Księga Izajasza 1:21 – znaczenie i zastosowanie

W tych słowach głęboko opłakiwany jest smutny upadek Judy i Jerozolimy. Miasto królewskie było niegdyś wierne, lojalne wobec Boga i troszczące się o dobro wspólne narodu. W jego sądach właściwie wymierzano sprawiedliwość, a prawość była tam trwałym sposobem życia, a nie tylko od czasu do czasu pokazywaną na zewnątrz cnotą.

Widać tu, że ani święte miasto, ani miasto królewskie nie jest wierne, jeśli nie żyje w nim Boże prawo. Miejsce może powoływać się na religię lub władzę, ale jeśli brakuje w nim prawdziwej prawości, nie dochowuje powierzonego mu zaufania. Dawny honor Jerozolimy sprawia, że jej upadek jest jeszcze bardziej hańbiący.

Piękne miasto, niegdyś pełne cnót, stało się jak niewierna żona. Prawość przestała w nim mieszkać, a nawet mordercy uchodzili bezkarnie. Co więcej, sami książęta stali się tak okrutni i ciemiężycielscy, że nie różnili się od morderców. Niewinny człowiek miałby większe szanse w starciu z rozbójnikami niż przed takimi sędziami.

Grzech każdego narodu staje się szczególnie ciężki, gdy jego przodkowie słynęli z cnoty i prawości. Ci, którzy odchodzą od wysokiego dziedzictwa moralnego, często stają się najgorsi ze wszystkich. Gdy to, co niegdyś było najlepsze, ulega zepsuciu, często staje się czymś najgorszym (Ewangelia Łukasza 11:26; Księga Koheleta 3:16; Księga Jeremiasza 22:15-17).

Zepsucie Jerozolimy ukazane jest za pomocą obrazów: „Twoje srebro stało się żużlem”. Władcy, którzy powinni odzwierciedlać honor i wartość, stali się bezwartościowi jak pospolity metal. Prawi książęta i prawe miasta są jak srebro przechowywane w skarbcu, nieprawi zaś przypominają odpadki nadające się na śmietnik. „Jakże zmatowiało złoto!” (Księga Lamentacji 4:1).

„Twoje wino jest rozcieńczone wodą”. Niektórzy rozumieją to dosłownie: sprzedawane wino rozcieńczano, a pieniądze fałszowano. Trafniej jednak odczytać te słowa jako obraz. Książęta rozwodnili sprawiedliwość, a kapłani wypaczyli religię i słowo Boże, by służyły ich własnym celom. Żużel może błyszczeć jak srebro, a rozwodnione wino może wyglądać jak wino, ale żadne z nich nie ma prawdziwej wartości. Zachowali zewnętrzne pozory sprawiedliwości i cnoty, lecz zabrakło im rzeczywistej treści.

Prorok wskazuje też konkretne przejawy tego zepsucia. Książęta buntują się przeciw Bogu i Jego prawu. Zamiast powstrzymywać złodziei, sami zostali ich wspólnikami, chronili ich i postępowali tak jak oni. Dzięki władzy mogli czerpać korzyści ze zła bezpieczniej i skuteczniej. Mieli udział w nieuczciwych zyskach i trzymali się złodziei (Księga Psalmów 50:18; Księga Przysłów 1:13-14).

Najważniejszym celem książąt był zysk. Kochali łapówki i zabiegali o podarunki. Najbardziej liczyło się dla nich to, co mogli uzyskać dzięki urzędowi, uczciwie lub nieuczciwie. Byli gotowi zrobić wszystko, nawet postąpić wbrew prawu i sprawiedliwości, w zamian za potajemny dar. Takie podarunki zaślepiały ich i skłaniały do wypaczania sądów (Księga Ozeasza 4:18).

Nie wypełniali również swoich obowiązków. Powinni byli chronić pokrzywdzonych i wysłuchiwać próśb bezbronnych. Nie bronili jednak sierot, a sprawa wdowy w ogóle do nich nie trafiała, bo uboga kobieta nie miała czym ich przekupić. Ci, którzy powinni bronić uciśnionych, stali się ich największymi ciemiężycielami.

Dlatego Pan zapowiada działanie: „Dlatego mówi Pan, Pan Zastępów, Mocarz Izraela”. Ma moc, by uczynić to, co zapowiada, rozporządza zastępami i posługuje się swoją siłą dla dobra Izraela. Mówi: „Uwolnię się od moich wrogów”. Bezbożni, zwłaszcza okrutni władcy, są wrogami Boga i zostaną potraktowani jak wrogowie.

Są dla Niego także ciężarem. Mocarz Izraela, który wszystko może znieść i wszystko podtrzymuje, mówi jednak, że ludzkie grzechy Go utrudziły (Księga Izajasza 43:24; Księga Amosa 2:13). Bóg wybierze czas i sposób, by uwolnić się od tego ciężaru, osądzając tych, którzy wyczerpali Jego cierpliwość. Mówi o tym, co nastąpi, z pewnością i triumfem. Uwolni ziemię od jęku pod ciężarem grzechu (List do Rzymian 8:21-22) i oczyści swoje imię z obelg, które znosił.

Uwolni się od swoich wrogów, wymierzając im karę. Jakby wypluje ich z ust i pozbędzie się ich raz na zawsze (Apokalipsa Jana 3:16). Z świętą radością mówi o dniu pomsty, który już ma w sercu (Księga Izajasza 63:4). Jeśli lud, który wyznaje, że należy do Boga, nie odzwierciedla Jego świętości jako Świętego Izraela (Księga Izajasza 1:4), odczuje Jego moc jako Mocarza Izraela.

Bóg zdejmie ten ciężar na dwa sposoby. Najpierw odnowi swój lud i przywróci dobrych sędziów na miejsce skorumpowanych. Choć wśród ludu Bożego jest wiele żużlu, Bóg go nie odrzuci. Oczyści go (Księga Izajasza 1:25). Usunie nieczystość, naprawi to, co złe, uciszy występek i bezbożność, usunie ciemiężycieli i odbierze im moc krzywdzenia innych. Nawet gdy wszystko jest w najgorszym stanie, Bóg może przywrócić porządek. Gdy zacznie działać, doprowadzi dzieło do końca i usunie całą cynę.

Odnowa ludu jest dziełem samego Boga. Jeśli kiedykolwiek do niej dochodzi, to On ją sprawia. Słowa „Wyciągnę przeciw tobie rękę” znaczą: „Użyję swojej mocy, by ożywić religię, tak jak wcześniej posłużyłem się nią, by ją ustanowić”. Bóg może dokonać tego jednym ruchem ręki, a Jego działanie będzie skuteczne, bo nic nie zdoła oprzeć się objawionej mocy Pana.

Dokonuje tego, dając ludowi dobrych władców i dobrych urzędników (Księga Izajasza 1:26). „Przywrócę ci sędziów jak dawniej” oznacza, że ponownie sprawi, iż prawa będą stosowane wobec tych, którzy czynią zło. Przywróci także doradców, aby sprawy publiczne były prowadzone dobrze, jak na początku. Mogą to być ci sami ludzie, którzy wcześniej zostali odsunięci, albo inni o podobnych zaletach.

Bóg przywraca wśród ludu również sprawiedliwość i prawość (Księga Izajasza 1:27). Zasiewa zasady sprawiedliwości w ludzkich umysłach, a następnie prowadzi ludzi w życiu zgodnie z tymi zasadami. Władcy mogą wiele osiągnąć za pomocą zewnętrznego przymusu, ale Bóg działa głębiej, przez wpływ swojego Ducha, który daje mądrość w sądzie (Księga Izajasza 4:4; Księga Izajasza 28:6). Zobacz także Księgę Psalmów 85:10-11.

Odnowa ludu jest zarazem jego odkupieniem, podobnie jak odkupieniem tych, którzy wracają do Boga. Grzech jest najgorszą formą niewoli. Wielkim i trwałym odkupieniem jest to, przez które Izrael zostaje wybawiony od wszystkich swoich grzechów (Księga Psalmów 130:8). Błogosławiony Odkupiciel odwraca bezbożność od Jakuba (List do Rzymian 11:26) i zbawia swój lud od jego grzechów (Ewangelia Mateusza 1:21). Każdy, kogo Pan odkupuje, zostaje także zwrócony ku Niemu, a sam powrót do Boga jest częścią odkupienia. „Ci z niej, którzy się nawrócą”, zostaną odkupieni przez sprawiedliwość. Bóg wybawia nas, najpierw przygotowując nas do tego wybawienia przez sprawiedliwość i prawość.

Odnowienie cnót ludu przywraca mu również honor. „Potem będziesz nazywana Miastem Sprawiedliwości, Miastem Wiernym”. Po pierwsze, oznacza to, że lud rzeczywiście taki się stanie. Reforma wśród władców jest dobrym krokiem ku odnowie miasta i całego kraju. Po drugie, lud otrzyma uznanie za to, że jest sprawiedliwy. Nie ma większego zaszczytu dla żadnego miasta niż nazwa „Miasto Sprawiedliwości” i odzyskanie dawnego honoru, utraconego, gdy wierne miasto stało się nierządnicą (Księga Izajasza 1:21).

Bóg rozprawi się również z tymi, którzy sprzeciwiają się odnowie, aby nie pozostali pułapką ani hańbiącym przykładem w wiernym mieście. Będzie to całkowite zniszczenie, nie samo napomnienie. Zostaną zniszczeni i pochłonięci, bo ich usunięcie jest konieczne, by Syjon mógł zostać odkupiony. Zniszczenie obejmie zarówno jawnych grzeszników, jak i obłudników: tych, którzy żyją w nieprawości, oraz tych, którzy skrywają ją pod pozorami religijności. Jedni i drudzy zostaną zniszczeni, bo obie postawy są dla Boga odrażające. Niektórzy otwarcie sprzeciwiają się religii, inni zaś robią to, udając, że ją praktykują, choć żyją wbrew niej. Ci, którzy porzucają Pana, mimo że wcześniej się do Niego przyłączyli, zostaną pochłonięci jak woda w rurze, która szybko znika, gdy odetnie się ją od źródła.

Ten upadek jest nieunikniony. Ich bożki nie zdołają im pomóc: ani dęby, które sobie upodobali, ani ogrody, które wybrali. Chodzi o posągi i fałszywych bogów, którym oddawali cześć w gajach i pod zielonymi drzewami. Trzymali się bożków, oddając im cześć nawet potajemnie, w swoich ogrodach, gdy bałwochwalstwo przestało być jawnie wspierane. Tak postępowali przestępcy i grzesznicy, ale zostaną zawstydzeni, nie z powodu prawdziwej skruchy, lecz z rozpaczy (Księga Izajasza 1:29). Będą mieli powód, by wstydzić się swoich bożków: mimo całej czci, którą im oddawali, bożki nie przyniosą im żadnej korzyści. Co więcej, same pójdą w niewolę (Księga Izajasza 46:1-2).

Ci, którzy pokładają ufność w rzeczach stworzonych, sprowadzają na siebie jedynie zamęt. Upodobaliście sobie dęby i ogrody, ale sami staniecie się do nich podobni. Będziecie jak dąb bez liści: uschnięty, spalony i pozbawiony piękna. Słusznie ci, którzy nie przynoszą owocu, nie będą mieli również liści, jak drzewo figowe przeklęte przez Chrystusa. Będziecie też jak ogród bez wody, niepodlewany ani deszczem, ani wodą czerpaną za pomocą urządzenia napędzanego nogą (Księga Powtórzonego Prawa 11:10), pozbawiony źródła (Pieśń nad Pieśniami 4:15), a przez to wyschnięty, z całym zniszczonym plonem. Tak dzieje się z tymi, którzy ufają bożkom albo ludzkiej sile (Księga Jeremiasza 17:5–6). Ci zaś, którzy ufają Bogu, nigdy nie przekonują się, że jest On dla nich pustynią lub zawodzącym źródłem wody (Księga Jeremiasza 2:31).

Nie będą też zdolni ocalić samych siebie (Księga Izajasza 1:31). Słowa „mocny stanie się jak hubka” oznaczają, że będzie nie tylko łatwo go złamać, lecz także łatwo go podpalić. Jego dzieło, czyli wszystko, czym umacnia i zabezpiecza siebie, stanie się iskrą dla tej hubki. Roznieci ogień, a on i jego dzieło spłoną razem. Własne plany doprowadzą go do zguby. To, w czym pokłada ufność, rozpali ogień gniewu Bożego, który sięgnie aż po najgłębsze czeluści piekła i którego nikt nie ugasi. Gdy grzesznik sam staje się jak hubka i słoma, a Bóg jest dla niego ogniem pochłaniającym, nic nie powstrzyma jego całkowitej zagłady.

Cały ten fragment można odnieść do kilku wydarzeń. Mówi o błogosławionym dziele odnowy za czasów Ezechiasza, po straszliwym zepsuciu, które nastąpiło za Achaza. Wówczas dobrych ludzi wyniesiono, a niegodziwi okryli się wstydem. Fragment odnosi się także do powrotu z niewoli babilońskiej, który całkowicie uwolnił lud od bałwochwalstwa. Wskazuje również na królestwo ewangelii i wylanie Ducha, dzięki którym nowotestamentowy Kościół miał się stać nową Jerozolimą, miastem sprawiedliwości. Zapowiada też powtórne przyjście Chrystusa, gdy dokładnie oczyści On swoje klepisko, zgromadzi pszenicę w swoim spichlerzu, a plewy i chwasty spali ogniem nieugaszonym.