Księga Rodzaju 25:1 – znaczenie i zastosowanie

Abraham żył jeszcze trzydzieści pięć lat po ślubie Izaaka, a tylko kilka wersetów mówi nam, co działo się w tym czasie. Nie czytamy już o szczególnych objawieniach Boga ani o ciężkich próbach, które spotykały Abrahama. Nawet najlepsi i najwięksi wierzący nie przeżywają nieustannie niezwykłych dni, bo niektóre mijają spokojnie i niezauważenie. Były to ostatnie, ciche lata życia Abrahama.

Najpierw dowiadujemy się o dzieciach, które miał z Keturą, żoną poślubioną po śmierci Sary. Pochował Sarę i doczekał ślubu Izaaka — dwie najbliższe mu osoby już z nim nie były — a teraz pozostał sam. Potrzebował opieki na starość, jego dom wymagał kobiety, która by nim zarządzała, a samotność nie była dla niego dobra. Dlatego poślubił Keturę, prawdopodobnie przełożoną swoich służących, urodzoną w jego domu albo nabytą za pieniądze. Zawarcie małżeństwa w podeszłym wieku nie jest zabronione. Ketura urodziła mu sześciu synów, a przez nich częściowo spełniła się Boża obietnica, że potomstwo Abrahama bardzo się rozmnoży. Zapewne Abraham miał tę obietnicę na myśli, gdy ponownie się ożenił. Siła, którą otrzymał dzięki obietnicy, wciąż w nim trwała, pokazując, o ile większa jest Boża obietnica niż naturalna siła.

Po drugie, Abraham roztropnie i sprawiedliwie uporządkował sprawy swojego majątku (Księga Rodzaju 25:5, 25:6). Gdy urodzili się ci synowie, starannie uregulował sprawy domu. Ustanowił Izaaka swoim dziedzicem, co powinien był uczynić zarówno ze względu na sprawiedliwość wobec Sary, swojej pierwszej i najważniejszej żony, jak i wobec Rebeki, która poślubiła Izaaka z takim właśnie założeniem (Księga Rodzaju 24:36). Tym, co przekazał Izaakowi, mogła być obietnica ziemi Kanaan i dalsze trwanie linii przymierza. Możliwe też, że skoro Bóg już uczynił Izaaka dziedzicem obietnicy, Abraham ustanowił go również dziedzicem swojego majątku. Nasza miłość i dary powinny iść za Bożym wyborem.

Pozostałym dzieciom także dał dary: zarówno Izmaelowi, choć ten został kiedyś odprawiony bez niczego, jak i synom z Ketury. Było to sprawiedliwe, bo rodzice powinni troszczyć się o swoje dzieci, a ci, którzy tego nie robią, są gorsi od niewierzących. Roztropnie było też wysłać tych synów daleko od Izaaka, aby nie mogli domagać się części dziedzictwa ani stać się dla niego ciężarem. Zwróćmy uwagę, że Abraham zrobił to za życia, aby sprawa nie pozostała niezałatwiona albo nie została później źle załatwiona. W wielu przypadkach roztropnie jest samodzielnie zająć się swoimi sprawami, póki można, i bez zwłoki zrobić to, co trzeba.

Synowie z nałożnic zostali wysłani na wschód od Kanaanu, a ich potomkowie zasłynęli jako ludzie Wschodu, znani z wielkiej liczebności (Księga Sędziów 6:5, 6:33). Ich liczne potomstwo było skutkiem Bożej obietnicy danej Abrahamowi, że rozmnoży jego potomstwo. Bóg udziela błogosławieństw podobnie jak Abraham. Daje powszechne błogosławieństwa dzieciom tego świata, tak jak dał je synom niewolnicy, lecz błogosławieństwa przymierza zachowuje dla dziedziców obietnicy. Wszystko, co ma, należy do nich, bo są Jego Izaakami, a pozostali zostaną od nich oddzieleni na zawsze.

Po trzecie, dowiadujemy się o wieku i śmierci Abrahama (Księga Rodzaju 25:7, 25:8). Żył sto siedemdziesiąt pięć lat, czyli jeszcze sto lat po przybyciu do Kanaanu. Przez cały ten czas mieszkał w obcej ziemi jako przybysz. Żył długo i dobrze, czynił wiele dobra i trudno było pogodzić się z jego odejściem, a jednak w końcu umarł. Jego śmierć została opisana szczegółowo.

Oddał ducha. Jego życie nie zostało mu odebrane siłą, lecz sam je oddał. Powierzył ducha Ojcu duchów. Umarł w pięknej starości, zgodnie z Bożą obietnicą. Śmierć uwolniła go od trudów starości, bo człowiek w podeszłym wieku nie powinien oczekiwać, że będzie żyć na tym świecie wiecznie. Była też ukoronowaniem jego starości. Był syty lat, czyli pełen życia — zaznał wszystkich pociech i błogosławieństw, jakie życie mogło przynieść. Nie żył tak długo, aż świat się nim zmęczył, lecz aż sam zmęczył się światem. Wystarczyło mu to, co miał, i nie pragnął już niczego więcej. Dobry człowiek, nawet jeśli nie umiera w podeszłym wieku, umiera syty dni: zadowolony z tego życia i tęskniący za lepszym.

Został przyłączony do swoich. Jego ciało dołączyło do zmarłych, a dusza do błogosławionych. Śmierć przyłącza nas do tych, do których należymy. Ci, do których należymy za życia — czy są z Boga, czy ze świata — to ci, do których przyłączy nas śmierć.

Po czwarte, dowiadujemy się o pogrzebie Abrahama (Księga Rodzaju 25:9, 25:10). Nie ma mowy o wystawności ani ceremonii pogrzebowej. Wiemy jedynie, kto go pochował i gdzie. Pochowali go jego synowie, Izaak i Izmael. Był to ostatni wyraz szacunku, jaki mogli okazać dobremu ojcu. Między Izaakiem a Izmaelem wcześniej istniał dystans, ale Abraham zapewne zbliżył ich do siebie za życia, a przynajmniej jego śmierć ich pojednała.

Pochowali go w jego własnym grobie, na kupionym przez niego polu, gdzie wcześniej pochował Sarę. Ci, którzy byli sobie bliscy za życia, mogą słusznie pragnąć, by spocząć razem, nie zostać rozdzieleni po śmierci i dać wyraz nadziei, że razem powstaną z martwych.