Księga Izajasza 21:1 – znaczenie i zastosowanie

Izajasz przekazał już wcześniej proroctwo dotyczące Babilonu, w 13. rozdziale, a tutaj ponownie zapowiada jego upadek. Bóg powtarzał tę prawdę, żeby Jego lud był o niej głęboko przekonany. Babilon nieraz zachowywał się wobec Izraelitów jak przyjaciel, jak wtedy, gdy wysłał do nich posłów (Księga Izajasza 39:1), dlatego Bóg ostrzegał ich, by mu nie ufali. Innym razem Babilon był ich wrogiem, a Bóg chciał, żeby nie bali się jego potęgi.

Babilon był skazany na zagładę. Ci, którzy ufają Bożym prorokom, już mogą dostrzec, że miasto się chwieje, choć wciąż wydaje się potężne i bogate. Nazwano je „nadmorską pustynią”, ponieważ leżało na równinie pełnej jezior, przypominających małe morza, a jego ziemię nawadniał Eufrat. Miasto zyskało sławę stosunkowo niedawno. Wcześniej panowała Asyria, której stolicą była Niniwa, lecz wkrótce Babilon stał się „władczynią królestw”. Zanim osiągnął potęgę, jaką miał za czasów Nabuchodonozora, Bóg wielokrotnie zapowiadał jego upadek. Chciał, by Jego lud nie przeraził się wzrostem potęgi Babilonu ani nie stracił nadziei podczas niewoli (Księga Hioba 5:3; Księga Psalmów 37:35–36).

Niektórzy sądzą, że Babilon nazwano pustynią, ponieważ choć wówczas było to zatłoczone miasto, pewnego dnia miało zostać opustoszałe. Izajasz często zapowiada jego zagładę, ponieważ wskazuje ona na przyszłą zagładę człowieka grzechu, wielkiego wroga Kościoła Nowego Testamentu. Księga Objawienia posługuje się wieloma wyrażeniami zaczerpniętymi z tych proroctw, dlatego warto czytać te fragmenty łącznie.

Proroctwo zaczyna się od opisu potężnego ataku, jaki Medowie i Persowie przypuszczą na Babilon (Księga Izajasza 21:1–2). Przyjdą z pustyni, z groźnej krainy. Północne obszary Medii i Persji były dzikie i górzyste, a tamtejsi żołnierze zaprawiali się w trudnych warunkach, które czyniły z nich groźnych przeciwników. Elam, czyli Persja, zostaje wezwany, by wraz z wojskami Medii powstać przeciw Babilonowi.

Gdy Bóg ma do wykonania takie zadanie, potrafi znaleźć odpowiednie narzędzia, nawet na pustyni i w niebezpiecznej krainie. Armie nadciągają jak gwałtowne wichry z południa: nagle, z wielką siłą i przerażającym hukiem, niszcząc wszystko, co stanie im na drodze. Jak to często bywa podczas wojny, część obrońców przejdzie na stronę najeźdźców. „Wiarołomcy postąpią wiarołomnie”. Z przekazów historycznych wynika, że Gadatas i Gobrias, dwaj wysocy urzędnicy na dworze króla Babilonu, przeszli na stronę Cyrusa. Dobrze znali miasto i poprowadzili żołnierzy prosto do pałacu, gdzie zginął Baltazar. Tak ci, którzy złupili Babilon, dokonali tego z pomocą zdrajców.

Niektórzy rozumieją te słowa w ten sposób, że Babilon spotka oszust bardziej przebiegły od niego, a jego napastnik okaże się silniejszy. Sens pozostaje ten sam. Ci, którzy używali podstępu i przemocy, zawierali zdradliwe układy i wszczynali niesprawiedliwe wojny, by grabić innych, sami spotkają równego sobie przeciwnika i zostaną potraktowani tymi samymi metodami.

Wiadomość ta wywołała w Babilonie bardzo różne uczucia. Dla ubogich jeńców była dobrą nowiną. Od dawna słyszeli, że zagłada Babilonu przyniesie im wybawienie. Gdy więc dowiedzą się, że Elam i Media nadciągają, by zaatakować miasto, ich westchnienia ustaną. Nie będą już płakać nad Eufratem, lecz znów sięgną po harfy i z radością wspomną Syjon. Bóg w swoim miłosierdziu powstanie w odpowiednim czasie, by pomóc potrzebującym (Księga Psalmów 12:5). Złamie jarzmo na ich karkach i usunie z ich losu rózgę niegodziwych, a wtedy skończy się ich udręka.

Dla pysznych ciemiężycieli była to bolesna wizja (Księga Izajasza 21:2). Szczególnie pasuje do króla Babilonu, który zdaje się opłakiwać tu swoją nadchodzącą zgubę (Księga Izajasza 21:3–4). „Ciało ogarnia ból, dręczą mnie skurcze”. Dosłownie tak było z Baltazarem. Tej samej nocy, w której zdobyto miasto i zabito króla, na ścianie pojawiła się tajemnicza ręka i napisała niezrozumiałe słowa. Baltazar tak się przeraził, że zmieniła mu się twarz, myśli go zaniepokoiły, a kolana zaczęły drżeć (Księga Daniela 5:6). Był to jednak dopiero początek jego lęku. Wyjaśnienie napisu przez Daniela musiało go jeszcze bardziej przerazić, a żołnierze stojący u drzwi mieli doprowadzić ten strach do końca.

Słowa „noc mojej rozkoszy zamienił mi w trwogę” wyraźnie wskazują na upadek Baltazara w noc jego uczty. Był wtedy u szczytu radości: pił wino ze swoimi żonami i nałożnicami oraz tysiącem dostojników, a przy tym znieważył Boga, używając naczyń ze świątyni. Noc rozkoszy stała się nocą strachu. To poważne ostrzeżenie przed beztroską radością i cielesnymi przyjemnościami. Nie wiemy, jaki smutek może nastąpić po śmiechu ani jak szybko radość może zmienić się w żałobę. Wiemy natomiast, że Bóg osądzi wszystkie te sprawy, dlatego w naszej radości zawsze powinno być miejsce na bojaźń Bożą.

Babilon zostaje też ukazany w takiej postawie, w jakiej zastał go nieprzyjaciel: pogrążony w beztrosce uczty (Księga Izajasza 21:5). „Zastawcie stół obfitym jedzeniem. Rozstawcie straże. Niech wypatrują zagrożenia z wieży, a my w tym czasie będziemy spokojnie jeść, pić i się bawić. Jeśli zabrzmi alarm, książęta mogą powstać i namaścić tarcze, by godnie przyjąć wroga”. Są tak pewni siebie, że uzbrajają się z równie wielką ochotą, jakby odkładali broń.

Prorok opisuje następnie alarm, który rozlegnie się, gdy Cyrus i Dariusz wedrą się do Babilonu. W widzeniu Pan ukazał mu strażnika stojącego na wieży w pobliżu pałacu, jak to było w zwyczaju w czasie zagrożenia. Król kazał umieścić wartownika w najlepszym miejscu, skąd można było dostrzec nadciągające niebezpieczeństwo. Strażnik miał sumiennie pełnić swój obowiązek i donosić o tym, co zobaczy (Księga Izajasza 21:6).

Czytamy o strażnikach już za czasów Dawida, kiedy jednego z nich wysłano, by przyniósł wiadomość (Druga Księga Samuela 18:24), oraz za czasów Jehu, kiedy inny wypatrywał zagrożenia (Druga Księga Królewska 9:17). Tutaj strażnik widzi rydwan, obok którego jedzie para jeźdźców, co zapewne wskazuje na jadącego nim dowódcę. Dostrzega też kolejny rydwan zaprzężony w osły lub muły oraz rydwan zaprzężony w wielbłądy — zwierzęta często wykorzystywane przez Persów i Medów.

Jak sądzi Grocjusz, dwa rydwany mogą symbolizować dwa narody zjednoczone przeciw Babilonowi. Mogą też przedstawiać posłańców niosących wieści do pałacu, podobnie jak w Księdze Jeremiasza, gdzie jeden posłaniec podąża za drugim, by donieść o upadku Babilonu (Księga Jeremiasza 51:31–32). Król zostaje pojmany podczas uczty, a o wydarzeniach dowiaduje się dopiero wtedy, gdy dociera do niego wiadomość. Strażnik widzi rydwany z daleka i nasłuchuje pierwszych wieści.

Wtedy woła: „Lew!”. Ten okrzyk strażnika z pewnością miał dla słuchaczy jasne znaczenie, choć dziś nie wiemy dokładnie, jakie. Być może miał przykuć uwagę, niczym ryk lwa wzywający wszystkich do słuchania. Możliwe też, że strażnik wołał jak lew: głośno i nagląco, bo zagrożenie było wielkie.

Co mówi? Najpierw zapewnia, że wiernie pełnił swoją służbę: „Nieustannie stoję, mój panie, na strażnicy. Dotąd nie zobaczyłem niczego ważnego. Wszystko wydawało się bezpieczne i spokojne”. Niektórzy uznają te słowa za skargę ludu Bożego, który od dawna czekał na upadek Babilonu zgodnie z Bożą obietnicą, ale wciąż nie widział, by to się dokonało. Mimo to lud miał nadal czekać, jak Habakuk, który mówił, że stanie na straży, by zobaczyć, co uczyni Bóg (Księga Habakuka 2:1).

Potem strażnik donosi, co teraz zobaczył: „Nadjeżdża rydwan z ludźmi, z parą jeźdźców” (Księga Izajasza 21:9). Wizja ta ukazuje nieprzyjaciół wkraczających do miasta z całą siłą albo wieść o ich zwycięstwie docierającą do królewskiego pałacu. W obu przypadkach przesłanie jest jasne: nadszedł koniec Babilonu.

W końcu pojawia się pewna wiadomość o upadku Babilonu. Ten, kto jechał rydwanem, odpowiedział: „Babilon upadł, upadł”. Można też rozumieć te słowa jako Bożą odpowiedź na pytanie proroka: Babilon naprawdę i ostatecznie upadł, a jego klęski nie da się już odwrócić. Jego czas dobiegł końca. Wszystkie rzeźbione wizerunki jego bogów legły roztrzaskane na ziemi.

Babilon był kolebką bałwochwalstwa i to był jeden z głównych powodów, dla których Bóg go osądził. Jego bożki nie mogły go jednak ocalić. Niektóre zostaną roztrzaskane, a inne — jeśli okażą się na tyle cenne, by je zabrać — trafią do niewoli i staną się ciężarem dla zwierząt, które będą je niosły (Księga Izajasza 46:1–2).

Następnie prorok dodaje słowa pociechy dla ludu Bożego, który przebywał w niewoli babilońskiej. Proroctwo o upadku Babilonu miało szczególnie wzmocnić ich serca, a oni mogli ufać, że spełni się we właściwym czasie (Księga Izajasza 21:10). W imieniu Boga nazywa ich „moim zbożem z klepiska”. Mówi, że należą do Niego, ponieważ są Jego rodakami i głęboko się o nich troszczy. Przemawia jednak w imieniu Boga i zwraca się do prawdziwych Izraelitów, czyli ludzi wiernych.

Kościół jest klepiskiem Boga, na którym gromadzi się i przechowuje najcenniejszy plon tego świata. Prawdziwie wierzący są na tym klepisku jak ziarno. Obłudnicy przypominają plewy i słomę: zajmują miejsce, ale niewiele są warci. Przez pewien czas pszenica jest z nimi wymieszana, lecz wkrótce zostanie od nich oddzielona na zawsze. Ziarno Boże musi być gotowe na młócenie przez trudności i prześladowania. Izrael był gnębiony od młodości, często pod pługiem oracza (Księga Psalmów 129:3) i cepem młocarza.

Mimo to nadal jest to klepisko Boga. Należy do Niego, a młócenie odbywa się na Jego rozkaz, pod Jego kontrolą i w wyznaczonych przez Niego granicach. Ci, którzy młócą, nie mają żadnej władzy poza tą, którą otrzymują z góry. Prorok kończy, mówiąc, że przekazał tylko to, co usłyszał od Pana Zastępów, Boga Izraela. Nie przedstawił własnych pomysłów. Oznajmił to, co Bóg mu objawił, i nic więcej.

We wszystkich sprawach dotyczących Kościoła, przeszłych, obecnych i przyszłych, musimy zwracać się ku Bogu jako Panu Zastępów i Bogu Izraela. Ma On dość mocy, by uczynić wszystko dla swojego Kościoła, i dość łaski, by uczynić dla niego wszystko, co dobre. Musimy też słuchać proroków jako tych, którzy przekazują to, co rzeczywiście otrzymali od Pana. Nie wolno im zatajać niczego, co Bóg polecił im ogłosić, ani przypisywać Bogu słów, których im nie objawił (Pierwszy List do Koryntian 11:23).