Księga Wyjścia 25:1 – znaczenie i zastosowanie

Możemy przypuszczać, że gdy Mojżesz wszedł w głąb obłoku i pozostał tam tak długo, otoczony świętymi aniołami i chwałą Bożą, zobaczył i usłyszał wspaniałe rzeczy dotyczące świata niebiańskiego. Nie wolno mu było jednak o nich opowiadać, a ponadto przekraczały możliwości ludzkiego języka. Dlatego w relacji z tego spotkania nie próbuje zaspokajać ciekawości tych, którzy dociekają spraw, których nie widzieli. Zapisuje tylko to, co miał przekazać synom Izraela.

Pismo Święte ma wskazywać nam, jak postępować, a nie podsycać spekulacje ani pobudzać wyobraźnię. W tych wersetach Bóg przedstawia Mojżeszowi swój ogólny zamiar: synowie Izraela mają zbudować Mu świątynię, ponieważ chce zamieszkać pośród nich (Księga Wyjścia 25:8). Niektórzy uważają, że choć wcześniej używano ołtarzy i świętych gajów, żaden naród nie zbudował jeszcze domu ani świątyni przeznaczonej do kultu. Pierwszym takim miejscem miał być przybytek wzniesiony przez Mojżesza, przenośny święty namiot. Zdaniem tych osób późniejsze świątynie pogańskie wzorowano na tym przybytku.

Bóg wybrał Izraela na swój szczególny lud, wyróżniony spośród wszystkich narodów. To pośród tego ludu miały być zachowane i ugruntowane Boże objawienie oraz prawdziwa religia. Sam Bóg miał być ich Królem. Jako Król dał im już prawa dotyczące codziennego życia i wzajemnych relacji, a także ogólne zasady oddawania Mu czci, oparte na rozumie i prawie natury. Zasady te zawarł zwłaszcza w Dziesięciu Przykazaniach i następujących po nich objaśnieniach. To jednak nie wystarczało, by odróżnić Izraela od innych narodów ani w pełni odpowiedzieć na przymierze, w którym Bóg miał być ich Bogiem.

Dlatego najpierw poleca zbudować pośród nich królewski pałac, który nazwano sanktuarium, miejscem świętym lub mieszkaniem. Jeremiasz mówi o nim jako o „wspaniałym, wyniosłym tronie”, istniejącym od początku i będącym miejscem naszego sanktuarium (Księga Jeremiasza 17:12). Sanktuarium należy rozumieć na dwa sposoby. Miało ono charakter obrzędowy, właściwy całemu porządkowi przymierza, który składał się z zewnętrznych przepisów i rytuałów (List do Hebrajczyków 9:10). Dlatego nazwano je ziemskim sanktuarium (List do Hebrajczyków 9:1). To tam Bóg sprawował władzę jako Król Izraela.

Tam Bóg ukazywał swoją obecność pośród ludu. Sanktuarium miało być znakiem, że naprawdę jest wśród nich, by już nigdy nie musieli pytać: „Czy Pan jest pośród nas, czy nie?”. Ponieważ Izraelici mieszkali na pustyni w namiotach, królewski pałac również miał postać namiotu i mógł wędrować razem z nimi. Pokazywało to, jak łaskawie Bóg dostosował się do ich położenia. Tam też Bóg wzywał swój lud, by przychodził i oddawał Mu cześć. Izraelici mieli tam szukać Jego wskazówek, składać ofiary i gromadzić się jako jeden lud, aby okazać szacunek Bogu Izraela.

Sanktuarium było również zapowiedzią, obrazem większych rzeczywistości duchowych. Miejsca święte zbudowane rękami ludzkimi były kopiami prawdziwych (List do Hebrajczyków 9:24). Prawdziwym przybytkiem jest Kościół, który Pan ustanowił, a nie człowiek (List do Hebrajczyków 8:2). Ciało Chrystusa, w którym i przez które dokonał On pojednania, było większym i doskonalszym przybytkiem (List do Hebrajczyków 9:11). „Słowo stało się ciałem i zamieszkało pośród nas”, jakby rozbiło namiot.

Po drugie, zanim Mojżesz mógł wznieść ten pałac, musiał wiedzieć, skąd wziąć materiały i według jakiego wzoru budować. Nie mógł zaprojektować go własnymi siłami ani sam za niego zapłacić, dlatego Bóg pokierował obiema tymi sprawami. Materiały mieli dostarczyć ludzie, nie w formie przymusowego podatku, lecz dobrowolnego daru. To pierwsze polecenie zawarte w tym fragmencie.

Bóg powiedział, by Mojżesz zwrócił się do synów Izraela z prośbą, aby przynieśli Mu dar. Mieli wszelkie powody, by tak postąpić. To sam Bóg pomnożył ich liczbę i obdarzył ich bogactwem zdobytym w Egipcie. Polecił im pożyczyć od Egipcjan i skłonił Egipcjan, by im pożyczyli, więc otrzymane bogactwo pochodziło od Niego. Słuszne było zatem oddać je Bogu i przeznaczyć na Jego służbę, w dowód wdzięczności za Jego dobroć.

Najlepiej wykorzystujemy dobra doczesne, gdy oddajemy nimi cześć Bogu i wspieramy dzieła miłosierdzia. Kiedy Bóg obdarza nas szczególnym powodzeniem w pracy, kiedy — jak mówimy — wyjątkowo dobrze nam się wiedzie, rozsądnie jest zrobić coś dodatkowego dla Jego chwały i odłożyć część zysku dla Pana całej ziemi (Księga Micheasza 4:13). Sanktuarium miało służyć ich dobru i pociesze, nie powinni więc żałować poniesionych kosztów. Mogli hojnie przeznaczyć środki na cześć Boga, skoro żyli z tego, co otrzymywali za darmo, a każdego dnia z nieba spadał pokarm dla nich i ich rodzin. My również musimy przyznać, że wszystko, co mamy, jest darem Bożej hojności, dlatego powinniśmy wykorzystywać to dla Jego chwały. Skoro żyjemy dzięki Niemu, powinniśmy żyć dla Niego.

Dar miał być składany dobrowolnie i z serca. Po pierwsze, z góry nie ustalono, co ani ile każda osoba ma ofiarować. Pozostawiono to ich hojności, aby mogli okazać życzliwość wobec domu Bożego i jego służby, a gorliwość niektórych pobudzała innych do działania (Drugi List do Koryntian 9:2). Powinniśmy pytać nie tylko: „Co musimy zrobić?”, lecz także: „Co możemy zrobić dla Boga?”. Po drugie, mieli dawać z radością, a nie niechętnie, bo Bóg miłuje radosnego dawcę (Drugi List do Koryntian 9:7). To, co wydaje się na służbę Bogu, należy uważać za dobrze wydane.

Wymieniono tu przedmioty, które mieli ofiarować (Księga Wyjścia 25:3–7), a wszystkie nadawały się do budowy przybytku i do jego służby. Niektórzy zwracają uwagę, że wymieniono złoto, srebro i brąz, ale nie żelazo. Żelazo jest metalem wojny, a przybytek miał być domem pokoju. Wszystkie dary były kosztowne, szlachetne i najlepsze w swoim rodzaju, bo Bóg, który jest najlepszy, powinien otrzymać to, co najlepsze.

Sam Bóg miał wskazać wzór: wszystko miało zostać wykonane zgodnie z tym, co pokaże Mojżeszowi (Księga Wyjścia 25:9). Bóg ukazał mu dokładny, pomniejszony model, a Mojżesz miał trzymać się go w każdym szczególe. Podobnie Ezechiel ujrzał w widzeniu kształt i plan świątyni (Księga Ezechiela 43:11). Wszystko, co czynimy w służbie Bogu, powinno odbywać się zgodnie z Jego wskazówkami, a nie w inny sposób. Bóg nie tylko pokazał Mojżeszowi model, lecz także szczegółowo wyjaśnił, jak budować według niego poszczególne części przybytku. Te wskazówki jasno przedstawia w tym i następnym rozdziale.

Kiedy Mojżesz rozpoczyna Księgę Rodzaju, bardzo krótko opisuje stworzenie świata. To ogromne i wspaniałe dzieło, pełne szczegółów, a jednak nie przedstawia go obszernie, choć ludzkiej mądrości mogłoby się wydawać, że właśnie tego należałoby oczekiwać od pisarza prowadzonego przez Boga. Gdy jednak opisuje przybytek, robi to z wielką starannością i dokładnością.

Ten sam Bóg nie podał nam przebiegu i kształtu globu, średnicy Ziemi ani rozmiarów gwiazd, ale podał dokładne wymiary każdej deski i zasłony przybytku. Powód jest jasny: Bóg bardziej ceni swój Kościół i ustanowioną przez siebie religię niż cały pozostały świat. Pismo Święte nie zostało dane po to, by szczegółowo objaśniać dzieła przyrody. Ogólny obraz stworzenia wystarcza, byśmy poznali Stwórcę i Mu służyli. Pismo zostało natomiast spisane, by ukazać nam drogę łaski i sprawy, które można poznać jedynie dzięki Bożemu objawieniu.

Z tego samego powodu przyszłe szczęście ludu Bożego zostało szerzej opisane przez obraz Nowego Jeruzalem niż nowych niebios i nowej ziemi.