Księga Rodzaju 14:21 – znaczenie i zastosowanie

W tym fragmencie widzimy, co zaszło między Abramem a królem Sodomy, władcą, który objął tron po królu poległym w bitwie (Księga Rodzaju 14:10). Król uważał, że powinien odwdzięczyć się Abramowi za udzieloną pomoc. Ich rozmowa ukazuje zarówno jego propozycję, jak i rozważną odmowę Abrama.

Król Sodomy złożył Abramowi hojną propozycję: „Daj mi ludzi, a zabierz sobie dobytek” — taki jest sens hebrajskiego tekstu. Poprosił o mieszkańców swojego miasta, a dobytek bez zastrzeżeń oddał Abramowi. Gdy nie jest jasne, komu przysługuje dane prawo, a roszczenia są podzielone, lepiej rozstrzygnąć sprawę za wspólną zgodą, niż dalej o nią walczyć. Król mógł rościć sobie naturalne prawo zarówno do ludzi, jak i do dobytku, ale Abram także ich ocalił, więc król wybrał uczciwy sposób, by zakończyć ewentualny spór. Wdzięczność powinna skłaniać nas, by w miarę możliwości odwdzięczać się tym, którzy pracowali, narażali się i ponosili ofiary dla naszego dobra. Jak mówi Paweł: „Kto pełni służbę żołnierską na własny koszt?” (Pierwszy List do Koryntian 9:7). Żołnierze zarabiają na swoje utrzymanie za wysoką cenę, bo narażają życie.

Abram odmówił w szlachetny sposób. Oddał królowi ludzi, uratowanych z rąk wroga, a także zwrócił cały dobytek. Nie chciał wziąć nawet nici ani rzemyka od sandała — niczego, co należało do króla Sodomy lub kogokolwiek z jego otoczenia. Żywa wiara pomaga patrzeć na bogactwa tego świata ze świętym dystansem (Pierwszy List Jana 5:4). Dla kogoś, kto stale ma przed sobą Boga i niebo, wszystkie przyjemności i ozdoby tego życia są niczym. Abram wymienił nawet najdrobniejsze rzeczy — nić i rzemyk od sandała — bo wrażliwe sumienie unika nawet małych przewinień.

Abram potwierdził swoją decyzję uroczystą przysięgą: „Podniosłem rękę ku Panu” i nie wezmę niczego (Księga Rodzaju 14:22). Zwróć uwagę na określenie Boga, którego używa: „Bóg Najwyższy, Stwórca nieba i ziemi”. Tego samego określenia użył chwilę wcześniej Melchizedek, kapłan i król Salemu (Księga Rodzaju 14:19). Warto uczyć się, jak pobożni ludzie dobrze mówią o Bogu, i brać z nich przykład. Dzięki pobożnym rozmowom innych możemy wzrastać. Podniesienie ręki było znaczącym gestem podczas składania przysięgi. Abram wzywał w ten sposób Boga na świadka swojej prawdomówności i szczerości, a jeśli kłamał, poddawał się Jego osądowi. Sama przysięga — że nie przyjmie żadnej nagrody od króla Sodomy — była słuszna, choć Abram nie miał wcześniej obowiązku jej składać.

Być może Abram złożył taki ślub przed bitwą, obiecując, że nie weźmie niczego, jeśli Bóg zapewni mu zwycięstwo. Jeśli tak było, teraz dotrzymywał obietnicy złożonej w nadziei na miłosierdzie, choć działał wbrew własnemu interesowi. Ślubów składanych w oczekiwaniu na błogosławieństwo należy starannie dotrzymywać, gdy błogosławieństwo już nadejdzie, nawet jeśli wiąże się to z kosztem. Obywatel Syjonu, czyli człowiek należący do ludu Bożego, nie zmienia słowa po złożeniu przysięgi, choćby miało go to wiele kosztować (Księga Psalmów 15:4). Możliwe też, że Abram złożył tę przysięgę dopiero teraz, by umocnić swoją odmowę i zakończyć dalsze nalegania. Czasem słuszne jest zrezygnować z czegoś, co rzeczywiście nam przysługuje. W niektórych sprawach postąpił tak również Paweł (Pierwszy List do Koryntian 8:13; Pierwszy List do Koryntian 9:12). Stanowcza decyzja dobrze pomaga oprzeć się pokusie.

Abram wyjaśnił też powód swojej odmowy: nie chciał, by król Sodomy mógł powiedzieć: „To ja wzbogaciłem Abrama”. Takie słowa przyniosłyby ujmę na dwa sposoby. Podważałyby Bożą obietnicę i przymierze, jakby Bóg nie mógł wzbogacić Abrama bez łupów Sodomy. Zniesławiałyby też wiarę i życzliwość Abrama, jakby wyruszył do niebezpiecznej bitwy wyłącznie po to, by się wzbogacić. Powinniśmy uważać, by nie dawać innym powodu do mówienia rzeczy, których mówić nie należy. Lud Boży powinien unikać wszystkiego, co wygląda na małostkowe, chciwe lub podyktowane własnym interesem. Abram mógł wiedzieć, że król Sodomy jest dumny i później wykorzysta tę sprawę przeciwko niemu, nawet bez uzasadnionego powodu. W kontaktach z takimi ludźmi trzeba zachować szczególną ostrożność.

Abram wyznaczył dwa wyraźne wyjątki od swojej odmowy (Księga Rodzaju 14:24). Składając śluby, powinniśmy uwzględniać konieczne zastrzeżenia, by później nie mówić: „To był błąd” (Księga Koheleta 5:6). Po pierwsze, Abram nie odmawiał żywności dla swoich żołnierzy. Należała im się ich część za służbę podczas bitwy. Nie dawało to królowi Sodomy podstaw, by twierdzić, że Abram się wzbogacił. Po drugie, Abram wyłączył z odmowy udziały swoich sprzymierzeńców i sojuszników, mówiąc: „Niech wezmą swoją część”. Ci, którzy sami surowo ograniczają swoją wolność, nie powinni narzucać tych samych ograniczeń innym. Nie powinniśmy czynić z siebie miary, według której osądza się wszystkich pozostałych. Dobry człowiek może odmówić sobie swobody, której nie odmawia innym — inaczej niż faryzeusze, którzy nakładali na innych ciężary trudne do uniesienia (Ewangelia Mateusza 23:4). Aner, Eszkol i Mamre, sprzymierzeńcy Abrama, nie mieli powodu, by zrezygnować ze swojego prawa do łupów tak jak on. Nie wyznawali tej samej wiary i nie wiązał ich ten sam ślub. Nie pokładali tak jak Abram nadziei w udziale w przyszłym świecie, więc mogli słusznie wziąć swoją część dóbr tego świata.