Księga Estery 9:1 – znaczenie i zastosowanie

Oto rozstrzygająca bitwa między Żydami a ich wrogami, którą wygrali Żydzi. Żadna ze stron nie została zaskoczona, bo obie od dawna znały wyznaczony dzień. Była to więc uczciwa próba siły i umiejętności. Żadna ze stron nie mogła oskarżyć drugiej o bunt, ponieważ obie działały na mocy królewskiego rozkazu.

Jako pierwsi zaatakowali wrogowie Żydów. Nawet po wydaniu drugiego dekretu wciąż liczyli na to, że wykorzystają wcześniejszy, by pokonać Żydów (Księga Estery 9:1). Zebrali się więc i połączyli siły, by wyrządzić im krzywdę (Księga Estery 9:2). Parafraza chaldejska podaje, że przeciw Żydom wystąpili jedynie Amalekici, zatwardziali i uparci jak faraon wobec Izraela, pędzący ku własnej zagładzie. Niektórzy tak głęboko nienawidzili Żydów, że upadek Hamana i awans Mordocheusza zamiast ich odmienić, tylko jeszcze bardziej rozgniewały ich i umocniły w postanowieniu, by wszystkich Żydów zabić.

Szczególnie synowie Hamana chcieli pomścić śmierć ojca i kontynuować jego plan, który uważali za szlachetny i odważny, bez względu na niebezpieczeństwo. W tym celu zgromadzili silne oddziały w Suzie i w prowincjach. Ruszyli do walki, chociaż wyraźnie widzieli, że Opatrzność, czyli kierująca wszystkim moc Boga, jest przeciwko nim. Zostali tak zaślepieni i poprowadzeni ku własnej zgubie. Gdyby po prostu nie podejmowali działań przeciwko ludowi Bożemu, nie spadłby im z głowy ani jeden włos. Nie potrafili jednak zostawić Żydów w spokoju. Musieli się wtrącić, choć miało ich to zgubić, jak przy toczeniu ciężkiego kamienia, który stacza się z powrotem na tego, kto go toczy.

Zwycięzcami byli jednak Żydzi. Właśnie w dniu, w którym miał zostać wykonany królewski dekret przeciwko nim i który, jak sądzili ich wrogowie, miał należeć do nich, dzień ten stał się dniem Boga (Księga Psalmów 37:13). Stało się odwrotnie, niż oczekiwano, a Żydzi zapanowali nad tymi, którzy ich nienawidzili (Księga Estery 9:1).

Najpierw dowiadujemy się, co Żydzi zrobili, by się obronić (Księga Estery 9:2). Zgromadzili się w swoich miastach, połączyli siły i stanęli do obrony. Nikogo nie skrzywdzili, ale byli gotowi stawić opór każdemu, kto ich zaatakuje. Gdyby nie mieli dekretu, który ich wspierał, nie odważyliby się tego zrobić. Dzięki jego poparciu walczyli jednak zgodnie z prawem. Gdyby działali osobno, każda rodzina na własną rękę, łatwo byłoby ich pokonać. Zgromadzeni w swoich miastach, dodawali sobie nawzajem sił i mogli stawić czoła wrogom. Połączone siły są większe, bo najlepiej działają wtedy, gdy są zjednoczone.

Współcześni autorzy piszący o Żydach twierdzą, że jest to jeden z powodów, dla których często patrzy się na nich z góry, mimo że w wielu miejscach jest ich wielu i są zamożni. Często są tak skupieni na sobie, że nie potrafią się zjednoczyć. Ponieważ są rozproszeni, nie mogą połączyć sił ani zgromadzić się tak jak tutaj. Gdyby mogli to zrobić, ich liczebność i bogactwo mogłyby zagrozić nawet potężnym narodom.

Dowiadujemy się też, co dla Żydów zrobili pod wpływem Mordocheusza zarządcy prowincji. Urzędnicy królewscy, którym wcześniej na mocy krwawego dekretu nakazano pomóc w zagładzie Żydów (Księga Estery 3:12, Księga Estery 3:13), teraz zastosowali się do późniejszego dekretu. Ponieważ te dwa dekrety były ze sobą sprzeczne, sprawa pozostała otwarta i urzędnicy mogli wybrać, któremu się podporządkują. Pomogli więc Żydom, co przechyliło szalę zwycięstwa na ich stronę (Księga Estery 9:3). Mieszkańcy prowincji zwykle szli za tym, czego chcieli miejscowi zarządcy, więc ich poparcie miało wielkie znaczenie.

Dlaczego im pomagali? Nie dlatego, że kochali Żydów, lecz dlatego, że bali się Mordocheusza. Wyraźnie cieszył się przychylnością zarówno Boga, jak i króla. Każdy widział, że najlepiej opowiedzieć się po stronie przyjaciół Mordocheusza. Był nie tylko wpływowy na królewskim dworze i cieszył się tam uznaniem, ale też w całych prowincjach znano jego mądrość i dobry charakter. Wszędzie mówiono o nim jako o wielkim człowieku. Uważano również, że wciąż zyskuje na znaczeniu (Księga Estery 9:4). Z obawy przed nim wszyscy królewscy urzędnicy pomogli więc Żydom. Ludzie o wielkim wpływie mogą wiele dobrego zdziałać, a wielu boi się ich, choć nie boi się Boga.

Dowiadujemy się również, co Bóg uczynił dla Żydów. Napełnił wszystkich ludzi strachem przed nimi (Księga Estery 9:2). Tak jak Kananejczycy zostali napełnieni strachem przed Izraelem (Księga Jozuego 2:9, Księga Jozuego 5:1), tak wrogowie Żydów stracili odwagę, choć mimo to ruszyli do ataku. Gdy nadeszła chwila walki, zabrakło im serca, a żaden z ich dzielnych wojowników nie potrafił zmusić się do działania.

Następnie dowiadujemy się, co zrobili Żydzi. Nikt nie mógł się im przeciwstawić (Księga Estery 9:2), a oni postępowali ze swoimi wrogami tak, jak chcieli (Księga Estery 9:5). Żydzi nabrali takiej siły i odwagi, a ich wrogowie tak osłabli i stracili ducha, że żaden z tych, którzy zamierzali zgładzić Żydów, nie uszedł z życiem. Zginęli od miecza.

Trzynastego dnia miesiąca Adar zabili w Suzie pięciuset ludzi (Księga Estery 9:6) oraz dziesięciu synów Hamana (Księga Estery 9:10). Podczas święta Purim, gdy Żydzi czytają Księgę Estery, wymieniają imiona dziesięciu synów Hamana jednym tchem, bez przerwy, ponieważ wierzą, że wszyscy zginęli w tej samej chwili. Parafraza chaldejska podaje, że po śmierci tych dziesięciu Zeresh, żona Hamana, uszła z życiem wraz z siedemdziesięciorgiem kolejnych jego dzieci, a później żebrała o chleb od drzwi do drzwi.

Czternastego dnia zabili w Suzie kolejnych trzystu ludzi, którzy pierwszego dnia walki uniknęli śmierci od miecza (Księga Estery 9:15). Estera poprosiła króla o zgodę na ten drugi dzień, by wzbudzić większy strach wśród wrogów i ostatecznie rozgromić tę złą grupę ludzi. Król policzył już zabitych pierwszego dnia (Księga Estery 9:11), przekazał Esterze tę wiadomość (Księga Estery 9:12), a potem zapytał, czego jeszcze chce. Odpowiedziała w istocie, że chce zgody na jeszcze jeden taki dzień jak poprzedni.

Estera z pewnością nie była krwiożercza ani spragniona rzezi. Miała dobre powody, by o to poprosić. Zwróciła się też o zgodę na powieszenie ciał dziesięciu synów Hamana na szubienicy, na której zawisł ich ojciec. Miało to przynieść jeszcze większą hańbę tej rodzinie i wzbudzić większy strach wśród pozostałych zwolenników Hamana (Księga Estery 9:13). Tak też uczyniono (Księga Estery 9:14). Uważa się, że ciała zawieszono w łańcuchach i pozostawiono tam na jakiś czas.

Żydzi na prowincji postąpili zgodnie z rozkazem i nie zabili więcej wrogów niż tych, którzy polegli trzynastego dnia. We wszystkich prowincjach zginęło łącznie siedemdziesiąt pięć tysięcy ludzi (Księga Estery 9:16). Jeśli wszyscy byli Amalekitami, jak twierdzą Żydzi, oznaczałoby to ostateczne wymazanie pamięci o Amaleku, zgodnie ze słowami z Księgi Wyjścia 17:14.

To, co usprawiedliwia tak dużą liczbę zabitych, to fakt, że Żydzi działali w ramach zgodnej z prawem, koniecznej samoobrony. Walczyli o życie, a wspierały ich zarówno prawo do samoobrony, jak i królewski dekret. Nie kierowała nimi chęć zemsty, lecz potrzeba ochrony.

Zwrócono też szczególną uwagę na to, że nie wyciągnęli ręki po łupy (Księga Estery 9:10, Księga Estery 9:15, Księga Estery 9:16). Królewski rozkaz pozwalał im zabrać dobytek wrogów (Księga Estery 8:11), a oni mieli wiele okazji, by się na nim wzbogacić. Gdyby zwyciężyli zwolennicy Hamana, niemal na pewno wykorzystaliby swoją władzę, by zagarnąć majątek Żydów (Księga Estery 3:13). Żydzi jednak tego nie zrobili.

Postąpili tak, po pierwsze, by pokazać, jaką czcią darzą swoją religię, i dać wyraz świętej, szlachetnej obojętności wobec ziemskiego bogactwa, naśladując swego przodka Abrahama, który nie chciał się wzbogacić na łupach z Sodomy. Po drugie, chcieli jasno pokazać, że pragnęli jedynie ocalić życie, a nie powiększyć swój majątek dzięki wpływom na dworze. Po trzecie, choć otrzymali prawo do zgładzenia rodzin swoich wrogów, w tym kobiet i dzieci (Księga Estery 8:11), poczucie człowieczeństwa powstrzymało ich od tego, mimo że ta sama okrutna krzywda miała spotkać ich samych.

Zabijali tylko tych, których zastali w walce. Nie zabrali więc łupów, lecz zostawili je kobietom i dzieciom, którym pozwolili żyć. Gdyby pozbawili je środków do życia, byłoby to równie okrutne, jak odebranie im życia. Wykazali się przemyślanym miłosierdziem, które warto naśladować.

Widzimy też, jak wielką radość sprawiło im ocalenie. Żydzi na prowincji zakończyli obronę trzynastego dnia miesiąca, a czternastego odpoczywali, czyniąc ten dzień dniem dziękczynienia (Księga Estery 9:17, Księga Estery 9:19). Żydzi w Suzie, mieście królewskim, bronili się przez dwa dni, więc odpoczęli piętnastego dnia i ten dzień uczynili dniem dziękczynienia (Księga Estery 9:18). W obu miejscach świętowali nazajutrz po zakończeniu walk i osiągnięciu celu. Gdy Bóg okazuje nam szczególną łaskę, powinniśmy szybko Mu dziękować, póki błogosławieństwo jest jeszcze świeże, a jego skutki wciąż wyraźne.