Księga Ezechiela 31:1 – znaczenie i zastosowanie

Proroctwo to datuje się na około miesiąc przed zdobyciem Jerozolimy, podczas gdy proroctwo z końca poprzedniego rozdziału zostało wygłoszone mniej więcej cztery miesiące wcześniej. Gdy lud Boży znalazł się w najgłębszym ucisku, pociechą było dla niego usłyszeć z nieba, że kielich trwogi przechodzi dalej. Wkrótce miał zostać zabrany ludowi Bożemu i podany tym, którzy go nienawidzili (Księga Izajasza 51:22–23). Słowa te powściągały też pychę i okrucieństwo sąsiadów ludu Bożego, którzy cieszyli się, że mogą z niego szydzić.

Prorok otrzymuje polecenie, by poprosić faraona o wskazanie historycznego przykładu, który odpowiadałby jego sytuacji (Księga Ezechiela 31:2). Ma przemówić do faraona i jego licznego orszaku, który dodawał mu splendoru, a także do jego wojsk, które wzmacniały jego potęgę. Faraon był z tego dumny i pokładał w tym ufność. Dumni z niego byli również ludzie z jego otoczenia i to w nim pokładali ufność. Dlatego Bóg pyta: „Do kogo jesteś podobny w swojej wielkości?”.

Ludzie często oceniają siebie przez porównanie z innymi. Ci, którzy mają o sobie zbyt wysokie mniemanie, wyobrażają sobie, że dorównują sławą lub wielkością jakiemuś znanemu władcy. Pochlebcy książąt chętnie mówią im, do których wielkich postaci są podobni pod względem przepychu i zaszczytów. Odpowiedź Boga brzmi: „Niech wybierze najsławniejszego władcę, jaki kiedykolwiek żył. Przyznam, że dorównuje mu wielkością i w niczym mu nie ustępuje. Ale kogokolwiek wybierze, przekona się, że ten człowiek również upadł i że cała jego wielkość dobiegła końca. Musi więc liczyć się z takim samym końcem”. Upadki innych, zarówno ich grzech, jak i zguba, mają nas ostrzegać, byśmy nie czuli się bezpieczni ani nie popadali w pychę.

Prorokowi ukazany zostaje ktoś podobny do faraona wielkością: król Asyrii (Księga Ezechiela 31:3). Monarchia asyryjska istniała od czasów Nimroda. Sennacheryb był jednym z jej potężnych władców, lecz wkrótce po nim państwo upadło. Imperium Nabuchodonozora zbudowano na jego ruinach, a właściwie wyrosło z niego. Król Asyrii zostaje przyrównany do wysokiego cedru; tego samego obrazu użyto na określenie chwały domu Dawida (Księga Ezechiela 17:3). Drzewo oliwne, figowiec i winorośl — wszystkie rodzące owoce — nie chciały wynieść się ponad inne drzewa, bo nie chciały zrezygnować z owocowania (Księga Sędziów 9:8 i następne). Dlatego w tym obrazie wybrano cedr: drzewo okazałe, mocne i dające rozległy cień, ale nieprzynoszące owoców.

Monarcha asyryjski przypominał wysoki cedr, taki jak cedry Libanu. Jego wierzchołek wznosił się ponad gęstymi gałęziami. Oznaczały one książąt, którzy mu służyli i płacili daninę, oraz dzielnych wojowników, którzy go strzegli. Przewyższał wszystkich okolicznych książąt, którzy przy nim wyglądali jak krzewy (Księga Ezechiela 31:5). Górował nad wszystkimi drzewami polnymi, a choć wiele z nich było wysokich, on wznosił się ponad nimi (Księga Ezechiela 31:8). Nie przesłaniały go nawet cedry z ogrodu Eden, najlepsze w swoim rodzaju, bo jego wierzchołek górował nad ich koronami.

Był także cedrem rozłożystym. Jego gałęzie rosły nie tylko w górę, lecz także na boki. Pokazywało to, że ten potężny władca nie tylko osiągnął wysoką pozycję i wielki honor, ale też zdobył rozległe panowanie i władzę. Jego ziemie były rozległe, a podboje sięgały daleko, zaś jego wpływy — jeszcze dalej. Jak winorośl cedr ten wypuścił gałęzie aż do morza i rzeki (Księga Psalmów 80:11). Jego konary mnożyły się, a gałęzie stawały się coraz dłuższe (Księga Ezechiela 31:5), tworząc rozległe, cieniste sklepienie (Księga Ezechiela 31:3). Dodawało mu to wiele piękna, bo był nie tylko wysoki, ale też proporcjonalnie zbudowany. Imponował wielkością i długimi gałęziami (Księga Ezechiela 31:7), a jego liczne konary dodawały mu urody (Księga Ezechiela 31:9).

Jego rozległym królestwem zarządzano umiejętnie, niczym drzewem kształtowanym i pielęgnowanym przez wprawnego ogrodnika, dzięki czemu wyglądało niezwykle pięknie. Mądrym ludziom jego panowanie wydawało się równie przyjemne, jak innym imponujące. Jodły nie dorównywały jego gałęziom, bo nie były tak proste, zielone i regularne. Nie dorównywały im także kasztanowce, bo nie były tak gęste i rozłożyste. Krótko mówiąc, żadne drzewo w Bożym ogrodzie, w Edenie, w Babilonie — gdzie najpierw zasadzono raj i gdzie rosły wszelkie drzewa miłe dla oka (Księga Rodzaju 2:9) — nie dorównywało temu cedrowi urodą. Wśród okolicznych narodów nie było księcia tak podziwianego, tak poszukiwanego i tak powszechnie kochanego jak król Asyrii. Wielu władców dobrze sobie radziło, ale on wszystkich przewyższał i przyćmiewał. Wszystkie drzewa Edenu mu zazdrościły (Księga Ezechiela 31:9). Widząc, że nie mogą mu dorównać, gniewały się i cierpiały, że tak bardzo je przewyższał; potajemnie zazdrościły mu należnego uznania. Ci, którzy w czymkolwiek się wyróżniają, często stają się celem zawiści, a któż może się jej oprzeć?

Cedr ten był także pożyteczny, o ile pożyteczne może być stojące drzewo — dawał cień (Księga Ezechiela 31:6). Ptaki niebieskie rozmaitych gatunków zakładały gniazda w jego gałęziach i znajdowały tam schronienie przed niepogodą. Pod jego konarami chroniły się również zwierzęta polne. Tam kładły się i wstawały, tam też rodziły młode, bo miały naturalną osłonę przed upałem i burzą. Oznacza to, że wielkie narody żyły w jego cieniu. Szukały u niego bezpieczeństwa i chętnie przysięgały mu wierność, jeśli miał je chronić, tak jak podróżni podczas deszczu chronią się pod rozłożystym drzewem. Ci, którzy mają władzę, powinni używać jej, by chronić i wspierać tych, którzy im podlegają, bo właśnie w tym celu otrzymują władzę. Nawet cierń, gdy zostaje królem, zaprasza drzewa, by zaufały jego cieniu (Księga Sędziów 9:15). Jednak bezpieczeństwo, jakie może dać jakiekolwiek stworzenie — nawet król Asyrii — jest tylko jak cień drzewa: słabe i ograniczone, pozostawiające człowieka narażonym na wiele niebezpieczeństw. Dlatego powinniśmy szukać ochrony u Boga. On osłoni nas cieniem swoich skrzydeł, gdzie znajdziemy więcej ciepła i bezpieczeństwa niż pod cieniem najpotężniejszego cedru (Księga Psalmów 17:8; Księga Psalmów 91:4).

Wydawało się, że jego wielkość i potęga są trwałe i mocno ugruntowane. To jednak Bóg uczynił go pięknym (Księga Ezechiela 31:9). Królowie panują z Bożego ustanowienia. Jego wspaniałość była pięknem, które dał mu Bóg.

Powinniśmy dostrzegać działanie Boga we wzroście wielkich ludzi na ziemi, a przez to nie zazdrościć im. Nie oznacza to jednak, że ich pomyślność będzie trwała. Bóg, który obdarzył ich pięknem, może — jeśli zechce — zmienić je w szpetotę.

Cedr ten zdawał się mieć także mocny fundament. Nie przypominał jałowca na pustkowiu, przystosowanego do życia w suchych miejscach (Księga Jeremiasza 17:6), ani korzenia rosnącego w wyschniętej ziemi (Księga Izajasza 53:2). Miał wielkie bogactwa, które wspierały jego władzę i splendor (Księga Ezechiela 31:4). Wielkość zapewniały mu wody. Miał ogromne skarby, zapasy i składy, niczym głębokie wody, które unosiły go wysoko.

Czerpał też stałe dochody z podatków, ceł i królewskich czynszów, niczym rzeki płynące wokół jego sadzonek. Zasoby te pozwalały mu umacniać i zabezpieczać władzę na każdym obszarze. Rozprowadzał mniejsze strumienie, czyli kanały, do wszystkich drzew polnych, by je nawadniać. Ci, którzy otrzymują wsparcie z królewskiego pałacu (Księga Ezdrasza 4:14), albo których kraj jest żywiony przez ziemię króla (Dzieje Apostolskie 12:20), prawdopodobnie dobrze mu służą i pozostają lojalni.

Ci, którzy otrzymują wielkie bogactwo, często muszą później rozdzielać je w mniejszych częściach. Wraz ze wzrostem ilości dóbr przybywa tych, którzy je zużywają. Im więcej ludzie mają, tym więcej zdają się potrzebować; im więcej otrzymują, tym więcej nadal pragną.

Gałęzie tego cedru wydłużały się dzięki obfitości wód, które je zasilały (Księga Ezechiela 31:5, 7). Jego korzenie sięgały wielkich wód, co zdawało się gwarantować, że liście nigdy nie zwiędną (Księga Psalmów 1:3) i że drzewo nie odczuje nadejścia upału (Księga Jeremiasza 17:8). Ludzie skupieni na sprawach tego świata mogą jednak sprawiać wrażenie, jakby ich pomyślność była niezachwiana, choć to tylko pozory (Księga Hioba 5:3; Księga Psalmów 37:35).