Księga Izajasza 61:4 – znaczenie i zastosowanie

Obietnice te zostały złożone Żydom, którzy wrócili z niewoli i ponownie zamieszkali we własnej ziemi. Sięgają jednak także Kościoła chrześcijańskiego i wszystkich wierzących, których łaska uwalnia z duchowej niewoli. Można je odnieść do życia duchowego, ponieważ to, czego Bóg dokonał dla Izraela, ukazuje, czego dokonuje dla swojego ludu w Chrystusie.

Po pierwsze, Bóg obiecuje odbudowę ich domów i podźwignięcie miast z ruin, w których przez długi czas leżały. Mieli odbudować dawne ruiny, naprawić zrujnowane miasta i przywrócić to, co wcześniej opustoszało, nawet jeśli od wielu pokoleń stało puste. Rozprzestrzenianie się chrześcijaństwa na świecie naprawiło upadek religii naturalnej i podźwignęło dawne ruiny pobożności oraz uczciwości, które przez stulecia przynosiły wstyd ludzkości.

Dusza nieuświęcona przypomina zburzone miasto bez murów albo dom w ruinie. Mocą Ewangelii Chrystusa i Jego łaski zostaje jednak odbudowana, uporządkowana i przygotowana, by stać się mieszkaniem Boga przez Ducha. Dzieła tego dokonują ci, którzy zostali uwolnieni z niewoli. Wychodzimy bowiem z niewoli po to, by służyć Bogu: budując siebie na Jego chwałę i pomagając budować Jego Kościół na ziemi.

Po drugie, ci, którzy jeszcze niedawno sami byli sługami, pracowali dla ciemiężycieli i byli zdani na ich łaskę, teraz mieli mieć sług wykonujących ich pracę. Nie mieli to być ich bracia, ponieważ wszyscy wierzący są wolnymi ludźmi należącymi do Pana, lecz cudzoziemcy i przybysze. Mieli paść ich owce, uprawiać ziemię i doglądać ogrodów, wykonując zwykłe zajęcia pasterzy, rolników i ogrodników. Taki sens mają słowa o tym, że obcy będą paść ich stada (Księga Izajasza 61:5).

Gdy dzięki łasce Boga właściwie uwalniamy się od spraw tego świata i kupujemy tak, jakbyśmy nie posiadali na własność tego, co kupujemy, synowie cudzoziemców stają się naszymi oraczami i ogrodnikami winnic. Nasze ręce mogą być zajęte sprawami doczesnymi, ale serce nie jest przez nie zniewolone. Pozostaje w pełni oddane Bogu i Jego służbie.

Po trzecie, ludzie ci mieli nie tylko zostać uwolnieni z niewoli, lecz także dostąpić wielkiego zaszczytu i otrzymać święte zadanie (Księga Izajasza 61:6). Gdy obcy będą doglądać ich stad, oni będą sprawować służbę w świątyni. Zamiast być niewolnikami nadzorców, zostaną nazwani kapłanami Pana, co oznacza wysokie i święte powołanie. Kapłani stali na równi z książętami, a w języku hebrajskim określano ich tym samym słowem.

Będą sługami naszego Boga, tak jak Lewici. Bóg nie tylko wyzwala tych, których uwalnia, ale też powierza im pracę. Wybawia ich od wrogów, aby mogli Mu służyć (Ewangelia Łukasza 1:74–75; Księga Psalmów 116:16). Jego służba jest jednak doskonałą wolnością, a nawet czymś więcej: najwyższym zaszczytem. Gdy Bóg wyprowadził Izraela z Egiptu, uczynił go królestwem kapłanów (Księga Wyjścia 19:6). Kościół chrześcijański także jest królewskim kapłaństwem (Pierwszy List Piotra 2:9). Wszyscy wierzący zostali ustanowieni królami i kapłanami dla naszego Boga. Powinni więc tak żyć, poświęcając się modlitwie i całemu swojemu postępowaniu, aby widoczne było na nich wezwanie do świętości dla Pana, a ludzie mogli nazywać ich kapłanami Pana.

Po czwarte, bogactwo i zaszczyty nawróconych pogan miały przyczyniać się do dobrego imienia i pożytku Kościoła (Księga Izajasza 61:6). Poganie zostaną przyjęci do Kościoła. Ci, którzy wcześniej byli obcy, staną się współobywatelami świętych i przyniosą ze sobą to, co posiadają, aby służyło chwale Boga i Jego dziełu. Skorzystają na tym kapłani, słudzy Pana. Widok pogan służących sprawom królestwa Bożego jest wielką pomocą, radością i zachętą dla wszystkich wiernych chrześcijan.

Będą korzystać z bogactwa pogan, nie z majątku odebranego przemocą, lecz ze środków przekazanych uczciwie i dobrowolnie, niczym darów składanych na ołtarzu, z których utrzymywali się kapłani i ich rodziny. Obietnica nie brzmi: „Zgromadzicie bogactwo pogan”, lecz: „Będziecie z niego korzystać”. Najlepiej wykorzystuje się bowiem majątek wtedy, gdy czyni się z niego dobry użytek i pomaga innym.

Będą chlubić się ich chwałą. Wszelkie zaszczyty, jakie nawróceni poganie mieli przed nawróceniem, takie jak szlachetne pochodzenie, bogactwo, wykształcenie, cnoty czy sprawowanie urzędów publicznych, przyniosą uznanie Kościołowi, do którego dołączyli. A wszelka chwała, jaką zyskają po nawróceniu — gorliwość w świętym życiu, zdyscyplinowanie, użyteczność, cierpliwe znoszenie cierpienia i każdy znak błogosławionej przemiany dokonanej w nich przez łaskę Boga — przyniesie chwałę Bogu. Dlatego wszyscy dobrzy ludzie będą się tym radować.

Po piąte, zaznają wielkiego pocieszenia i zadowolenia w głębi serca (Księga Izajasza 61:7). Żydzi niewątpliwie cieszyli się tym po powrocie. Znaleźli się w nowym świecie i na nowo nauczyli się cenić wolność oraz własność, a przyjemności znów wydawały się świeże i pełne. O wiele bardziej radują się ci, których Chrystus wprowadza we wspaniałą wolność dzieci Bożych, szczególnie gdy pełnia błogosławieństw wynikających z przyjęcia za dzieci dopełni się przy zmartwychwstaniu ciała.

Będą się radować swoim udziałem. Nie tylko odzyskają to, co do nich należało, ale otrzymają od Boga także możliwość cieszenia się tym (Księga Koheleta 3:13). Domy powracających Żydów i ich świątynia były o wiele mniej okazałe niż przed niewolą, a mimo to mieli być zadowoleni i wdzięczni. Ich udziałem była ich własna ziemia: ziemia święta, ziemia Immanuela. Mieli więc powód do radości, zwłaszcza że wiedzieli, jak to jest być obcym w cudzym kraju. Ci, dla których udziałem jest Bóg i niebo, mają wszelkie powody, by mówić, że otrzymali dobry udział, i się nim radować.

Będą się cieszyć wieczną radością, czyli radością, która potrwa długo — znacznie dłużej niż niewola. Radość narodu żydowskiego często jednak przygasała, była przerywana i szybko dobiegała końca. Dlatego obietnica ta w pełni odnosi się do duchowej radości wierzących w Bogu oraz do wiecznej radości, której oczekują w niebie.

Będzie to podwójna, a nawet większa nagroda za cały wstyd i trud, które znosili w ziemi niewoli. Za swój wstyd otrzymają podwójny zaszczyt, a w swojej ziemi posiądą podwójne bogactwo w porównaniu z tym, co utracili. Boże błogosławieństwo i pociecha, jakiej zaznają, wynagrodzą im z nawiązką każdą poniesioną stratę.

Będą uznani nie tylko za dzieci Boga, lecz także za Jego pierworodnego (Księga Wyjścia 4:22), a więc za tych, którym przysługuje podwójna część. Niewola była tak gorzka, że Izajasz mówi o podwójnej karze za wszystkie ich grzechy (Księga Izajasza 40:2). Ich powrót będzie równie radosny: otrzymają podwójną nagrodę za cały wstyd. Pierwsza zapowiedź wskazuje na pełne zadośćuczynienie, które Chrystus złożył za nasze grzechy i które w pełni zaspokoiło Boże wymagania. Druga wskazuje na pełnię radości nieba, gdzie otrzymamy więcej niż wystarczającą nagrodę za całą naszą służbę i cierpienie.

Życie Hioba jest tego obrazem. Gdy Bóg przywrócił mu pomyślność, dał mu dwa razy więcej, niż miał wcześniej. Dlatego lud Boży może ufać, że poniesiona strata nie jest końcem jego historii. Bóg może przywrócić znacznie więcej, niż zostało zabrane.

Bóg będzie także wiernym przewodnikiem swojego ludu i pozostanie z nim w przymierzu, czyli w trwałej więzi opartej na wiążącej obietnicy. Słowa, że Bóg pokieruje ich działaniem w prawdzie (Księga Izajasza 61:8), znaczą, że w swojej opatrzności ułoży ich sprawy jak najlepiej, zgodnie ze swoim prawdziwym słowem. Poprowadzi ich ku prawdziwej pomyślności dzięki prawdziwej mądrości. W swojej łasce skieruje czyny dobrych ludzi na właściwą drogę, prowadzącą do szczęścia, i pomoże im postępować szczerze oraz tak, by Mu się podobać.

Bóg pragnie prawdy w głębi człowieka. Jeśli będziemy uczciwie wykonywać swoją pracę, zawrze z nami wieczne przymierze. Dla tych, którzy żyją przed Nim i postępują nienagannie, będzie Bogiem wystarczającym na każdą potrzebę. Oczekuje nie tylko zewnętrznej religijności, lecz także szczerych serc i uczciwego życia.

Obietnice te opierają się na samym charakterze Boga: „Ja, Pan, miłuję sprawiedliwość”. Bóg miłuje sprawiedliwość między ludźmi — zarówno między władcami a poddanymi, jak i między sąsiadami. Ponieważ miłuje sprawiedliwość, nienawidzi wszelkiej nieuczciwości. Gdy ciemiężyciele krzywdzą Jego lud, gniewa się nie tylko dlatego, że to Jego lud, ale także dlatego, że sama krzywda sprzeciwia się odwiecznej sprawiedliwości. Jeśli ludzie nie postępują sprawiedliwie, sam osądzi sprawę: przyniesie ulgę uciśnionym i ukarze sprawcę zła.

Bóg staje w obronie swojego skrzywdzonego ludu nie tylko dlatego, że się o niego troszczy, lecz także dlatego, że zależy Mu na sprawiedliwości. Tekst dodaje, że nienawidzi grabieży dokonywanej pod pretekstem składania ofiar całopalnych. Nienawidzi nieuczciwości także wśród swojego ludu, nawet gdy ludzie twierdzą, że składają ofiary, by Go uczcić. Tym bardziej nienawidzi grabieży popełnianej na Jego ludzie, a jeszcze bardziej — składania bożkom skradzionych dóbr. Skoro nienawidzi grabieży wykorzystywanej do składania ofiar Jemu, tym bardziej nienawidzi jej wtedy, gdy służy ona ukrywaniu chciwości i ucisku.

To ważne świadectwo prawdy o Bogu: praktyki religijne nigdy nie zadośćuczynią za łamanie nakazów moralnych. Nikt nie może usprawiedliwiać kradzieży, mówiąc: „To było na ofiarę” albo „To dar”. Posłuszeństwo jest lepsze niż składanie ofiar, a postępowanie sprawiedliwie i miłowanie miłosierdzia — lepsze niż ofiarowanie tysięcy baranów. Grabież jest dla Boga szczególnie odrażająca, gdy osłania się ją religijnym językiem, bo w ten sposób próbuje się przedstawić sprawiedliwego Boga tak, jakby pochwalał nieprawość.

Niektórzy rozumieją te słowa jako wyjaśnienie, dlaczego Żydzi zostali odsunięci, gdy włączono pogan (Księga Izajasza 61:6). Żydzi popadli w moralne zepsucie. Oddawali dziesięcinę z mięty i kminu rzymskiego, a zarazem lekceważyli sprawiedliwość i miłosierdzie (Ewangelia Mateusza 23:23). Bóg miłuje sprawiedliwość i jej wymaga. Nienawidzi zarówno grabieży popełnianej pod pozorem składania ofiar całopalnych, jak i ofiar składanych w następstwie grabieży, jak w przypadku faryzeuszy, którzy długo się modlili, a zarazem ograbiali wdowy z ich domów.

Inni rozumieją te słowa tak: „Nienawidzę grabieży popełnianej niegodziwie”, czyli odnoszą je do łupów, które wrogowie Boga odebrali Jego ludowi. Bóg nienawidził tego ucisku i miał pociągnąć ich za niego do odpowiedzialności.

Bóg pozostawi też błogosławieństwo dzieciom swojego ludu (Księga Izajasza 61:9). Ich potomstwo — dzieci tych błogosławionych ludzi albo ich duchowi potomkowie — zostanie zaliczone do Pana jako pokolenie, które przetrwa (Księga Psalmów 22:30). Będzie się wyróżniać, tak że inni je zauważą. Narody poznają je po powadze, pokorze, radości i braterskiej miłości, które będą cechować jego życie. Dzięki temu wszyscy rozpoznają w tych ludziach uczniów Chrystusa.

Gdy będą się w ten sposób wyróżniać, Bóg ich uczci. Uczyni ich błogosławieństwem dla ich pokolenia i narzędziem swojej chwały. Da im też wyraźne znaki swojej przychylności, dzięki którym staną się znani i szanowani. Dzieci pobożnych rodziców powinny żyć tak, by było widać, że należą do takich rodzin, a w ich życiu — owoce dobrego wychowania i odpowiedź na modlitwy zanoszone w ich intencji. Wtedy mogą oczekiwać, że Bóg da im rozpoznawalność, zgodnie ze swoją obietnicą, że pokolenie prawych będzie błogosławione.

Cała chwała za to należy się Bogu. Każdy, kto ich zobaczy, dostrzeże w nich tak wiele Bożej łaski i przychylności, że powie: „To potomstwo, które Pan pobłogosławił i nadal błogosławi”. Na tym polega Boże błogosławieństwo. Każde dobro widoczne w człowieku należy uznać za owoc Bożego błogosławieństwa, a Bogu oddać za nie cześć.