Księga Habakuka 1:5 – znaczenie i zastosowanie

Oto odpowiedź Boga na skargę proroka. Bóg zapewnia Habakuka, że choć jest cierpliwy, nie będzie bez końca znosił uporu tego ludu. Dzień sądu jest już postanowiony w Bożym zamyśle, a ostrzeżenie ma skłonić ludzi do nawrócenia i zmiany życia.

Ostrzeżenie rozpoczyna uroczyste wezwanie: „Spójrzcie na narody i zobaczcie” (Księga Habakuka 1:5). Skoro lud nie chciał zawrócić z drogi mimo Bożej cierpliwości, Bóg miał wobec niego postąpić inaczej. Niewiele rzeczy jest tak dotkliwych jak cierpliwość, którą przez długi czas nadużywano. Bóg miał zesłać karę jawną, wstrząsającą i niemożliwą do przeoczenia, tak aby okoliczne narody ją dostrzegły i zdumiały się (Księga Powtórzonego Prawa 29:24–25). Izrael miał stać się ostrzeżeniem dla świata.

Ta kara miała być również zdumiewająca, daleko wykraczająca poza ludzkie oczekiwania. Miała być tak niezwykła i tak odmienna od zwykłego sposobu, w jaki działa Boża opatrzność, że nawet ci, którzy usłyszeliby o niej wcześniej, z trudem by w nią uwierzyli. Trudno byłoby pojąć, że tak wiele nieszczęść może spaść naraz i że tak potężny naród może zostać tak bardzo upokorzony. Jeszcze bardziej wstrząsające byłoby to, że chodzi o lud, z którym Bóg zawarł przymierze i dla którego uczynił tak wiele. Kara, która spadłaby na lud wyznający wiarę w Boga, wprawiłaby wszystkich wokół w osłupienie.

Miała też nadejść szybko. Bóg mówi, że dokona dzieła za ich dni, czyli że sąd spadnie na nich jeszcze za życia tego pokolenia. Grzechy popełnione wcześniej zostaną wtedy im przypisane, bo miara ich winy już się dopełniła (Ewangelia Mateusza 23:36). Będzie też jasne, że to dzieło samego Boga. Wszyscy będą musieli powiedzieć: „To dzieło Pana”, a ci, którzy staną przed Nim na sądzie, przekonają się, jak strasznie jest wpaść w Jego ręce.

To proroctwo wskazywało również na zagładę, która miała spaść na tych, którzy odrzucają Chrystusa i Jego Ewangelię. W taki sposób słowa te przywołano w Dziejach Apostolskich 13:41: „Patrzcie, szydercy, zdumiejcie się i gińcie”. Zagłada Jerozolimy z rąk Chaldejczyków, czyli Babilończyków, za bałwochwalstwo była zapowiedzią jej późniejszej zagłady z rąk Rzymian za odrzucenie Chrystusa i Jego Ewangelii. To zdumiewające, niemal niewiarygodne, gdy Bóg zsyła taką karę na tych, którzy odrzucają Jego miłosierdzie.

Następnie wyrok zostaje wyrażony wprost: „Wzbudzam Chaldejczyków” (Księga Habakuka 1:6). Sami wcześniej wzniecali spory i zamęt, i to było ich grzechem. Teraz Bóg miał wzbudzić przeciwko nim Chaldejczyków, którzy staną się narzędziem kary dla Izraela. Gdy lud wyznający Boga kłóci się, atakuje siebie nawzajem i doprowadza do wzajemnego wyniszczenia, sprawiedliwe jest, że Bóg sprowadza na niego wspólnego wroga. Taki wróg może zaprowadzić pokój jedynie przez rozległe zniszczenia.

Chaldejczycy, nazywani też Babilończykami, zostali opisani jako naród okrutny i porywczy. Działają z przemocą i gniewem. Szybko podejmują decyzje, gwałtownie reagują i z determinacją dążą do tego, czego pragną. Nie okazują miłosierdzia i nie szczędzą wysiłków. Nieszczęsny jest los tych, którzy zostają wydani w ręce tak okrutnych ludzi.

Są również potężni, a przez to budzą grozę. Nikt nie może się im oprzeć ani łatwo przed nimi uciec (Księga Habakuka 1:7). Słyną z siły swoich wojsk, zwłaszcza konnicy (Księga Habakuka 1:8). Ich konie są w szarży i pościgu szybsze niż lamparty, a groźniejsze niż wieczorne wilki, które po całym dniu oczekiwania są szczególnie wygłodniałe (Księga Psalmów 104:20). Jeźdźców będzie tak wielu, że rozproszą się po całym kraju. Przybędą z daleka i rozleją się po najechanym terytorium, by grabić i wzbogacać się łupami. Pędząc, by zagarnąć zdobycz, będą przypominać orła spadającego na ofiarę.

Ich własna wola stanie się dla nich prawem. W ogniu przemocy będą kierować się żądzami i namiętnościami, a nie sprawiedliwością, miłosierdziem czy honorem. Słowa „ich prawo i godność od nich samych pochodzą” (Księga Habakuka 1:7) znaczą, że będą rozstrzygać wszystko wyłącznie według własnego upodobania. Ich zasadą będzie: „Moja wola jest prawem”. Trudno oczekiwać życzliwości od takiego wroga. Ci, którzy sami byli niesprawiedliwi i niemiłosierni, a żyli tam, gdzie prawo i sprawiedliwość niewiele znaczyły, otrzymają odpłatę tą samą miarą. Wpadną w ręce ludzi, którzy będą traktować ich równie bezwzględnie.

Proroctwo opisuje następnie straszliwe dzieło, jakiego dokona ten naród. Przemierzy całą ziemię, a w tym kontekście najpewniej całą ziemię Izraela. W krótkim czasie wojska babilońskie podbiją okoliczne narody, tak że będzie się wydawało, jakby zdobyły cały świat. Zajmą tereny Azji i część Afryki. W Izraelu pozostawią spustoszoną ziemię.

Zagarną wszystko, co wpadnie im w ręce, i uznają za własność, choć będzie to należeć do innych. Nie będą mieć do tych dóbr żadnego prawnego tytułu, jedynie siłę miecza. Wojnę będą prowadzić z całą mocą. Przyjdą „dla przemocy” (Księga Habakuka 1:9), nie po to, by rozstrzygnąć rzeczywisty spór, lecz po prostu po to, by wzbogacić się przez grabież. Ich groźny wygląd będzie sam w sobie napawał innych lękiem, a oni pochłoną wszystko na swojej drodze niczym wschodni wiatr, który niszczy pąki i kwiaty.

Niektórzy rozumieją, że ich oblicza będą zwrócone ku wschodowi. Oznaczałoby to, że wciąż będą mieć na uwadze swój kraj, położony na wschód od Judei, i tam będą odsyłać wszystkie zagrabione łupy.

Uprowadzą także ogromną liczbę jeńców i wywiozą ich do Babilonu. Będą gromadzić jeńców jak piasek, tak wielu, że nie uznają ich liczby za wystarczającą, dopóki będą mogli znaleźć kolejnych.

Zlekceważą też wszelki opór, jaki napotkają (Księga Habakuka 1:10). Uciśnieni Judejczycy będą liczyć na to, że ich możni wykażą się odwagą i rozwagą oraz powstrzymają Chaldejczyków, Babilończyków, w walce. Niestety, ich przywódcy okażą się bezsilni. Nabuchodonozor, król Babilonii, będzie szydził z królów i dowódców, którzy spróbują mu się przeciwstawić, bo sukces uderzy mu do głowy. Książęta będą dla niego nikim, tak bardzo będzie nad nimi górował.

Czy będą pokładać ufność w twierdzach i warownych miastach? Nabuchodonozor wyśmieje każdą fortecę, bo wyda mu się słaba. Usypie ziemny nasyp i zdobędzie ją, bo wystarczy niewielka konstrukcja ziemna, by uzyskał przewagę, której potrzebuje. Będzie traktował ich umocnienia jak żart i zdobywał je tak, jakby to była zabawa.

Wszystko to doprowadzi go do nieznośnej pychy, a ta pycha sprowadzi na niego zgubę (Księga Habakuka 1:11). Jego duch stanie się jeszcze bardziej wyniosły. Ludzie, którym nie wystarcza to, co słusznie do nich należy, nie zadowolą się nawet zagarnięciem cudzych praw. Wraz ze wzrostem ich potęgi będą stawać się coraz bardziej zarozumiali. Zwycięski król przekroczy wszelkie granice rozsądku, sprawiedliwości i skromności, łamiąc wszelkie hamulce. Tym samym obrazi Boga i uczyni Go swoim wrogiem. Przypisując swoją siłę własnemu bogu, przypieczętuje własną zgubę, choć w rzeczywistości otrzymał ją od Boga Izraela.

Bel i Nebo byli bogami Babilończyków, którym przypisywali oni swoje zwycięstwa. Babilończycy, zatwardziali w bałwochwalstwie, bluźnierczo twierdzili, że skoro podbili Izrael, ich bogowie muszą być silniejsi od Boga Izraela. To poważne przewinienie i częsty grzech ludzi pysznych: przypisywanie sobie albo wymyślonym przez siebie bogom chwały, która należy wyłącznie do Boga żywego i prawdziwego.

Końcowe słowa niosą też odrobinę pociechy uciśnionemu ludowi Bożemu. Można mieć nadzieję, że jego postawa się zmieni, że lud stanie się lepszy i będzie gotowy na wybawienie. Tak się też stało. Jego wrogowie natomiast zmienią się na gorsze i dojrzeją do zagłady, która z pewnością nadejdzie w Bożym czasie. Pyszny duch, wynoszący się przeciwko Bogu, zawsze poprzedza upadek.