Księga Izajasza 22:1 – znaczenie i zastosowanie

Warto zwrócić uwagę na tytuł tej wyroczni. Nazwano ją brzemieniem Doliny Widzenia, czyli Judy i Jerozolimy, i jest to trafne określenie. Jerozolimę można było nazwać doliną, ponieważ otaczały ją góry, a w Judzie znajdowało się wiele żyznych dolin. Jednak pod wpływem Bożych sądów miasto, które zdawało się wysoką górą, miało zostać poniżone, zapaść się i pogrążyć w mroku i nieczystości niczym dolina.

Nazwano ją Doliną Widzenia przede wszystkim dlatego, że znano tam Boga i czczono Jego imię. Tam prorocy poznawali Boże zamysły w widzeniach, a lud widział działanie swojego Boga i Króla w Jego świątyni. Babilon, odległy od Boga, choć bogaty i potężny, nazwano pustynią nad morzem. Jerozolima zaś, której powierzono Boże słowa, była Doliną Widzenia.

Jakże błogosławiony jest lud, który ma oczy zdolne widzieć i pośród którego służą prorocy. Tam, gdzie są Pismo Święte i duszpasterze, jest Dolina Widzenia i należy oczekiwać owoców. A jednak nazwano ją brzemieniem, i to ciężkim. Przywileje związane z życiem kościelnym nie uchronią ludzi przed Bożymi sądami, jeśli nie będą z nich właściwie korzystać. „Tylko was poznałem spośród wszystkich plemion ziemi, dlatego was ukarzę”. Dolina Widzenia także ma swoje brzemię. „Biada tobie, Kafarnaum” (Ewangelia Mateusza 11:23). Im większymi darami i łaskami ktoś został obdarowany, tym cięższa będzie jego kara, jeśli będzie ich nadużywać.

Brzemię spadające na Dolinę Widzenia nie miało jej całkowicie zniszczyć, lecz jedynie napełnić ją trwogą. Nie chodzi tu o zburzenie Jerozolimy przez Nabuchodonozora, ale o atak Sennacheryba, zapowiedziany wcześniej, w 10. rozdziale Księgi Izajasza, a później opisany w Księdze Izajasza 36. Proroctwo powraca tutaj, ponieważ upadek okolicznych krain, zapowiedziany we wcześniejszych rozdziałach, miał nastąpić za sprawą wojsk asyryjskich. Jerozolima musi wiedzieć, że gdy kielich będzie podawany dalej, ona również go otrzyma. Nie będzie to kielich śmiertelny, lecz kielich trwogi.

Najpierw zapowiedziano strach, jaki ogarnie miasto, gdy wojska Sennacheryba podejdą pod jego mury. Jerozolima była niegdyś pełna gwaru, miastem handlowym, w którym ludzie w pośpiechu załatwiali swoje sprawy. Była też miejscem radości i świętowania. Gdzie kwitnie handel, tam jest gwarno, a tam, gdzie gromadzi się wielu ludzi, zawsze panuje ożywienie. Teraz jednak sklepy stoją puste, a po ulicach i targowiskach nikt już nie chodzi. Ludzie wyszli na dachy (Księga Izajasza 22:1), żeby w samotności opłakiwać nieszczęście, znaleźć większe bezpieczeństwo przed wrogiem albo wypatrywać pomocy i śledzić ruchy nieprzyjaciela.

Zarówno ludzie zajęci pracą, jak i ci, którzy oddają się przyjemnościom, powinni pamiętać, by radować się tak, jakby się nie radowali, bo coś może wkrótce przerwać i pracę, i zabawę. Może ich to wygnać na dach, gdzie będą jak samotny wróbel (Księga Psalmów 102:7). Dlaczego Jerozolimę ogarnęła tak wielka trwoga? Jej zabici nie polegli od miecza (Księga Izajasza 22:2). Niektórzy rozumieją to jako śmierć z głodu, ponieważ wojska Sennacheryba spustoszyły okolicę i zniszczyły plony, przez co w mieście brakowało żywności, a jej ceny wzrosły. Wielu ubogich mogło umrzeć po spożyciu szkodliwego pożywienia. Inni widzą w tym śmierć ze strachu. Nikt nie został zabity, a jednak ludzie byli tak zrozpaczeni, jakby strach przeszył ich mieczem.

Następnie pojawia się obraz haniebnej ucieczki przywódców Judy, którzy zbiegli z różnych stron kraju do Jerozolimy (Księga Izajasza 22:3). Uciekali razem, niemal jakby się umówili, i właśnie w Jerozolimie ich znaleziono. Opuścili swoje miasta, które powinni byli bronić, i pozwolili, by złupiły je wojska asyryjskie. Ponieważ nikt nie stawiał oporu, nieprzyjaciel z łatwością zdobył warowne miasta Judy (Księga Izajasza 36:1). O przywódcach tych powiedziano, że byli „związani, niezdolni do strzelania z łuku”. Nie tylko jak tchórze porzucili własne miasta, lecz także po przybyciu do Jerozolimy okazali się bezużyteczni, jakby mieli związane ręce. Strach sprawił, że tak drżeli, iż nie potrafili nawet napiąć łuku.

Widać, jak łatwo Bóg może odebrać ludziom odwagę i jak nieuchronnie strach ich osłabia, gdy mu ulegają. Potem pojawia się głęboki żal, jaki nieszczęście to wywoła wśród ludzi rozsądnych i bogobojnych. Prorok mówi, że dotknęło go ono osobiście i że postanowił dzielić smutek swojego ludu (Księga Izajasza 22:4–5). Nie chce publicznie wyrażać swojego żalu i prosi innych, by odwrócili od niego wzrok. Odda się smutkowi, będzie płakał w samotności i gorzko łkał. Nie przyjmie pocieszenia, bo jego ból jest tak wielki, jakby był z nim nierozłącznie związany.

Co wywołało ten smutek? Sam prorok miał niewiele do stracenia, a trudności zdążyły go już zahartować, gdy chodził nagi i boso. Teraz jednak opłakuje zagładę córki swojego ludu. Nastał dzień utrapienia, podeptania i zamętu. Wrogowie nękają lud i go miażdżą, a jego sprzymierzeńcy są zdezorientowani i nie wiedzą, jak pomóc. Pan, Bóg Zastępów, występuje teraz przeciw Dolinie Widzenia. Taranami rozbijane są mury, a ludzie na próżno wołają do gór: proszą, by zatrzymały nieprzyjaciela albo by zawaliły się na nich i ich przykryły. Wypatrują pomocy za górami, a także, podobnie jak Bóg, wzywają góry, by wysłuchały ich sprawy i rozsądziły między nimi a okrutnymi sąsiadami (Księga Micheasza 6:1).

Na koniec prorok wskazuje na wielką liczbę i potęgę wrogów, którzy najadą kraj i otoczą miasto (Księga Izajasza 22:6–7). Elam, czyli Persowie, nadciąga z kołczanem pełnym strzał, z rydwanami i jeźdźcami. Kir, czyli Medowie, również szykuje się do walki: dobywa miecza i odsłania tarczę, gotowy do oblężenia Jerozolimy. Żyzne doliny wokół miasta, niegdyś pokryte stadami i zbożem, zapełnią się rydwanami wojennymi. Przy bramie miasta jeźdźcy zajmą pozycje bojowe, odcinając zaopatrzenie i torując sobie drogę do środka. Cóż za straszne położenie dla miasta, które ze wszystkich stron otacza tak wielka armia.