Księga Rodzaju 45:1 – znaczenie i zastosowanie

Juda i jego bracia czekali na odpowiedź. Zdumieli się, gdy zamiast surowości sędziego spotkali się z miłością ojca i brata.

Józef najpierw kazał wszystkim sługom opuścić pomieszczenie (Księga Rodzaju 45:1). W prywatnej rozmowie przyjaciele mogą mówić swobodniej i otwarciej. Gdy Józef chciał okazać miłość, odłożył na bok królewską godność i nie chciał, by słudzy byli świadkami tej chwili. Podobnie Chrystus łaskawie objawia siebie i swoją miłość swoim ludziom, z dala od wzroku i słuchu świata.

Potem odezwał się przez łzy (Księga Rodzaju 45:2). Przez długi czas z wielkim trudem powstrzymywał płacz, lecz teraz łzy wezbrały tak mocno, że nie potrafił ich zatrzymać. Płakał tak głośno, że słyszeli go nawet ci, których odprawił. Były to łzy głębokiej czułości i gorącej miłości. Wraz z nimi zniknęła surowość, którą dotąd okazywał braciom. Nie mógł już dłużej się powstrzymywać. Przypomina to miłosierdzie Boga wobec grzeszników, którzy do Niego wracają, podobne do miłości ojca z przypowieści o synu marnotrawnym (Ewangelia Łukasza 15:20; Księga Ozeasza 14:8-9).

Następnie, nagle i z wyraźną niecierpliwością, powiedział im, kim jest: „Jestem Józefem”. Bracia znali go pod jego egipskim imieniem, Safnat-Paneach, a hebrajskie imię zostało w Egipcie zapomniane. Teraz przypomina im je i mówi: „Jestem Józefem, waszym bratem” (Księga Rodzaju 45:4). Te słowa jeszcze głębiej uświadomiły im winę za sprzedanie go, a zarazem dały nadzieję, że potraktuje ich życzliwie. Gdy Chrystus chciał przekonać Pawła, powiedział: „Jestem Jezus”. Gdy chciał pocieszyć swoich uczniów, rzekł: „To Ja, nie bójcie się”.

Bracia Józefa byli wstrząśnięci. Prawdopodobnie cofnęli się ze strachu albo przynajmniej stali oszołomieni. Józef zwrócił się do nich jednak serdecznie i poufale: „Podejdźcie, proszę, do mnie”. Kiedy Chrystus objawia się swoim ludziom, również zaprasza ich, by z czystym sercem zbliżyli się do Niego. Józef mógł chcieć porozmawiać z nimi po cichu o tym, że go sprzedali, aby Egipcjanie tego nie usłyszeli i nie stali się jeszcze bardziej wrogo nastawieni do Hebrajczyków. Gdy wzburzenie nieco opadło, mógł mówić spokojnie, choć na początku wybuchnął płaczem.

Potem próbował ukoić ich żal z powodu tego, co mu uczynili, pokazując, że Bóg zamierzył to dla dobra (Księga Rodzaju 45:5). „Nie smućcie się ani nie gniewajcie na siebie” — powiedział. Grzesznicy powinni żałować za swoje grzechy i gniewać się na siebie z ich powodu, nawet jeśli Bóg swoją mocą obraca te grzechy ku dobru. Nie należy się za to grzesznikowi żadna pochwała. Prawdziwa skrucha powinna jednak głęboko poruszać serce, gdy widzi, że Bóg wyprowadza dobro ze zła. Nie wolno wykorzystywać tej myśli, by umniejszać własną winę i osłabiać skruchę. Może ona jednak pomóc nam łagodniej patrzeć na grzechy innych i powściągnąć gniew zrodzony z urazy. Józef właśnie w ten sposób z niej skorzystał. Jego bracia nie musieli obawiać się zemsty za krzywdę, którą opatrzność Boża obróciła w tak wielkie dobro dla niego i jego rodziny.

Powiedział im, że głód potrwa jeszcze pięć lat, ale ma możliwość zatroszczyć się o swoich bliskich (Księga Rodzaju 45:6, 8). To jeden z największych pożytków, jakie bogactwo i władza mogą przynieść dobremu człowiekowi. Józef przedstawia też doznaną krzywdę w łaskawym świetle: „Bóg posłał mnie przed wami” (Księga Rodzaju 45:5, 7). Lud Boży znajduje się pod szczególną opieką Boga. Józef wierzył, że jego awans miał służyć nie tyle ocaleniu Egiptu jako narodu, ile zachowaniu małej rodziny — rodziny Izraela, która jest szczególną własnością Pana. Cokolwiek spotka innych, oni zostaną ocaleni.

Opatrzność Boża sięga daleko w przyszłość. Jeszcze przed latami obfitości Bóg przygotowywał sposób, by zatroszczyć się o dom Jakuba w czasie głodu. Psalmista wysławia Boga za to, że posłał przed nimi człowieka, Józefa (Księga Psalmów 105:17). Bóg widzi swoje dzieło od początku do końca, my zaś go nie widzimy (Księga Koheleta 3:11). Jego zamysły są cudowne, a Jego drogi sięgają dalej, niż potrafimy dostrzec. W Jego dziele wiele pozostaje ukryte, ale wszystkim nadal kieruje Jego mądra władza. Dlatego nie powinniśmy zbyt wcześnie wydawać osądu.

Bóg często działa przez przeciwieństwa. Zazdrość i kłótnie między braćmi mogą niszczyć rodziny, a jednak tutaj właśnie ten grzech stał się sposobem ocalenia rodziny Jakuba. Józef nigdy nie zostałby pasterzem i skałą Izraela, czyli jego silnym oparciem, gdyby bracia nie napadli na niego i nie znienawidzili go. Nawet ci, którzy niegodziwie sprzedali Józefa do Egiptu, później skorzystali z dobra, które Bóg z tego wyprowadził. Podobnie wielu z tych, którzy przyczynili się do śmierci Chrystusa, zostało później zbawionych dzięki Jego śmierci.

Cała chwała za ocalenie swojego ludu w odpowiednim czasie należy się Bogu, niezależnie od tego, jakimi środkami się posługuje. Józef mówi wprost: „To nie wy posłaliście mnie tutaj, lecz Bóg” (Księga Rodzaju 45:8). Bracia nie powinni więc żywić urazy z powodu tego, co się wydarzyło, bo przyniosło tak dobry skutek. Nie powinni też jednak przypisywać sobie zasług, ponieważ było to dzieło Boga, nie ich. Chcieli udaremnić sny Józefa, sprzedając go do Egiptu, lecz Bóg posłużył się właśnie tym czynem, by je spełnić. Jak czytamy: „On jednak nie taki ma zamiar” (Księga Izajasza 10:7).

Józef obiecuje teraz, że przez pozostałe lata głodu będzie troszczył się o ojca i całą rodzinę. Przede wszystkim chce, by Jakub jak najszybciej dowiedział się, że jego syn żyje i ma teraz wielką władzę. Bracia mają śpieszyć z powrotem do Kanaanu i oznajmić Jakubowi, że Józef jest panem całego Egiptu (Księga Rodzaju 45:9, 13). Józef wie, że ta wiadomość będzie jak kojący balsam dla siwych włosów Jakuba i przyniesie mu wielkie pocieszenie. Ta wiadomość mogłaby sprawić, że starzec znów poczułby się młody.

Zależy mu też, by bracia upewnili ojca, że ta wiadomość jest prawdziwa. „Wasze oczy widzą, że to moje usta do was mówią” (Księga Rodzaju 45:12). Jeśli dobrze się zastanowią, przypomną sobie jego twarz, głos i inne znajome cechy, które pozwolą im uwierzyć.

Józef pragnie również, by ojciec i cała rodzina przybyli do Egiptu (Księga Rodzaju 45:9). „Przyjedźcie do mnie. Nie zwlekajcie”. Wyznacza im na dom Goszen, część Egiptu położoną najbliżej Kanaanu, aby pamiętali o ziemi, którą kiedyś opuszczą (Księga Rodzaju 45:10). Obiecuje: „Zatroszczę się o was” (Księga Rodzaju 45:11). Jeśli rodzice znajdą się w potrzebie, dzieci mają obowiązek wspierać ich i pomagać im w miarę swoich możliwości. Żadne religijne usprawiedliwienie nie może znieść tego obowiązku (Ewangelia Marka 7:11). Troska o rodziców jest jednym ze sposobów okazywania prawdziwej pobożności w rodzinie (Pierwszy List do Tymoteusza 5:4). Nasz Pan Jezus, podobnie jak Józef, został wyniesiony do najwyższej czci i władzy w niebie. Jego wolą jest, aby wszyscy, którzy do Niego należą, byli tam, gdzie On przebywa (Ewangelia Jana 17:24).

Takie jest Boże polecenie: żyć z Nim już teraz w wierze i nadziei oraz postępować, mając serce zwrócone ku niebu. Taka jest też Jego obietnica: będziemy z Nim na zawsze.

Józef i jego bracia okazali sobie miłość. Zaczęło się od Beniamina, najmłodszego brata Józefa i jego rodzonego brata, który miał zaledwie około roku, gdy Józef został zabrany z domu rodzinnego. Płakali sobie na szyi (Księga Rodzaju 45:14), być może wspominając matkę Rachelę, która zmarła, rodząc Beniamina.

Niedawno Rachela była źródłem bólu dla Jakuba, bo sądził, że stracił zarówno Józefa, jak i Beniamina. Józef zaginął, a teraz zabierano także Beniamina. Teraz, w smutnym odwróceniu sytuacji, płakali nad Rachelą, której już z nimi nie było. Potem Józef uściskał wszystkich braci, tak jak wcześniej Beniamina (Księga Rodzaju 45:15). Bracia mogli już swobodnie i otwarcie rozmawiać z nim o wszystkim, co działo się w domu ich ojca.

Gdy przebaczenie jest szczere, zwykle następuje po nim serdeczna wspólnota.