Księga Wyjścia 17:1 – znaczenie i zastosowanie

Widzimy tu, z jaką potrzebą mierzyli się Izraelici, gdy zabrakło im wody. Nie po raz pierwszy znaleźli się w tak trudnej sytuacji, a teraz znów musieli się z nią zmierzyć (Księga Wyjścia 17:1). Wędrowali na rozkaz Pana, prowadzeni przez słup obłoku i ognia, a mimo to dotarli do miejsca, gdzie nie było wody do picia. Warto to zauważyć: możemy iść drogą posłuszeństwa, a mimo to napotkać trudności. Bóg może prowadzić nas przez takie próby, by wypróbować naszą wiarę i ukazać swoją chwałę, gdy przychodzi nam z pomocą.

W tej trudności widzimy również ich niezadowolenie i nieufność. W Księdze Wyjścia 17:3 czytamy, że ludzie pragnęli tam wody. Skoro jej nie było, oczywiście odczuwali pragnienie. Chodzi jednak o coś więcej. Ich pragnienie stało się gwałtowne i niecierpliwe, a z powodu pragnienia podnosili głos i wpadali w gniew. Nawet silne, naturalne potrzeby powinny być powściągane przez pobożność i rozsądek.

Oto, jak wyrażało się ich nieopanowane pragnienie. Po pierwsze, domagali się, by Mojżesz zapewnił im wodę (Księga Wyjścia 17:2). Żądali, by dał im pić, jakby był im to winien, a zarazem wątpili, czy potrafi to zrobić. Skoro wcześniej otrzymali chleb, uznali, że należy im się również woda. Dla ludzi żyjących wiarą i modlitwą jedno błogosławieństwo może być powodem, by prosić o kolejne. Niewdzięczni i niewierzący powinni jednak obawiać się, że nadużywanie otrzymanych już darów może pozbawić ich przyszłych błogosławieństw. Pismo Święte mówi, że nie powinni oczekiwać, iż cokolwiek otrzymają (List Jakuba 1:7), a mimo to bez wahania domagają się wszystkiego.

Po drugie, oskarżyli Mojżesza, że wyprowadził ich z Egiptu, by ich zabić, jakby uwolnił ich tylko po to, by ich zgładzić (Księga Wyjścia 17:3). Był to okrutny i niesprawiedliwy zarzut. Wielu ludzi, którzy naprawdę czynili dobro i kierowali się wyłącznie dobrymi intencjami, spotkało się z tym, że niewdzięczni ludzie wypaczyli sens ich najlepszych działań. Gniew Izraelitów wezbrał tak bardzo, że byli bliscy ukamienowania Mojżesza (Księga Wyjścia 17:4). Okazał im wiele dobra, a jednak chcieli go ukamienować (Ewangelia Jana 10:32). Niepohamowany gniew, podsycany przez niespełnione pragnienia, może prowadzić do niedorzecznych, a nawet gwałtownych zachowań.

Po trzecie, zaczęli wątpić, czy Bóg w ogóle jest z nimi. Zastanawiali się, czy Pan jest pośród nich, czy nie (Księga Wyjścia 17:7). W istocie podawali w wątpliwość, czy Bóg, który objawił się im w Egipcie, nadal jest obecny. Wątpili w Jego obecność, Jego władzę nad światem i Jego obietnicę, że będzie się o nich troszczył. Było to poważne wystawianie Boga na próbę. Chodziło o coś więcej niż ogólny brak wiary. Nie ufali Mu, choć wcześniej widzieli tak wiele dowodów Jego mocy i dobroci.

W gruncie rzeczy mówili, że Mojżesz jest oszustem, Aaron zwodzicielem, a słup obłoku i ognia złudzeniem. Traktowali długi ciąg cudów, które ich ocalały, karmiły i prowadziły, jakby wszystko to było kłamstwem. Gdyby Pana nie było pośród nich, obietnica Kanaanu nie miałaby żadnego znaczenia. Podważanie Bożej obecności, troski czy obietnicy jest wielkim przewinieniem, zwłaszcza w przypadku ludu Bożego, który jest zobowiązany Mu ufać.

Mojżesz zareagował na te ataki mądrze. Najpierw upomniał tych, którzy się skarżyli, ale zrobił to łagodnie (Księga Wyjścia 17:2). Zapytał ich, dlaczego spierają się z nim. Dobrze, że był człowiekiem niezwykłej łagodności, bo ich głośne zachowanie mogło sprawić, że straciłby panowanie nad sobą. Odpowiadanie gniewem na gniew jest nierozsądne, bo tylko pogarsza sytuację. Łagodne słowa uśmierzają gniew. Mojżesz uświadomił im też, że ich skargi przeciwko niemu są w rzeczywistości skierowane przeciw Bogu. Powiedział, że wystawiają Pana na próbę. Nie ufając Bożej mocy, wystawiali Jego cierpliwość na próbę i pobudzali Go do gniewu.

Po drugie, Mojżesz przedstawił sprawę Bogu (Księga Wyjścia 17:4). Wołał do Pana. Jak wierny sługa powierzył swojemu Panu całą sprawę. Gdy ludzie niesprawiedliwie nas osądzają i spierają się z nami, wielką pociechą jest przedstawić tę sprawę Bogu w modlitwie i pozostawić ją w Jego rękach. Jeśli ludzie nie chcą nas słuchać, Bóg nas wysłucha. A gdy ich zachowanie odbiera nam spokój, Boża pociecha może ukoić nasze serce. Mojżesz prosił Boga, by wskazał mu, co ma zrobić, bo sam zupełnie nie wiedział, jak postąpić. Nie potrafił ani zapewnić ludziom wody, ani samemu uspokoić tłumu. Tylko Bóg mógł tego dokonać. Mojżesz prosił też o ocalenie, ponieważ ludzie byli bliscy ukamienowania go.

Wtedy Bóg łaskawie przyszedł im z pomocą (Księga Wyjścia 17:5–6). Polecił Mojżeszowi wyjść przed lud i stanąć na wyznaczonym miejscu, choć ludzie mówili o ukamienowaniu go. Mojżesz miał zabrać ze sobą laskę. Bóg mógł posłużyć się nią, by osądzić lud za nieufność i szemranie, użył jej jednak, by dać im wodę. Jak wielką cierpliwość i miłosierdzie okazuje Bóg grzesznym ludziom, którzy Go prowokują! Nadal obdarza dobrem tych, którzy przeciwko Niemu grzeszą, podtrzymuje tych, którzy z Nim walczą, i okazuje życzliwość tym, którzy Mu się sprzeciwiają.

W ten sposób Bóg uczy nas czynić dobro nieprzyjacielowi i napoić spragnionego (List do Rzymian 12:20; Ewangelia Mateusza 5:44–45). Skoro Bóg tak hojnie obdarzył tych, którzy wystawiali Go na próbę, tym bardziej nie zawiedzie tych, którzy Mu ufają. Gdyby po prostu wskazał Mojżeszowi źródło na pustyni, jak później uczynił to dla Hagar, byłoby to wielkim miłosierdziem (Księga Rodzaju 21:19). Uczynił jednak więcej, by ukazać zarówno swoją moc, jak i współczucie. Dał im wodę ze skały.

Bóg wskazał Mojżeszowi, dokąd ma pójść, i polecił zabrać ze sobą kilku starszych Izraela jako świadków. Dzięki temu mogli zobaczyć cud na własne oczy i opowiadać innym, że Bóg naprawdę jest pośród swego ludu. Bóg obiecał spotkać Mojżesza tam, w obłoku chwały, i dodać mu sił do wykonania zadania. Mojżesz usłuchał, uderzył w skałę i wypłynęła z niej obficie woda. Popłynęła przez obóz strumieniami i rzekami (Księga Psalmów 78:15–16), a potem towarzyszyła Izraelitom podczas wędrówki przez pustynię. Pismo Święte nazywa ją nawet źródłem wód (Księga Psalmów 114:8). W ten sposób Bóg okazał troskę o swój lud i moc, dzięki której wyprowadził wodę ze skały. Uhonorował też Mojżesza, sprawiając, że po uderzeniu laską wypłynęła woda.

Dobra woda, która wypłynęła ze skały, została nazwana miodem i oliwą (Księga Powtórzonego Prawa 32:13), bo pragnienie sprawiało, że smakowała ludziom podwójnie słodko. Pojawiła się w chwili skrajnej potrzeby, więc była dla nich jak miód i oliwa. Prawdopodobnie ludzie kopali kanały, by doprowadzać nią wodę, oraz zbiorniki, by ją gromadzić. Podobnie później podróżni przechodzący przez dolinę Baka uczynili z niej źródło (Księga Psalmów 84:6; Księga Liczb 21:18).

Ta historia uczy nas polegać na Bożej opatrzności, czyli na Jego mądrej trosce o nasze potrzeby, nawet w najtrudniejszych czasach. Bóg może otworzyć źródła tam, gdzie najmniej się ich spodziewamy, i sprawić, że na pustyni pojawią się wody (Księga Izajasza 43:20), bo On wytycza drogę przez pustynię (Księga Izajasza 43:19). Ci, którzy trzymają się Bożej drogi na pustyni życia, mogą Mu zaufać, że zaspokoi ich potrzeby. Jeśli podążamy za słupem obłoku i ognia, Boża dobroć i miłosierdzie z pewnością będą nam towarzyszyć, niczym woda ze skały.

Historia ta uczy nas również polegać na łasce Chrystusa. Tą skałą był Chrystus (Pierwszy List do Koryntian 10:4). Łaski i pociechy Ducha porównane są do rzek wody żywej (Ewangelia Jana 7:38–39; Ewangelia Jana 4:14). Wypływają z Chrystusa, który został uderzony pod prawem Mojżesza, ponieważ sam stał się poddany Prawu. Nic poza wodą wypływającą z tej skały, z tego otwartego źródła, nie może zaspokoić potrzeb ani pragnień duszy. Przyjemności zmysłowe przypominają mętną wodę, natomiast duchowe rozkosze są jak woda ze skały: czysta, przejrzysta i orzeźwiająca, jak rzeka pełna radości.

Przy tej okazji nadano temu miejscu nową nazwę, by zachować pamięć nie tyle o miłosierdziu Boga, który zapewnił wodę, bo wystarczała do tego woda towarzysząca Izraelitom, ile o ich grzechu, jakim było szemranie. Nazwano je Massa, czyli „próba”, ponieważ wystawiali Boga na próbę, oraz Meriba, czyli „spór”, ponieważ kłócili się z Mojżeszem (Księga Wyjścia 17:7). Zachowano w ten sposób pamięć o grzechu, by zawstydzić samych grzeszników, bo grzech plami dobre imię człowieka, a także ostrzec ich dzieci przed powtórzeniem tego samego grzechu.