Księga Wyjścia 19:1 – znaczenie i zastosowanie

Podana tu data wyznacza zawarcie wielkiego przymierza, przez które Izrael stał się ludem przymierza. Było to w trzecim miesiącu po wyjściu z Egiptu (Księga Wyjścia 19:1). Prawo zostało dane około pięćdziesiąt dni po ich uwolnieniu. Pomaga to zrozumieć, dlaczego święto Pięćdziesiątnicy obchodzono pięćdziesiątego dnia po Passze. Podobnie w dniu Pięćdziesiątnicy, pięćdziesiąt dni po śmierci Chrystusa, Duch Święty został wylany na apostołów.

W Egipcie Izraelici mówili o trzydniowej drodze na pustynię, aby złożyć ofiarę (Księga Wyjścia 5:3), lecz podróż zajęła im niemal dwa miesiące. Często błędnie oceniamy, ile czasu coś potrwa, a wydarzenia rozwijają się znacznie wolniej, niż się spodziewaliśmy. Miejscem tym była góra Synaj, wyróżniająca się na tle przyrody, ponieważ wznosiła się najwyżej w całym paśmie. Bóg wybrał górę na pustyni zamiast miasta czy pałacu, pokazując, że Jego wielkość nie zależy od ludzkiego przepychu.

Przymierze zostało ogłoszone z Synaju, gdzie Bóg rozbił swój namiot, podczas gdy Izraelici obozowali u podnóża góry. Mojżesz został wezwany na górę, by pełnić rolę pośrednika, czyli przekazywać Boże słowa między Bogiem a ludem: „Powiedz domowi Jakuba i synom Izraela” (Księga Wyjścia 19:3). Biskup Patrick zauważa, że nazwano ich zarówno Jakubem, jak i Izraelem, by przypomnieć im o Bożym miłosierdziu. Niegdyś byli mali i słabi, jak Jakub, zanim udał się do Paddan-Aram, lecz Bóg uczynił ich wielkimi, jak Izraela po jego powrocie.

Pierwsza ważna rzecz jest taka, że to sam Bóg zapoczątkował to przymierze. Lud nie zrobił nic, by do niego doprowadzić. Nie podjął żadnych działań ani nie prosił o tę łaskę, lecz Bóg obdarzył nim Izraelitów z własnej dobrej woli. We wszystkich naszych relacjach z Bogiem łaska uprzedza nasze działania, a całe nasze pocieszenie płynie z tego, że On pierwszy nas poznał (List do Galatów 4:9). Kochamy Go i wchodzimy z Nim w przymierze, ponieważ On pierwszy nas umiłował i zbliżył się do nas.

Treść przymierza również była życzliwa i pełna łaski. Nie nakładało na Izraelitów niesprawiedliwego ciężaru, lecz przynosiło wielki przywilej i błogosławieństwo. Po pierwsze, Bóg przypomniał im, co już dla nich uczynił (Księga Wyjścia 19:4). Osądził ich wrogów i otoczył swój lud opieką. Powiedział: „Widzieliście, co uczyniłem Egipcjanom”, wskazując, że wielu ludzi straciło życie dla dobra Izraela.

Powiedział też: „Niosłem was na skrzydłach orłów”. Ten wyrazisty obraz ukazuje czułość i troskę Boga. Przywodzi na myśl szybkość, bo gdy nadeszła właściwa pora, Bóg szybko wyprowadził Izraelitów z Egiptu. Wyraża również siłę i lekkość, z jaką orzeł niesie swoje młode. Nawet Egipt, ten żelazny piec, był jak gniazdo, w którym ukształtował się młody naród. Gdy był już gotowy, Bóg go stamtąd wyprowadził.

Jeszcze wyraźniej widać to nad Morzem Czerwonym. Słup obłoku i ognia stanął między Izraelitami a ich wrogami jak nieprzekraczalna przeszkoda. Boża troska nie ograniczała się jednak do ochrony. Najważniejsza część wybawienia kryje się w słowach: „Przyprowadziłem was do siebie”. Bóg wyprowadził ich nie tylko ku wolności i godności, lecz także ku przymierzu i wspólnocie z Nim. Taki sam cel ma nasze wybawienie przez Chrystusa, który umarł za niesprawiedliwych, aby przyprowadzić nas do Boga.

Do tego samego celu Bóg zmierza we wszystkich swoich łaskawych działaniach: chce sprowadzić nas z powrotem do siebie, do domu, który jest przy Nim, bo tylko tam możemy być szczęśliwi. Odwołuje się nawet do tego, co Izraelici sami widzieli i czego doświadczyli: „Widzieliście, co uczyniłem”. Nie mogli zaprzeczyć Jego słowom, nie zaprzeczając najpierw temu, co widzieli. Wszystko wyraźnie było dziełem Pana. To nie oni sięgnęli ku Bogu, lecz On przyprowadził ich do siebie.

Niektórzy słusznie zauważają, że Kościół Starego Testamentu został poniesiony na skrzydłach orłów, co ukazuje moc tamtego przymierza. Kościół Nowego Testamentu Chrystus gromadzi jak kokosz, która zbiera pisklęta pod swoje skrzydła (Ewangelia Mateusza 23:37). Ukazuje to łaskę, współczucie i pokorną dobroć Odkupiciela.

Po drugie, Bóg jasno określa, czego od Izraelitów oczekuje: posłuszeństwa (Księga Wyjścia 19:5). Mieli naprawdę słuchać Jego głosu i dochować Jego przymierza. Skoro ich ocalił, wymagał teraz, by żyli pod Jego panowaniem. Późniejsze Pismo Święte powtarza ten warunek przymierza słowami: „Słuchajcie mojego głosu” (Księga Jeremiasza 7:23), i mówi, że Bóg stanowczo przypominał im o tym obowiązku (Księga Jeremiasza 11:4, Księga Jeremiasza 11:7). Nie mieli być posłuszni tylko w słowach, lecz szczerze i z całego serca. Bóg okazał im prawdziwe miłosierdzie, dlatego wzywał ich do prawdziwego posłuszeństwa.

Po trzecie, Bóg obiecuje wielką godność i dobroć, jeśli dochowają Jego przymierza (Księga Wyjścia 19:5–6). Nie wymienia tylko jednego błogosławieństwa, takiego jak ziemia Kanaan, lecz mówi w sposób obejmujący wszelkie dobro. Izraelici mieli być Jego szczególną własnością, ludem cennym w Jego oczach, a On miał być ich Bogiem przymierza. To najwyższe błogosławieństwo, bo Bóg daje im samego siebie, a oni należą do Niego.

Bóg zaczyna od przypomnienia, że ma prawo do całego stworzenia: „Do Mnie należy cała ziemia”. Nie potrzebował więc Izraela dla siebie. Już był Panem wszystkiego, a Jego wielkość i szczęście nie zależały od tego jednego ludu.

Ponieważ wszystkie narody należą do Boga, mógł wybrać dowolny lud na swoją szczególną własność, działając z pełną suwerennością.

Bóg bierze Izraela dla siebie przede wszystkim jako lud, który jest Mu drogi. Słowa „będziecie moją szczególną własnością” nie oznaczają, że Bóg potrzebował Izraelitów, jak człowiek potrzebuje swojego majątku. Oznaczają, że postanowił uznać ich za cennych, tak jak człowiek ceni to, co jest dla niego drogie. Byli cenni i otoczeni czcią w Jego oczach (Księga Izajasza 43:4), a On ich umiłował (Księga Powtórzonego Prawa 7:7). Wziął ich pod swoją szczególną opiekę i ochronę, jak skarb przechowywany pod kluczem. W porównaniu z nimi resztę świata poczytywał za nic.

Okazał im tę godność, dając im Boże objawienie, uporządkowany kult i obietnice obejmujące życie wieczne. Posyłał do nich proroków i wylewał na nich swojego Ducha. W ten sposób oddzielił ich od innych ludów i wyznaczył im wyższe miejsce. Ta godność należy również do wszystkich świętych. Są oni ludem szczególnym dla Boga (List do Tytusa 2:14), Jego własnością, gdy gromadzi swoje klejnoty.

Po drugie, Bóg bierze Izraela dla siebie jako lud oddany Jego czci i służbie (Księga Wyjścia 19:6): jako królestwo kapłanów i naród święty. W porównaniu z innymi narodami wszyscy Izraelici zajmowali przed Bogiem pozycję kapłańską, ponieważ byli Mu bliscy (Księga Psalmów 148:14) i często bezpośrednio Mu służyli. Gdy Bóg po raz pierwszy uczynił ich ludem wolnym, stało się to po to, aby mogli składać ofiary Panu, swojemu Bogu, jako kapłani. Żyli pod bezpośrednim panowaniem Boga, a nadane przez Niego prawa miały odróżniać ich od innych i uczynić z nich naród święty dla Niego.

Podobnie wszyscy wierzący przez Chrystusa zostają uczynieni królami i kapłanami Boga (Apokalipsa Jana 1:6), ludem wybranym i królewskim kapłaństwem (Pierwszy List Piotra 2:9). Izrael otrzymał ten wielki przywilej na mocy przymierza, a potem przyjął jego warunki.

Mojżesz wiernie przekazał ludowi Boże przesłanie (Księga Wyjścia 19:7). Przedstawił im wszystkie te słowa. Oznacza to, że nie tylko wyjaśnił, czego Bóg od nich wymagał, lecz także postawił przed nimi tę propozycję, aby mogli zdecydować, czy przyjmują obietnice na tych warunkach. Zwrócił się do ich sumienia.

Izraelici z radością zgodzili się na przymierze zaproponowane przez Boga. Obiecali słuchać Jego głosu i uznali za wielką łaskę, że zostaną uczynieni królestwem kapłanów dla Niego. Wszyscy odpowiedzieli zgodnie, bez żadnego sprzeciwu (Księga Wyjścia 19:8): „Będziemy czynić wszystko, co Pan powiedział”. W ten sposób zawarli przymierze: uznali Pana za swojego Boga i oddali Mu siebie jako Jego lud. Gdyby tylko dochowali tego postanowienia!

Mojżesz, działając jako pośrednik, czyli ktoś, kto staje między dwiema stronami, by je pojednać, przekazał Bogu odpowiedź ludu (Księga Wyjścia 19:8). W podobny sposób Chrystus, Pośrednik między nami a Bogiem, objawia nam Bożą wolę jako prorok poprzez swoje przykazania i obietnice. Następnie jako kapłan składa Bogu nasze duchowe ofiary: nie tylko modlitwy i uwielbienie, lecz także święte pragnienia i dobre postanowienia, które wzbudza w nas Jego własny Duch. Jest więc tym błogosławionym rozjemcą, który kładzie rękę na obu stronach.