Księga Izajasza 28:1 – znaczenie i zastosowanie

Prorok najpierw ostrzega królestwo dziesięciu plemion przed sądami, które miały je spotkać z powodu grzechów. Wkrótce wykonał je król Asyrii, który spustoszył ich ziemię i uprowadził ludność na wygnanie. Efraim zawdzięczał swoją nazwę urodzajności, bo ziemia była bogata, a plony znakomite. Było tam wiele żyznych dolin, a Samaria, wzniesiona na wzgórzu, górowała nad nimi. Ich ziemia była piękna i dostatnia, niczym ogród Pana. Stanowiła chlubę Kanaanu, tak jak Kanaan był chlubą wszystkich ziem.

Lecz oni źle wykorzystali swoje dostatki. To, co Bóg dał im, aby Mu służyli, obrócili na zaspokajanie swoich żądz. Stali się przez to pyszni. Błogosławieństwa, którymi Bóg wieńczył ich lata, powinny były stać się koroną chwały dla Niego, a tymczasem stały się koroną pychy dla ludu. Bogactwo często napełnia ludzi poczuciem własnej ważności (Pierwszy List do Tymoteusza 6:17). Ich król, noszący koronę, chełpił się tym, że włada tak bogatą ziemią, a Samaria, ich królewskie miasto, słynęła z pychy. Prorok, przemawiając w imieniu Boga, który sprzeciwia się pysznym, śmiało ogłasza biada nad koroną pychy. Jeśli ludzie stają się dumni ze swoich koron, nie powinni sądzić, że ominie ich to ostrzeżenie. Wszystko, z czego człowiek jest dumny, staje się w jego własnych oczach czymś w rodzaju korony. Pycha prowadzi jednak do upadku.

Oddawali się także zmysłowemu życiu. Efraim słynął z pijaństwa i rozpusty. Samaria, górująca nad żyznymi dolinami, była pełna ludzi odurzonych winem, a według przypisu na marginesie — przez nie złamanych. Pijacy postępują nierozumnie i trudno się temu dziwić, skoro grzesząc, sami robią z siebie głupców i istoty podobne do zwierząt. Pozwalają, by wino nad nimi zapanowało, i stają się jego niewolnikami (Drugi List Piotra 2:19). Ta niewola jest szczególnie haniebna, bo sami ją wybrali. Niektórzy z tych nieszczęsnych niewolników przyznawali, że nie ma cięższej harówki niż pijaństwo. Nie są pokonani wyłącznie przez wino, lecz także przez miłość do niego. Wino ich wyniszcza: niszczy ich ciała i zdrowie, szkodzi ich pracy i majątkowi, a ich dusze naraża na wieczną zgubę — wszystko dla podłej żądzy. Biada pijakom z Efraima. Osoby posługujące w Kościele powinny odnosić ogólne ostrzeżenia Biblii do konkretnych ludzi i miejsc. Jeśli ktoś jest pijakiem, trzeba powiedzieć: „Biada temu człowiekowi”. Pijaków z Efraima spotyka szczególne biada, bo należą do ludu wyznającego Boga. To pogarsza ich winę, ponieważ wiedzą lepiej i powinni dawać lepszy przykład. Niektórzy rozumieją „koronę pychy” jako wieńce noszone przez zwycięzców zawodów w piciu, którzy chełpili się, że potrafią wypić więcej niż inni. Chlubili się tym, czego powinni się wstydzić.

Sprawiedliwość Boga odbierze im dostatki, których nadużywali. Ich wspaniała uroda, obfitość, z której byli dumni, jest jedynie więdnącym kwiatem. To pokarm, który nie trwa. Nawet najbogatsze żniwa mogą stać się tylko więdnącym kwiatem, jeśli Bóg tchnie na nie i je wysuszy. Z łatwością może odebrać im zboże w porze żniw (Księga Ozeasza 2:9) i odzyskać ziemię nadużywaną do fałszywego kultu, a także dobra przygotowane dla Baala. Bóg ma już wykonawcę gotowego do tego zadania: potężnego i silnego, zdolnego je wypełnić — króla Asyrii. Z łatwością i mocą powali wszystko na ziemię, a nikt nie zdoła oprzeć się jego ręce (Księga Izajasza 28:2). Korona pychy i pijacy z Efraima zostaną podeptani (Księga Izajasza 28:3). Okryje ich hańba i nie będą w stanie się podnieść.

Pijacy często mówią wyniośle i najwięcej się chełpią właśnie wtedy, gdy przynoszą sobie największą hańbę, co czyni ich tylko bardziej śmiesznymi. Piękno ich dolin, z którego byli tak dumni, będzie jak więdnący kwiat. Zwiędnie samo z siebie i nosi w sobie nasiona własnej zagłady. Będzie też jak wczesny owoc, który zrywa się i zjada, gdy tylko się pojawi. Bogactwo tego świata nie tylko łatwo samo przemija, lecz także łatwo pada łupem innych — niczym pierwszy dojrzały owoc, którego wszyscy łakną (Księga Micheasza 7:1). Złodzieje włamują się i kradną. Plony, którymi chełpi się człowiek przywiązany do świata, zjadają głodni (Księga Hioba 5:5). Gdy tylko inni dostrzegą zdobycz, rzucają się na nią i pochłaniają wszystko, co zdołają zagarnąć.

Następnie prorok zwraca się ku królestwu Judy, które nazywa resztą swojego ludu (Księga Izajasza 28:5), bo w porównaniu z pozostałymi dziesięcioma plemionami składało się tylko z dwóch. Obiecuje Judzie Bożą przychylność i mówi, że Bóg otoczy ją opieką i ochroną, gdy piękno Efraima zostanie wystawione na podeptanie i pożarcie (Księga Izajasza 28:5–6). Tego dnia, gdy wojska asyryjskie będą pustoszyć Izrael, Juda może się obawiać, że jej własny dom jest zagrożony, bo płonie dom sąsiada. Jednak w tym czasie nieszczęścia i zamętu Bóg będzie dla reszty swojego ludu wszystkim, czego potrzebuje i pragnie. Chodzi tu nie tylko o królestwo Judy, lecz także o tych Izraelitów, którzy pozostali wierni, a być może również o niektórych, którzy przybyli do Judy, by znaleźć ochronę u dobrego króla Ezechiasza. Gdy Asyryjczyk, ten potężny władca, wtargnie do Izraela niczym burza gradowa — niszczycielska nawałnica i powódź potężnych wód zalewająca kraj (Księga Izajasza 28:2) — Pan Zastępów, Władca wszystkich wojsk, obdarzy swój lud szczególnymi łaskami. Szczególnie pomoże tym, którzy okazali Mu niezachwiane i wyłączne oddanie, i sam stanie się dla nich tym, czego najbardziej potrzebują.

To znacznie podnosi wartość Bożych obietnic. Gdy Bóg zobowiązuje się być dla swojego ludu w pełni wystarczający, bierze na siebie zaspokojenie wszystkiego, czego ludzie mogą słusznie pragnąć. Da im wszelką potrzebną godność: nie tylko ocali ich od hańby, lecz także zapewni im szacunek i dobrą sławę. Będzie dla nich koroną chwały i pięknym diademem.

Ci, którzy nosili koronę pychy, patrzyli z góry na lud Boży i go deptali. Lud Efraima stał się przysłowiem wśród pijaków, lecz Bóg zadziała na rzecz Judy w taki sposób, że stanie się jasne, iż jej sprzyja. Jego przychylność będzie jej koroną chwały, bo żaden lud nie może dostąpić większego zaszczytu niż ten, że Bóg uznaje go za swój. Bóg będzie też działał w nich przez swoją łaskę, odnawiając w nich swój obraz. To stanie się ich pięknym diademem, bo żaden człowiek nie może być piękniejszy niż ten, którego zdobi świętość. Ci, którzy mają Boga za swojego Boga, mają Go za koronę chwały i diadem piękna, bo zostają uczynieni dla Niego królami i kapłanami.

Bóg da im także mądrość i łaskę potrzebne do wypełniania obowiązków wynikających z ich stanowiska. Będzie duchem rozsądnego sądu dla zasiadających w sądzie. Doradcy będą kierować się mądrością i zdrowym rozsądkiem, a sędziowie będą rządzić sprawiedliwie i uczciwie. To wielkie miłosierdzie dla każdego ludu, gdy osoby powołane do sprawowania władzy publicznej są odpowiednie do swojej pracy, a ci, którzy sądzą, mają ducha rozsądnego sądu i sprawowania władzy.

Bóg da im również odwagę i śmiałość potrzebne do znoszenia trudności i oporu, z jakimi się zmierzą. Będzie siłą dla tych, którzy przechylają szalę bitwy przy bramie — czy to atakując miasta wroga, czy broniąc własnych bram przed oblegającymi je nieprzyjaciółmi. Siła żołnierzy zależy od Boga tak samo jak mądrość władców. Gdy Bóg obdarza lud jednym i drugim, sam staje się dla niego koroną chwały. Może to być zapowiedź Chrystusa — tak właśnie ujmuje to parafraza chaldejska: „W owym dniu Mesjasz będzie koroną chwały”. Symeon nazywa Go chwałą ludu Izraela, a Bóg uczynił Go dla nas mądrością, sprawiedliwością i siłą.

Następnie prorok ubolewa nad grzechami ludu Judy i nad licznymi niegodziwcami wśród niego. W Jerozolimie są pijacy, tak samo jak byli w Efraimie, a to powinno jeszcze bardziej pobudzać do podziwu dla miłosierdzia, jakie Bóg okazał Judzie. Nie zniszczył jej tak jak Efraima. Gdy miłosierdzie oszczędza nas w szczególny sposób, nakłada na nas szczególny obowiązek wdzięczności.

Grzechy Efraima były obecne także w Judzie, ale Juda nie poniosła takiej zguby jak Efraim. Zbłądzili przez wino. Nadmierne picie samo w sobie jest poważnym błędem: ludzie sądzą, że wyostrza ono umysł, tymczasem niszczy zdolność osądu i wprowadza w błąd. Myślą, że poprawia zdrowie i trawienie, a w rzeczywistości szkodzi ciału i przyspiesza chorobę oraz śmierć. Prowadzi też do wielu błędów w wierze i postępowaniu, bo zaciemnia umysł i osłabia sumienie. Aby nadal trwać w grzechu, ludzie przyjmują potem fałszywe poglądy i kształtują swoje myślenie tak, by usprawiedliwiało ich żądze.

Niektórzy prawdopodobnie dali się wciągnąć w bałwochwalstwo z powodu upodobania do wina i mocnych trunków podawanych podczas pogańskich uczt. Zeszli więc na manowce przez wino, podobnie jak Izrael przyłączył się do Baal-Peora, gdy zapragnął córek Moabu. Ten grzech był tym cięższy z trzech powodów. Po pierwsze, winni mu byli właśnie ci, którzy powinni przestrzegać innych przed takim postępowaniem i uczyć ich tego, co słuszne, a więc dawać dobry przykład. Kapłana i proroka wino pochłonęło, a ich powołanie utonęło w pijaństwie. Kapłani podlegali szczególnemu nakazowi wstrzemięźliwości (Księga Kapłańska 10:9), a jako przywódcy i sędziowie nie mieli pić wina (Księga Przysłów 31:4). Prorocy przypominali nazirejczyków, a jako ci, których obowiązkiem było napominać grzeszników, powinni trzymać się z dala od grzechów, które potępiali u innych. A jednak wielu z nich popadło w ten grzech. Cóż za hańba, gdy kapłan, prorok czy duszpasterz upija się! Taka kompromitacja przynosi ujmę sprawowanemu urzędowi.

Po drugie, skutki tego grzechu były bardzo szkodliwe. Szkodził nie tylko ich przykład, lecz także prorok pod wpływem alkoholu błądził w swoich wizjach. Fałszywi prorocy często ujawniali, kim naprawdę są, gdy pili. Kapłan potykał się w orzekaniu i zapominał o Prawie (Księga Przysłów 31:5). Mąciło mu się w głowie tak samo, jak chwiało się jego ciało. Jakiej mądrości i sprawiedliwości można oczekiwać od ludzi, którzy poświęcają rozum, cnotę, sumienie i wszystko, co ważne, niskiej żądzy mocnego trunku? Szczęśliwy jest kraj, którego przywódcy jedzą i piją dla pokrzepienia, a nie po to, by się upić (Księga Koheleta 10:17).

Po trzecie, ta plaga szeroko się rozprzestrzeniła i dotknęła większości tych, którzy zastawiali stoły. Wszystkie stoły były pełne wymiocin. Zobacz, jak odrażający jest grzech pijaństwa i jak bardzo obraża ludzką wspólnotę. Jest tak ordynarny i obrzydliwy, że przyprawia o mdłości tych, którzy na niego patrzą, bo stoły, przy których jedzono, były splamione śladami tego grzechu. Ich stoły były pełne wymiocin, więc zwycięzca nie powinien chełpić się swoją koroną, lecz raczej się jej wstydzić. To zły znak dla każdego narodu, gdy pijaństwo staje się grzechem całego społeczeństwa.