Księga Wyjścia 1:15 – znaczenie i zastosowanie

Egipcjanie gniewali się, że Izrael wciąż się rozrasta, choć już wcześniej obciążyli go ciężką pracą. W końcu gniew popchnął ich do najbardziej brutalnego i nieludzkiego sposobu powstrzymania Izraela: do mordowania jego dzieci. Uderza to, że nie zaczęli od szukania pretekstu do zaatakowania dorosłych mężczyzn, choć być może łatwiej byłoby im znaleźć jakieś usprawiedliwienie. Skierowanie przemocy przeciwko bezbronnym niemowlętom, które, jak każdy musi przyznać, były niewinne, świadczy o grzechu, który musieli ukrywać.

Pokazuje to, jak wiele okrucieństwa kryje się w grzesznym ludzkim sercu, więcej, niż zwykle sobie wyobrażamy (List do Rzymian 3:15, 3:16). Wrogość, która charakteryzuje potomstwo węża w stosunku do potomstwa kobiety, odbiera ludziom podstawowe człowieczeństwo i sprawia, że zapominają o współczuciu. Trudno uwierzyć, że ludzie mogą stać się tak dzicy i krwiożerczy jak prześladowcy ludu Bożego (Apokalipsa św. Jana 17:6). Nawet oczywista niewinność nie chroni przed tą odwieczną nienawiścią. Czyja krew jest bardziej niewinna niż krew nowo narodzonego dziecka? A jednak taką krew często przelewa się bezmyślnie, jakby nic nie znaczyła.

Faraon i Herod okazali się sługami wielkiego czerwonego smoka, który czekał, by pożreć chłopca zaraz po jego narodzinach (Apokalipsa św. Jana 12:3, 12:4). Piłat wydał Chrystusa na ukrzyżowanie, choć wcześniej stwierdził, że nie znajduje w Nim żadnej winy. Powinniśmy dziękować Bogu, że człowiek może zabić ciało, ale nic więcej nie jest w jego mocy. W tym miejscu mowa o dwóch okrutnych rozkazach, których celem było zgładzenie wszystkich hebrajskich chłopców.

Pierwszy rozkaz skierowano do położnych. Faraon kazał im zabijać chłopców przy porodzie (Księga Wyjścia 1:15, 1:16). Czyniło to spisek jeszcze bardziej nikczemnym, bo zamieniał kobiety, które powinny pomagać przy narodzinach, w morderczynie. Miałoby to uczynić je nie tylko okrutnymi, lecz także nieuczciwymi i niewiernymi, ponieważ proszono je o zdradzenie zaufania tych, których powinny chronić. Faraon musiał sądzić, że albo kobiety można nakłonić do takiego okrucieństwa, albo że ich praca sprawi, iż zgodzą się postąpić tak podle.

Ludzie sami okrutni często myślą, że potrafią znaleźć albo uczynić innych równie okrutnymi. Faraon chciał, by położne potajemnie dusiły hebrajskich chłopców zaraz po narodzinach, a potem zrzucały winę na ciężki poród albo jakiś zwyczajny nieszczęśliwy wypadek (Księga Hioba 3:11). Wymieniono tu imiona dwóch położnych, z którymi rozmawiał. Być może w tamtym czasie, ponad osiemdziesiąt lat przed wyjściem Izraela z Egiptu, dwie kobiety wystarczały, by pomagać wszystkim hebrajskim kobietom mieszkającym w pobliżu dworu. To, że Faraon szczególnie podejrzewał kobiety z okolic pałacu, pasuje do późniejszej relacji (Księga Wyjścia 2:5, 2:6). Nazwano je położnymi hebrajskimi prawdopodobnie nie dlatego, że same były Hebrajkami, bo Faraon raczej nie oczekiwałby, że Hebrajki będą mordować własne dzieci, lecz dlatego, że zwykle pomagały hebrajskim kobietom. Jeśli były Egipcjankami, łatwiej zrozumieć, dlaczego sądził, że zdoła je sobie zjednać.

Położne odmówiły wykonania rozkazu, bo bały się Boga, szanowały Jego prawo i bardziej lękały się Jego gniewu niż gniewu Faraona (Księga Wyjścia 1:17). Dzięki temu chłopcy pozostali przy życiu. Gdy ludzki rozkaz jest sprzeczny z Bożym, trzeba być posłusznym Bogu, a nie ludziom (Dzieje Apostolskie 4:19, 5:29). Żaden ziemski władca nie może upoważniać do grzechu, a tym bardziej go nakazywać. Bojaźń Boża panująca w sercu chroni człowieka przed pułapką nadmiernego lęku przed ludźmi.

Kiedy Faraon oskarżył położne, broniły się argumentem, który, jak się wydaje, podsunęła im łaskawa pomoc Boga (Księga Wyjścia 1:18). Powiedziały, że nie mogły wykonać rozkazu, bo dzieci często rodziły się, zanim zdążyły przybyć (Księga Wyjścia 1:19). Nie ma dobrego powodu, by wątpić w ich słowa. Izrael doświadczał niezwykłego błogosławieństwa wzrostu liczebnego, co mogło oznaczać także bardzo szybkie i łatwe porody, a matki i dzieci mogły być silne i zdrowe, więc położne rzadko były potrzebne. Kobiety to zauważyły i zrozumiały, że jest w tym działanie Boga. Dodało im to odwagi, by nie usłuchać króla i opowiedzieć się po stronie ludu, któremu niebo błogosławiło. Niektórzy dawni żydowscy autorzy wyjaśniają to tak: zanim przybyła położna, kobiety modliły się do Ojca w niebie, a On odpowiadał im i sprawiał, że szybko rodziły.

Bóg spieszy z pomocą swojemu ludowi w utrapieniu szybciej niż jakikolwiek inny pomocnik i często obdarza go błogosławieństwem, zanim ktokolwiek zdąży mu pomóc. Takie ocalenie powinno jeszcze mocniej wiązać ludzi z Bogiem. Bóg wynagrodził też położne za ich życzliwość wobec Jego ludu. Dobrze je potraktował (Księga Wyjścia 1:20). Bóg nigdy nie pozostaje nikomu dłużny za dobro wyświadczone Jego ludowi, bo przyjmuje je tak, jakby zostało wyświadczone Jemu samemu. W szczególności „stworzył im domy” (Księga Wyjścia 1:21), czyli umocnił i pobłogosławił ich rodziny, dał im dzieci i pobłogosławił ich pracę.

Ta nagroda odpowiadała dobremu motywowi, który nimi kierował. Ponieważ bały się Boga, On stworzył im domy. Religijność i pobożność sprzyjają także pomyślności w życiu doczesnym. Bojaźń Boża w domu pomaga go budować i umacniać. Doktor Lightfoot uważał, że może to znaczyć, iż dzięki swojej pobożności położne wyszły za Izraelitów, a przez to przyczyniły się do wzrostu hebrajskich rodzin.

Kiedy ten plan się nie powiódł, Faraon wydał jawny rozkaz całemu swojemu ludowi, by topić każdego hebrajskiego chłopca (Księga Wyjścia 1:22). Można przypuszczać, że uznał za poważne przestępstwo niezgłoszenie osobom wyznaczonym do wrzucania dzieci do rzeki narodzin hebrajskiego chłopca, jeśli ktoś o nich wiedział. Wrogowie Kościoła wielokrotnie usiłowali wyczerpać świętych Najwyższego (Księga Daniela 7:25). Lecz Ten, który zasiada w niebie, będzie się z nich śmiał (Księga Psalmów 2:4).