Księga Izajasza 2:6 – znaczenie i zastosowanie

Powołanie pogan wiązało się z odrzuceniem Żydów. Ich upadek i osłabienie stały się bogactwem pogan, a ich odrzucenie oznaczało pojednanie świata z Bogiem (List do Rzymian 11:12–15). Wydaje się, że te wersety wskazują na tę prawdę i bronią sprawiedliwości Boga w tej sprawie. Najpewniej jednak początkowo miały obudzić ludzi żyjących w czasach Izajasza, bo prorocy często przedstawiali ówczesne miłosierdzie i sąd jako zapowiedź późniejszych wydarzeń.

Los Izraela opisują dwa przerażające stwierdzenia, jedno na początku, a drugie na końcu tej części. Po pierwsze, jego sytuacja jest bardzo smutna, bo Pan mówi: „Opuściłeś swój lud” (Księga Izajasza 2:6). To nieszczęście, gdy Bóg opuszcza jakiś lud, a jeszcze większą winą musiało być to, że opuścił tych, którzy niegdyś byli Jego własnym ludem. Taki tragiczny los spotkał wspólnotę żydowską po tym, jak odrzuciła Chrystusa. Jak powiedział Jezus: „Wasz dom pozostanie pusty” (Ewangelia Mateusza 23:38). Gdy na Żydów przyszły nieszczęścia, można było powiedzieć, że Bóg ich opuścił w tym sensie, że wycofał swoją pomoc i ochronę. Bóg jednak nigdy nie opuszcza ludzi, zanim oni sami nie opuszczą Jego.

Po drugie, ich sytuacja jest rozpaczliwa, zupełnie beznadziejna, bo prorok mówi: „Nie przebaczaj im” (Księga Izajasza 2:9). Te słowa, przypominające modlitwę, są w istocie ostrzeżeniem, że nie otrzymają przebaczenia, choć niektórzy uważają, że można je odczytać także tak: „i nie przebaczysz im”. Nie oznacza to, że każda pojedyncza osoba była poza zasięgiem miłosierdzia, bo wielu żałowało za grzechy i otrzymało przebaczenie. Chodzi o to, że na naród jako całość zapadł nieodwołalny wyrok: wspólnota miała zostać zburzona i rozproszona, a jej dawna forma i pozycja już nigdy nie miały zostać przywrócone.

Izajasz pokazuje teraz, dlaczego ten wyrok był zasłużony. Ogólnie rzecz biorąc, to grzech sprowadza na lud zagładę. Nic innego nie skłania Boga do opuszczenia Jego ludu. Grzechy wymienione przez Izajasza były powszechne w jego czasach, a prorok wskazuje na nie, by uświadomić winę tym, którzy go wtedy słuchali. Nie chodzi mu jedynie o późniejszy grzech ukrzyżowania Chrystusa i prześladowania Jego naśladowców, choć te późniejsze grzechy dopełniły miary win. Każde pokolenie dopisywało coś do tego strasznego rachunku. Częściowe i przejściowe odrzucenie narodu podczas niewoli babilońskiej zapowiadało jego ostateczną zagładę z rąk Rzymian. Wymienione tu grzechy były bezpośrednim przeciwieństwem dobrego zamysłu Boga wobec Izraela.

Bóg oddzielił Izrael dla siebie jako lud szczególny, wywyższony ponad inne narody (Księga Liczb 23:9). Tymczasem Izraelici przesiąkli wpływami ze Wschodu. Przyjmowali cudzoziemców, którzy nie przyjęli prawdziwej wiary, pozwalali im osiedlać się wśród siebie i mieszali się z nimi (Księga Ozeasza 7:8). Ich kraj zaludniali Syryjczycy, Chaldejczycy, Moabici, Ammonici i inni mieszkańcy wschodnich krain. Wraz z nimi przyjmowali zwyczaje tych narodów. Upodobali sobie cudzoziemców, cenili ich, przedkładali ich obyczaje nad własne i sądzili, że stają się bardziej ogładzeni, gdy ich naśladują. W ten sposób znieważali zarówno swoje powołanie, jak i przymierze. Kto chętnie przebywa z ludźmi dalekimi od Boga, naraża się na to, że sam od Niego odejdzie, bo łatwo przejmujemy zwyczaje tych, z którymi lubimy spędzać czas.

Bóg dał im także swoje wskazówki, aby mogli szukać Jego woli w Piśmie, u proroków i za pośrednictwem napierśnika rozstrzygnięcia, który służył kapłanom do zasięgania rady Boga. Izraelici zlekceważyli te środki i upodobnili się do Filistynów, znanych z wróżbiarstwa (Pierwsza Księga Samuela 6:2). Chętnie przyjmowali wróżbitów i ludzi, którzy twierdzili, że potrafią odkrywać rzeczy ukryte lub przepowiadać przyszłość na podstawie gwiazd, chmur, ptaków, wnętrzności zwierząt albo innych magicznych sztuczek. Ci, którzy odwracają się od prawdziwej religii, często zostają wydani na pastwę takich kłamstw. Kto porzuca Boga i Jego miłosierdzie na rzecz fałszywych nadziei, z pewnością zostanie zdany na bezwartościowe złudzenia.

Bóg wzywał ich również, by Mu ufali, i obiecał, że będzie ich bogactwem i siłą. Oni jednak zwątpili w Jego moc i obietnice, więc pokładali nadzieję w złocie, a bezpieczeństwa szukali w koniach i rydwanach (Księga Izajasza 2:7). Bóg wyraźnie zakazał nawet ich królom gromadzić wiele koni oraz srebra i złota, bo chciał, aby polegali wyłącznie na Nim. Izraelici jednak nie uważali, że ich więź z Bogiem wystarcza, jeśli nie mają tyle bogactwa i siły militarnej co sąsiedzi. Problemem nie jest samo posiadanie srebra i złota, koni i rydwanów. Problemem jest niepohamowane pragnienie tych rzeczy: brak kresu w gromadzeniu bogactw i brak granic w pożądaniu. Problemem jest także pokładanie w nich ufności, jakby bez nich nie można było czuć się bezpiecznie ani być zadowolonym, a ich posiadanie miało dawać pewność bezpieczeństwa i zadowolenia.

Sam Bóg był ich Bogiem, jedynym, któremu mieli oddawać cześć, i dał im przepisy dotyczące tej czci. Oni jednak zlekceważyli zarówno Jego, jak i ustanowione przez Niego praktyki (Księga Izajasza 2:8). Ich kraj pełen był bożków, a każde miasto miało własnego boga (Księga Jeremiasza 11:13). Ponieważ ziemia obfitowała w plony, tworzyli także piękne posągi (Księga Ozeasza 10:1). Kto uważa, że jeden Bóg mu nie wystarcza, przekona się, że dwóch to już za wiele, a jednak Izraelici nadal nie byli zaspokojeni, bo bałwochwalcy wciąż mnożą swoich bożków. Byli tak niemądrzy i zwiedzeni, że oddawali cześć dziełu własnych rąk, jakby coś stworzonego ludzką zręcznością mogło być bogiem. Ich bałwochwalstwo było przez to jeszcze gorsze: Bóg obdarzył ich srebrem i złotem, a oni właśnie z tego srebra i złota robili bożki. W ten sposób „Jeszurun”, czyli „prawy”, jak nazywano Izraela, utył i wierzgał, jak mówi Ozeasz (Księga Ozeasza 2:8).

Bóg wywyższył Izraelitów i obdarzył ich godnością, oni jednak sami pogrążyli się we wstydzie (Księga Izajasza 2:9). Nawet zwykły człowiek kłaniał się bożkowi, poniżając się bardziej, niż powinien nawet najmniej rozumny człowiek. Grzech przynosi wstyd zarówno najuboższym, jak i ludziom o najniższej pozycji. Człowiekowi niskiego stanu wypada kłaniać się tym, którzy stoją wyżej od niego, ale hańbą jest kłaniać się kawałkowi drewna (Księga Izajasza 44:19).

Nie robią tego wyłącznie ludzie niewykształceni i ubodzy. Nawet możni zapominają o swojej godności, poniżają się, oddając cześć bożkom, traktują zwykłych ludzi jak bogów i otaczają szczególną czcią kamienie, które stoją znacznie niżej od nich. O bałwochwalcach mówi się, że zniżają się aż do piekła (Księga Izajasza 57:9). Jakże to smutne, że wpływowi ludzie uważają służbę prawdziwemu Bogu za coś poniżającego i nie chcą Mu się pokłonić, a zarazem uniżają się, by klękać przed bożkiem!

Niektórzy odczytują te słowa jako ostrzeżenie, że gdy Bóg ześle swoje sądy z mocą, upokorzeni zostaną zarówno ludzie mali, jak i wielcy.