Księga Wyjścia 24:1 – znaczenie i zastosowanie

Pierwsze dwa wersety opisują drugie spotkanie na górze Synaj, podczas którego przekazano Prawo. Pierwsze spotkanie już się zakończyło. Jeśli wspólnota z Bogiem zostaje przerwana, nie dzieje się to z Jego winy, lecz z naszej. Mojżesz ma przyprowadzić Aarona, jego synów oraz siedemdziesięciu starszych Izraela, aby byli świadkami chwały Boga i więzi, jaka łączyła Mojżesza z Nim. Ich świadectwo miało umocnić wiarę ludu.

Mieli przyjść z głęboką czcią. „Oddać pokłon z daleka” znaczyło, że mieli pokłonić się, zanim podejdą bliżej (Księga Wyjścia 24:1). Także my powinniśmy stawać przed Bogiem z pokorą i powagą, świadomi, jak bardzo jesteśmy od Niego oddaleni, a zarazem zdumieni, że Jego łaska pozwala nam się do Niego zbliżyć. Skoro ludzie okazują głęboki szacunek ziemskim władcom, tym bardziej dusza przychodząca do Boga powinna zbliżać się do Niego z czcią.

Nie mogli jednak podejść tak blisko jak Mojżesz (Księga Wyjścia 24:2). Mieli wstąpić do Pana, a każdy, kto pragnie zbliżyć się do Boga, musi wznieść się ku Niemu. Tylko Mojżesz miał podejść blisko. Wskazywało to na Chrystusa, wielkiego arcykapłana, który sam wszedł do Miejsca Najświętszego. W kolejnych wersetach widzimy uroczyste przymierze zawarte między Bogiem a Izraelem oraz znaki, które je potwierdziły. Było to wydarzenie niezwykle doniosłe, zapowiadające przymierze łaski między Bogiem a wierzącymi, zawarte przez Chrystusa.

Najpierw Mojżesz przekazał ludowi słowa Pana (Księga Wyjścia 24:3). Nie wprowadzał go w przymierze bez wyjaśnienia ani nie uczył religii opartej na niewiedzy. Przedstawił wszystkie nakazy z poprzednich rozdziałów, zarówno ogólne, jak i szczegółowe, i jasno zapytał, czy lud jest gotów się im podporządkować. Wszyscy zgodzili się na te warunki, bez zastrzeżeń i wyjątków: „Wypełnimy wszystkie słowa, które powiedział Pan”. Wcześniej ogólnie zgodzili się poddać Bożym rządom (Księga Wyjścia 19:8), a teraz zaakceptowali szczegółowe prawa, które właśnie otrzymali. Dobrze byłoby, gdyby zachowali takie usposobienie. Wielu ludzi zgadza się z Bożym Prawem, ale nie postępuje według niego. Nie widzą w nim nic złego, a jednak nie pozwalają, by nimi kierowało.

Istotą tego przymierza było to, że jeśli lud będzie przestrzegał przykazań, Bóg dochowa obietnic. „Bądźcie posłuszni, a będziecie błogosławieni” — takie były jego warunki. Zwróćmy uwagę, że zapisano je w księdze przymierza: Mojżesz spisał słowa Pana (Księga Wyjścia 24:4), aby nie było żadnych wątpliwości. Najpewniej zapisywał je, gdy Bóg przekazywał mu je na górze. Gdy tylko Bóg wybrał sobie na świecie szczególny lud, zaczął nim kierować za pośrednictwem spisanego słowa i tak czyni do dziś.

Po spisaniu umowy między Bogiem a Izraelem Mojżesz ponownie odczytał ją ludowi (Księga Wyjścia 24:7). Dzięki temu wszyscy mogli dobrze ją zrozumieć, a także potwierdzić, czy po namyśle nadal się na nią zgadzają. Odpowiedzieli tak samo jak wcześniej, ale jeszcze stanowczej: „Wypełnimy wszystko, co powiedział Pan, i będziemy posłuszni”. Innymi słowy, mieli wykonywać to, co zostało im nakazane, i słuchać każdego kolejnego polecenia Boga. Była to mocna obietnica — gdyby tylko jej dochowali. Przykazania i przymierze Boga są same w sobie tak słuszne i tak dobre dla nas, że im uważniej je rozważamy, tym więcej dostrzegamy powodów, by je przyjąć.

Następnie przymierze zostało przypieczętowane krwią. Dzięki temu Izrael mógł czerpać głębokie pocieszenie z Bożych obietnic, a jednocześnie miał wyraźne zobowiązanie płynące z własnych obietnic złożonych Bogu. W swojej mądrości Bóg tak wszystko ustanowił, by umacniać nas w wierze i posłuszeństwie, zachęcać do wypełniania obowiązków i zobowiązywać nas do tego. Przymierze musiało zostać zawarte przez ofiarę (Księga Psalmów 50:5), ponieważ po tym, jak ludzkość zgrzeszyła i utraciła prawo do przychylności Stwórcy, wspólnota przymierza nie mogła zaistnieć, dopóki ofiara nie przyniosła pokoju i pojednania, czyli zadośćuczynienia za grzech.

Aby obie strony mogły przypieczętować przymierze, Mojżesz zbudował ołtarz ku czci Boga, bo właśnie temu służył każdy ołtarz. Żadne ludzkie działanie nie może niczego dodać do doskonałości Boga, może jednak ukazywać tę doskonałość i oddawać jej cześć. Ołtarz wyrażał więc, że zadaniem ludu jest oddawanie Bogu czci, a jako Jego lud Izraelici mają przynosić Mu chwałę. Mojżesz ustawił też dwanaście kamiennych słupów, po jednym dla każdego pokolenia. Reprezentowały one drugą stronę przymierza — lud Izraela. Możemy wyobrazić sobie, że stały naprzeciw ołtarza, a Mojżesz, pełniący rolę pośrednika, przechodził między nimi. Każde pokolenie prawdopodobnie wiedziało, który słup je reprezentuje, a jego starsi stali obok niego.

Mojżesz polecił następnie złożyć na ołtarzu ofiary (Księga Wyjścia 24:5): całopalne i biesiadne, które pełniły również funkcję ofiar przebłagalnych. Nie musimy dociekać, kim byli młodzieńcy pomagający przy składaniu ofiar, ponieważ Mojżesz sam pełnił funkcję kapłana, a oni działali jedynie pod jego kierunkiem. Prawdopodobnie wybrano ich ze względu na siłę oraz pozycję wśród ludu, która czyniła ich odpowiednimi do tej pracy.

Gdy wszystko było gotowe, znaki przymierza zostały wymienione w bardzo uroczysty sposób. Częścią krwi z ofiary złożonej przez lud skropiono ołtarz (Księga Wyjścia 24:6). Oznaczało to, że lud oddaje Bogu siebie, swoje życie i całe swoje istnienie, aby przynosiły Mu cześć. W krwi zabitych zwierząt ofiarnych cały Izrael został przedstawiony Bogu tak, jakby wszyscy składali się na ofiarę żywą (List do Rzymian 12:1). Pozostałą częścią krwi z ofiary przyjętej przez Boga skropiono sam lud albo kamienne słupy, które go reprezentowały (Księga Wyjścia 24:8). Oznaczało to, że Bóg łaskawie obdarza ich swoją przychylnością, a wraz z nią wszelkimi błogosławieństwami i darami, których mogli oczekiwać od Boga pojednanego z nimi i związanego z nimi przymierzem zawartym przez ofiarę.

Ta część ceremonii została wyjaśniona słowami: „Oto krew przymierza”. Bóg ukazywał w ten sposób, że przypieczętował swoją obietnicę uczynienia Izraela swoim ludem. Obie strony przymierza — Boże obietnice i obowiązki ludu wobec Niego — zostały potwierdzone i zabezpieczone.

Nasz Pan Jezus, Pośrednik nowego przymierza, którego zapowiedzią był Mojżesz, uczynił coś podobnego, ale w sposób nieporównanie większy. Złożył siebie w ofierze na krzyżu, aby Jego krew stała się prawdziwie krwią przymierza, a następnie przedstawił ją w swoim wstawiennictwie, czyli w dziele orędowania za swoim ludem przed Bogiem (List do Hebrajczyków 9:12). Stosuje też tę krew w swoim Kościele przez swoje słowo, ustanowione obrzędy oraz działanie Ducha Świętego, Ducha obietnicy, którym wierzący zostają opieczętowani.

Jezus nawiązał do tego uroczystego wydarzenia, gdy ustanowił Wieczerzę Pańską i powiedział: „Ten kielich jest nowym przymierzem we krwi mojej”. Porównajmy te słowa z Listem do Hebrajczyków 9:19–20.