Księga Estery 2:1 – znaczenie i zastosowanie

W poprzednim rozdziale widzieliśmy, jak Bóg strącił z wysokiej pozycji pyszną kobietę. Teraz widzimy, jak wywyższył kobietę pokorną. O tym śpiewała Maria w swojej pieśni (Ewangelia Łukasza 1:52), a wcześniej mówiła o tym Anna (1 Księga Samuela 2:4–8). Waszti została upokorzona z powodu swojej pychy, a Estera została wywyższona dzięki pokorze.

Król podjął wtedy daleko idące kroki, by zaspokoić własne pragnienia i znaleźć sobie nową żonę zamiast Waszti. Józef Flawiusz pisze, że gdy gniew króla opadł, bardzo żałował, że sprawy zaszły tak daleko. Chciałby pogodzić się z Waszti, lecz prawo państwowe nie pozwalało cofnąć podjętej decyzji. Żeby więc pomóc mu o niej zapomnieć, najpierw otoczono go licznymi nałożnicami, a potem próbowano skłonić go, by wybrał tę, która najbardziej mu się spodoba, i ustanowił ją królową zamiast Waszti.

Książęta zwykle aranżują małżeństwa z powodów politycznych, by poszerzać władzę i umacniać sojusze. W tym przypadku o wyborze miały jednak częściowo decydować upodobania króla, niezależnie od tego, czy kobieta była bogata czy uboga, szlachetnego rodu czy skromnego pochodzenia. Ile wysiłku włożono w dogadzanie jego zachciankom! Można by pomyśleć, że jego władza i bogactwo służyły wyłącznie temu, by zaspokajać cielesne pragnienia na najwyższym poziomie. Nawet jednak największe takie przyjemności są jak pył i odpadki w porównaniu z przyjemnościami duchowymi.

Przeszukano wszystkie prowincje królestwa w poszukiwaniu pięknych młodych dziewic i wyznaczono urzędników, którzy mieli je wybierać (Estery 2:3). Przygotowano dla nich osobny dom, harem, i ustanowiono kogoś, kto miał zadbać o ich utrzymanie. Dano im dwanaście miesięcy na oczyszczenie i upiększenie się, przynajmniej tym, które sprowadzono z prowincji, aby mogły zostać dokładnie oczyszczone i nasycone wonnościami (Estery 2:12). Nawet te, które natura obdarzyła największym pięknem, potrzebowały pomocy ludzkich zabiegów, by spodobać się próżnemu i grzesznemu umysłowi.

Po tym, jak król wziął je do swojego łoża, pozostawały odtąd odosobnione, chyba że postanowił ponownie po którąś posłać (Estery 2:14). Traktowano je jak żony niższej rangi. Utrzymywał je król, a one nie mogły poślubić nikogo innego. Ten przykład pokazuje, jak nisko mogą upaść ludzie, którzy nie znają Bożego objawienia i zostają wydani na pastwę grzesznych pragnień jako kara za bałwochwalstwo. Przekroczyli prawo stworzenia, ustanowione przez Boga, gdy stworzył człowieka, a następnie złamali kolejną zasadę, wynikającą z tego, że Bóg stworzył jednego mężczyznę i jedną kobietę. Widać stąd, jak bardzo potrzebna była Ewangelia Chrystusa, aby oczyścić ludzi z cielesnych pożądliwości i przywrócić ich do pierwotnego porządku. Ci, którzy poznali Chrystusa, uznają nawet za hańbiące mówienie o takich rzeczach, które działy się nie tylko w ukryciu, lecz także jawnie (List do Efezjan 5:12).

A jednak Bóg działał przez to wszystko, aby Estera została królową. Gdyby ktoś zaproponował Achaszweroszowi ją jako żonę, najpewniej odrzuciłby ten pomysł z pogardą. Kiedy jednak przyszła jej kolej po kilku innych kobietach, stało się jasne, że choć wiele z nich było bystrych, rozsądnych, pełnych wdzięku i miłych, Estera przewyższała je wszystkie. Nawet jej rywalki pomogły jej zdobyć przychylność króla i związane z tym zaszczyty. Biskup Patrick słusznie zauważa, że ci, którzy zarzucają Esterze wielki grzech w dążeniu do tej godności, nie rozumieją zwyczajów panujących w tamtym czasie i miejscu. Każda kobieta, którą król wziął do swojego łoża, zostawała jego żoną niższej rangi, tak jak Hagar była żoną Abrahama. Gdyby więc Estera nie została królową, synowie Jakuba nie musieliby powiedzieć, że potraktował ich siostrę jak prostytutkę.

Zwróćmy uwagę na kilka spraw dotyczących Estery. Po pierwsze, na jej pochodzenie i charakter. Była jedną z uprowadzonych do niewoli, Żydówką, która dzieliła los wygnanego narodu. Daniel i jego towarzysze także zostali wywyższeni w kraju, w którym przebywali jako jeńcy, ponieważ należeli do tych, których Bóg posłał tam dla ich dobra (Księga Jeremiasza 24:5). Estera była również sierotą, bo oboje jej rodzice zmarli (Estery 2:7). Kiedy rodzice nas opuszczają, Pan przygarnia nas do siebie (Księga Psalmów 27:10). Gdy dzieci, które wcześnie straciły rodziców, wyrastają na ludzi szczególnie pobożnych i odnoszących sukcesy, powinniśmy oddawać chwałę Bogu łaski i opatrzności, który troszczy się o sieroty. Nazywa siebie Ojcem sierot.

Estera była też piękna, miała zgrabną sylwetkę i urodziwą twarz, jak zauważono na marginesie (Estery 2:7). Jej prawdziwym pięknem były mądrość i cnota, ale to pomocne, gdy diament jest pięknie oprawiony. Jej kuzyn Mordochaj opiekował się nią i wychowywał ją jak własną córkę. Septuaginta podaje, że zamierzał ją poślubić. Jeśli tak było, zasługuje na pochwałę za to, że nie stanął na drodze jej większemu awansowi. Dziękujmy Bogu, że wzbudza przyjaciół dla dzieci pozbawionych rodziców. Niech to będzie zachętą dla tych, którzy opiekują się sierotami: wielu ludzi, którzy je wychowali, z wielką radością oglądało później dobre owoce swojej pracy.

Doktor Lightfoot uważa, że Mordochaj może być tym samym człowiekiem, o którym wspomniano w Księdze Ezdrasza 2:2: wyruszył on do Jerozolimy z pierwszą grupą powracających i pomagał osiedlać się ludowi, aż wstrzymano prace przy świątyni, po czym wrócił na perski dwór i tam służył. Ponieważ Mordochaj był opiekunem Estery, dowiadujemy się, jak troskliwie się nią zajmował, jak własnym dzieckiem. Codziennie przechadzał się przed jej domem, by dowiedzieć się, co się z nią dzieje i jaki czeka ją los (Estery 2:11). Ci, którym Bóg powierza opiekę nad innymi, powinni okazywać im taką samą życzliwość i troskę.

Dowiadujemy się również, jak Estera odnosiła się do Mordochaja z szacunkiem. Choć byli sobie równi pod względem pokrewieństwa, była młodsza i od niego zależna, dlatego szanowała go jak ojca i robiła to, co jej nakazywał (Estery 2:20). Sieroty mogą brać z niej przykład. Jeśli trafiają pod opiekę ludzi, którzy naprawdę je kochają, powinny odpowiadać właściwą wdzięcznością, miłością i posłuszeństwem. Im mniej obowiązek nakazywał opiekunom troszczyć się o nie, tym bardziej powinny czuć się zobowiązane wdzięcznością do okazywania im szacunku i posłuszeństwa.

Estera okazała posłuszeństwo także wtedy, gdy Mordochaj polecił jej nie ujawniać, z jakiego pochodzi ludu i rodu (Estery 2:10). Nie kazał jej wyrzekać się swojej ojczyzny ani kłamać na temat pochodzenia. Gdyby tak zrobił, nie powinna go posłuchać. Polecił jej jedynie nie ujawniać swojego pochodzenia. Nie każdą prawdę trzeba wypowiadać w każdej chwili, choć nigdy nie wolno kłamać. Ponieważ Estera urodziła się w Suzie, a jej rodzice już nie żyli, wszyscy prawdopodobnie sądzili, że jest Persjanką, i nie miała obowiązku ich poprawiać.

Po drugie, widzimy jej awans. Kto mógłby przypuszczać, że Żydówka, jeńczyni i sierota zostanie królową, a nawet cesarzową? A jednak tak się stało.

Opatrzność czasem podnosi ubogich z prochu i sadza ich wśród książąt (1 Księga Samuela 2:8). W przypadku Estery królewski urzędnik potraktował ją z szacunkiem i był gotów jej służyć (Estery 2:9). Mądrość i dobry charakter często zyskują ludziom szacunek. Ci, którzy cieszą się Bożą przychylnością, znajdą też przychylność u ludzi, o ile będzie to dla nich dobre.

Każdy, kto widział Esterę, podziwiał ją (Estery 2:15) i sądził, że to ona ma największe szanse zdobyć koronę. I tak się stało. Sam król zakochał się w niej. Estera nie próbowała olśnić innych sztucznymi ozdobami, jak pozostałe młode kobiety. Poprosiła tylko o to, co jej przydzielono (Estery 2:15), a mimo to podobała się najbardziej ze wszystkich. Naturalne piękno często jest najbardziej pociągające.

Król pokochał Esterę bardziej niż wszystkie inne kobiety i szybko postanowił włożyć jej na głowę królewską koronę i uczynić ją królową (Estery 2:17). Stało się to w siódmym roku jego panowania, podczas gdy Waszti została oddalona w roku trzecim (Estery 1:3). Przez cztery lata król nie miał więc królowej. Tekst wspomina o zaszczytach, którymi król obdarzył Esterę. Jej koronacji towarzyszyła królewska uczta (Estery 2:18), a być może Estera pojawiła się tam publicznie na życzenie króla. Byłoby to oznaką posłuszeństwa właśnie w tej sprawie, w której Waszti okazała nieposłuszeństwo. Król ogłosił też ulgę dla prowincji, być może darował zaległe podatki albo ułaskawił więźniów, tak jak później Piłat uwolnił więźnia podczas święta. Miało to zwiększyć radość z tej okazji.

Tekst podkreśla również, że Estera nadal okazywała szacunek swojemu dawnemu opiekunowi. Wciąż była posłuszna Mordochajowi, tak jak wtedy, gdy ją wychowywał (Estery 2:20). Mordochaj zasiadał w bramie królewskiej, co było najwyższym stanowiskiem, jakie osiągnął. Pełnił służbę jako jeden ze strażników bramy pałacu. Nie wiemy, czy już wcześniej zajmował to stanowisko, czy pomogła mu je zdobyć Estera. Był jednak zadowolony z tego miejsca i nie zabiegał o wyższą rangę. Mimo że Estera zasiadła już na tronie, nadal go słuchała.

Świadczy to o pokornym i wdzięcznym usposobieniu. Pamiętała o jego wcześniejszej trosce i ufała jego mądrości. Dla tych, którzy awansują w życiu, wielkim zaszczytem jest pamiętać o swoich dobroczyńcach, zachowywać nauki dobrego wychowania, być skromnym, chętnie przyjmować rady i być za nie wdzięcznym.