestem odcięty” (Księga Psalmów 31:22). Tę samą myśl znajdujemy w Księdze Psalmów 77:7. Kiedy łaska odnosi zwycięstwo, warto pamiętać, jak zmagała się z nią nasza grzeszna natura. Powinno nas to upokorzyć, wzbudzić podziw dla dobroci Boga, który nie bierze nas za słowo, i nauczyć większej czujności wobec własnych serc.

Widzimy tu, jak silna była pokusa, którą prorok z pomocą Boga przezwyciężył. Widzimy też, jak bardzo jej uległ. Dzięki temu nie stracimy nadziei, gdy z powodu słabości naszej cielesnej natury przyjdzie nam zmierzyć się z podobną pokusą. Przyjrzyjmy się jego słowom wypowiedzianym w tej próbie.

Po pierwsze, napiętnował dzień swojego narodzenia, podobnie jak Hiob w chwili wielkiego bólu (Księga Hioba 3:1). „Niech będzie przeklęty dzień, w którym się urodziłem” — mówi. „Był to dla mnie zły dzień” (Księga Jeremiasza 20:14), bo rozpoczął życie pełne smutku i otworzył drogę temu całemu cierpieniu. Jeremiasz pragnie, by w ogóle nigdy się nie urodził. Judasz w piekle ma powód, by tego pragnąć (Ewangelia Mateusza 26:24), lecz nikt na ziemi nie ma takiego powodu, bo nikt nie wie, czy nie stanie się jeszcze naczyniem miłosierdzia. Z pewnością żaden dobry człowiek nie ma powodu, by tego pragnąć. Niektórzy co roku radośnie świętują dzień swoich urodzin, Jeremiasz zaś uważałby swój za dzień smutku, naznaczony żałobą i uznawany za pechowy.

Po drugie, życzył nieszczęścia posłańcowi, który przyniósł wiadomość o jego narodzinach, jak wynika z kolejnych wersetów (Księga Jeremiasza 20:15–16). Ojciec Jeremiasza ucieszył się na wieść, że urodziło mu się dziecko, a być może szczególnie dlatego, że był to syn, który jako syn kapłana mógł kiedyś służyć przy ołtarzu Boga. Jeremiasz jest jednak gotów przekląć człowieka, który przyniósł tę wiadomość, choć jego ojciec mógł go za nią wynagrodzić. Rodzice często ogromnie cieszą się z narodzin dziecka, lecz gdyby mogli zobaczyć czekające je cierpienia, być może zamiast się radować, płakaliby.

Jeremiasz bardzo ostro wypowiada się o posłańcu (Księga Jeremiasza 20:16). Życzy mu losu miast Sodomy i Gomory, które Pan doszczętnie zniszczył, nie łagodząc ich cierpienia. Chciałby, by człowiek ten o świcie usłyszał krzyk wrogich wojsk i zadrżał ze strachu, a w południe — ich okrzyki zwycięstwa. Innymi słowy, życzy mu życia w nieustannym przerażeniu.

Po trzecie, Jeremiasza dręczy myśl, że nie spotkał go los hebrajskich dzieci w Egipcie. Chciałby, żeby umarł jeszcze w łonie matki, żeby pierwszy oddech był zarazem ostatnim i żeby udusił się, gdy tylko przyszedł na świat (Księga Jeremiasza 20:17). Życzy sobie nawet, by posłaniec zwiastujący jego narodziny stał się jego zabójcą. Co więcej, pragnie, by matka nosiła go w sobie na zawsze, a łono, w którym został poczęty, stało się zarazem jego grobem. Hiob ukazuje ścisły związek między łonem a grobem, gdy mówi: „Nagi wyszedłem z łona matki i nagi tam wrócę” (Księga Hioba 1:21).

Po czwarte, Jeremiasz uważa, że obecne cierpienie wystarcza, by usprawiedliwić te gorzkie życzenia (Księga Jeremiasza 20:18). Pyta, po co w ogóle wyszedł z łona, w którym był ukryty, niewidoczny, nieznienawidzony, bezpieczny i nieświadomy zła. Dlaczego przyszedł na świat pełen trudu i smutku, by jego dni upływały w hańbie, wśród nieustannych kłopotów i krzywd? Ma poczucie, że jego życie nie tylko było pełne cierpienia, lecz także zostało przez nie wyniszczone.

Nie powinniśmy powtarzać tych słów, ale możemy się z nich czegoś nauczyć. Po pierwsze, pokazują, jak marne jest ludzkie życie i jak wiele może być w nim smutku. Gdyby nie było życia po śmierci, często moglibyśmy ulec pokusie, by żałować, że w ogóle poznaliśmy życie, bo nasze krótkie dni na ziemi pełne są trudności.

Po drugie, pokazują, jak nierozsądne są grzeszne namiętności, które bez żadnej kontroli porywają nas do gwałtownych słów. Jak nierozsądne jest przeklinać jakiś dzień albo posłańca z powodu przyniesionej przez niego wiadomości! Jak okrutne i pozbawione sensu jest pragnienie, by własna matka nigdy nie wydała nas na świat! Łatwo dostrzec absurd takiego postępowania u innych, a powinno nas to skłaniać do powstrzymywania podobnych wybuchów gniewu w sobie. Trzeba zdusić je w zarodku i nie pozwolić, by przemówiły te złe uczucia. Gdy serce wrze, trzeba powściągnąć język (Księga Psalmów 39:1–2).

Po trzecie, te słowa pokazują słabość nawet dobrych ludzi, którzy w najlepszym razie nadal pozostają tylko ludźmi. Kto myśli, że stoi, powinien uważać, by nie upaść. Tacy ludzie powinni codziennie modlić się: „Ojcze w niebie, nie dopuść, abyśmy ulegli pokusie”.