Księga Rodzaju 18:17 – znaczenie i zastosowanie

W chwili, gdy ludzie wyruszają ku Sodomie, a Abraham idzie razem z nimi, w tekście pojawia się wypowiedź skierowana do wnętrza: „czyż miałbym ukryć przed Abrahamem to, co zamierzam uczynić?” (Księga Rodzaju 18:17). To krótkie pytanie wyraża coś bardzo ludzkiego, czyli wolę, by ten, kogo dotyczy decyzja, nie został postawiony przed faktem dokonanym. Abraham zostaje potraktowany jak ktoś, komu można powiedzieć prawdę o tym, co nadchodzi. Kolejne wersety wyjaśniają, dlaczego Abraham zasługuje na takie zaufanie. Pan mówi, że go upatrzył, aby nakazywał swoim potomkom i swojemu rodowi postępować sprawiedliwie i uczciwie. Wtajemniczenie ma więc wagę wykraczającą poza relację między dwiema osobami, bo wiąże się z odpowiedzialnością za tych, którzy przyjdą po nim. Najbardziej poruszające jest to, że przyszłość, nawet tak trudna jak los dwóch miast, nie zostaje przed Abrahamem zamknięta. Bóg rozmawia o swoim zamiarze z człowiekiem, zanim cokolwiek uczyni, i pokazuje, że bliskość z Nim obejmuje także wiedzę o tym, co ciężkie. Ta bliskość nie usuwa trudu, ale sprawia, że trud nie musi być dźwigany w zupełnym odosobnieniu.

Pytanie Boga, „czyż miałbym ukryć przed Abrahamem to, co zamierzam uczynić?”, nie wynika z braku wiedzy o tym, co należy zrobić. W kolejnych wersetach tekst wyjaśnia, dlaczego Abraham zostaje wtajemniczony: ma stać się ojcem wielkiego narodu, a jego potomkowie mają postępować sprawiedliwie i uczciwie (Księga Rodzaju 18:18–19). Objawienie łączy się tu z powołaniem. Werset przedstawia Boga językiem osobistej rozmowy i namysłu. Nie trzeba z tego wnioskować, że Bóg dopiero szuka rozwiązania. Ważniejsze jest to, że nie traktuje Abrahama jak biernego świadka: odsłania mu zamiar związany z Sodomą, zanim Abraham zacznie się za nią wstawiać. Wiedza staje się przestrzenią odpowiedzialności. W tym samym rozdziale Abraham usłyszał obietnicę narodzin syna, choć Sara śmiała się z niedowierzaniem. Teraz jego przyszła rola zostaje powiązana z Bożym sądem nad miastami, których mieszkańcy dopuszczają się ciężkich występków. Nie oznacza to, że Abraham zna już cały Boży plan ani że może nim rozporządzać. Tekst pokazuje raczej, że Boże zamierzenie obejmuje zarówno sprawiedliwość, jak i ludzkie uczestnictwo w historii obietnicy.

Ten werset brzmi prawie jak wewnętrzna rozmowa Boga: „a Pan mówił sobie: czyż miałbym ukryć przed Abrahamem to, co zamierzam uczynić?”. Pan nie tyle ogłasza decyzję, ile pyta samego siebie, czy ma coś ukryć przed człowiekiem, którego wybrał. Już ten moment pokazuje, że Boży zamiar nie jest tajemnicą trzymaną z dala od Abrahama. Tekst od razu podaje powód. W Księdze Rodzaju 18:19 Pan mówi, że Abraham ma nakazywać swoim potomkom i swojemu rodowi, aby postępowali sprawiedliwie i uczciwie. Wiedza o Bożym działaniu nie służy więc ciekawości. Ma kształtować życie tych, którzy mają zostać pouczeni. Z tego wynika praktyczna lekcja dla każdego, kto odpowiada za innych. Ojciec, który tłumaczy dzieciom, dlaczego odmawia prośbie albo dlaczego rodzina musi zmienić plan, uczy je czegoś więcej niż samej decyzji. Pokazuje, jak wygląda sprawiedliwość w konkretnej sytuacji. Najmocniejsza myśl w tym wersecie jest prosta. Bóg nie traktuje Abrahama jak kogoś, kto ma tylko przyjąć gotowy wyrok, lecz jak kogoś, kto ma zrozumieć i przekazać dalej to, co sprawiedliwe.

W Księdze Rodzaju 18:17 pojawia się chwila namysłu: „czyż miałbym ukryć przed Abrahamem to, co zamierzam uczynić?”. Nie brzmi ona jak niepewność Boga, lecz jak odsłonięcie szczególnej relacji. Abraham nie otrzymuje wiedzy o wszystkim, co należy do Bożych zamiarów. Zostaje dopuszczony do tego, co wiąże się z jego powołaniem. Sąsiednie wersety wyjaśniają tę bliskość: Abraham ma stać się ojcem narodu, a jego potomstwo ma uczyć się sprawiedliwości i uczciwości. Wieść o Sodomie nie jest więc prywatną ciekawostką. Dotyka tego, jak żyć wobec zła i jak rozumieć Bożą sprawiedliwość. W dalszej rozmowie Abraham będzie się wstawiał za miastem, ale sam werset 17 zatrzymuje się wcześniej, u progu tej rozmowy. Można widzieć w nim obraz domu, w którym gospodarz nie przemilcza ważnej sprawy przed kimś bliskim i powierzonym mu zadaniem. Bliskość z Bogiem nie oznacza posiadania odpowiedzi na każdą tajemnicę. Może jednak oznaczać, że człowiek zostaje włączony w Boże dzieło przez odpowiedzialność, wierność i troskę o innych. Objawienie prowadzi tu ku służbie, nie ku wyższości.