Księga Rodzaju 18:25 – znaczenie i zastosowanie

Abraham wstawia się za miastem, którego los nie jest mu obojętny, i w jego pytaniu słychać przede wszystkim niepokój o ludzi, którzy mogliby zginąć razem z winnymi. Księga Rodzaju 18:25 jest prośbą, ale brzmi też jak ból kogoś, kto widzi, że niewinność może zostać wciągnięta w cudzą winę. Pytanie „Czyż Ten, który jest sędzią nad całą ziemią, mógłby postąpić niesprawiedliwie?” nie jest tu tylko retoryczną figurą. Wyraża przekonanie, że sprawiedliwość Boga jest czymś, na czym można polegać nawet wtedy, gdy sytuacja wydaje się beznadziejna. Warto zauważyć, że ta śmiałość nie wyrasta z zasługi Abrahama. W Księdze Rodzaju 18:27 nazywa siebie „pyłem i prochem”, a mimo to nie milknie. Prosi dalej, stopniowo, od pięćdziesięciu sprawiedliwych aż do czterdziestu. Pokora i szczerość idą tu razem. Ponieważ Bóg jest sprawiedliwy, można mówić do Niego otwarcie o tym, co boli, i pozostać w Jego obecności, choć wynik pozostaje nieznany. Tekst pokazuje też, że Abraham nie odchodzi sprzed Pana, nawet gdy jego prośby wydają się trudne do przyjęcia. Ta wierność w rozmowie mówi więcej niż sama odpowiedź, bo wskazuje, że relacja z Bogiem potrafi przetrwać niepokój i pytania.

W Księdze Rodzaju 18:25 Abraham nie twierdzi, że Sodoma jest niewinna ani że sąd nad jej złem byłby niesłuszny. Pyta o coś węższego i zarazem zasadniczego: czy sprawiedliwi mają zostać potraktowani tak samo jak bezbożni. Jego sprzeciw dotyczy pomieszania winy i niewinności w jednym wyroku. Pytanie „Czyż Ten, który jest sędzią nad całą ziemią, mógłby postąpić niesprawiedliwie?” wyrasta z wiary w Boży charakter. Abraham odwołuje się do tego, kim Bóg jest, nie do własnej wiedzy o losie miasta. W poprzednim wersecie Pan mówi, że chce sprawdzić, czy oskarżenie o Sodomie odpowiada rzeczywistości; rozmowa nie przedstawia więc sądu jako pochopnego. Abraham pyta, czy sprawiedliwość obejmie także rozróżnienie między ludźmi. Dalsza wymiana pokazuje, że nie prosi jedynie o ocalenie określonej liczby osób: Bóg odpowiada, że ze względu na sprawiedliwych może oszczędzić całe miasto. To ważne napięcie tekstu: zło podlega sądowi, ale obecność sprawiedliwych staje się powodem miłosierdzia wobec innych. Abraham mówi śmiało, lecz zarazem uznaje własną małość, nazywając siebie „pyłem i prochem”. Jego odwaga nie zastępuje pokory; opiera się na przekonaniu, że sąd Boga nie może być niesprawiedliwy.

Abraham nie broni Sodomy. Wie, że w mieście panuje zło, a mimo to prosi o litość dla tych, którzy żyją w prawości. Jego pytania w Księdze Rodzaju 18:23 brzmią odważnie, niemal jak zarzut: czy zamierzasz zgładzić sprawiedliwych razem z bezbożnymi? Sedno pojawia się w wersecie 25: „Czyż Ten, który jest sędzią nad całą ziemią, mógłby postąpić niesprawiedliwie?” Warto zwrócić uwagę na źródło jego odwagi. Abraham nie powołuje się na własne zasługi ani na zasługi miasta. Opiera się na tym, kim jest Bóg. Jego argument jest prosty: sędzia sprawiedliwy nie może pomieszać winnego z niewinnym. Sprawiedliwość Sędziego staje się dla niego punktem wyjścia, a nie czymś, co trzeba jeszcze udowodnić. Ta rozmowa jest zarazem pokorna. Abraham nazywa siebie pyłem i prochem, a mimo to nie przestaje pytać. Jego śmiałość nie wynika z pewności siebie, lecz z zaufania do charakteru Tego, do którego mówi. Fragment nie tłumaczy wszystkiego. Nie wyjaśnia, dlaczego Sodoma zasłużyła na zagładę, ani nie opisuje, jak potoczyłyby się losy ludzi uwikłanych w zło. Pokazuje natomiast, że Bóg słucha. Odpowiada na każde pytanie Abrahama, co mówi o bliskości, jaka między nimi istnieje, i o tym, że Jego sprawiedliwość nie jest obojętna wobec tych, którzy trwają w prawości.

W Księdze Rodzaju 18:25 sprawiedliwość Boga staje się pytaniem wypowiedzianym przez Abrahama, nie abstrakcyjną zasadą. Stojąc przed Bogiem, pyta, czy niewinni zostaną potraktowani tak samo jak winni, a potem odwołuje się do Bożego sądu nad całą ziemią. Jego słowa są śmiałe, lecz nie odrywają go od czci: wcześniej uznaje siebie za „pył i proch”. Ta rozmowa dotyczy Sodomy i możliwego ocalenia miasta ze względu na sprawiedliwych, którzy mogliby się w nim znaleźć. Abraham nie ogłasza, że zna pełny osąd Boga. Zwraca się do Niego z obawą, że sąd mógłby zatrzeć różnicę między sprawiedliwym a bezbożnym. Odpowiedź Pana w kolejnych wersetach pokazuje gotowość oszczędzenia całego miasta, jeśli znajdzie się w nim wskazana liczba sprawiedliwych. W tym fragmencie wiara nie oznacza milczenia wobec trudnego pytania. Abraham ufa, że Bóg jest sędzią całej ziemi, i właśnie dlatego może prosić o sprawiedliwość. Obraz pyłu i prośby przypomina, że taka odwaga nie jest roszczeniem do wiedzy ani władzy. Jest staniem przed Bogiem, którego sąd ma być prawy, także wtedy, gdy człowiek nie widzi jeszcze, jak ta prawość się objawi.