Księga Estery 1:10 – znaczenie i zastosowanie

Widzimy tu ponury koniec uczty Achaszwerosza, perskiego króla nazywanego także Kserksesem. Uczta nie zakończyła się tak jak uczta dzieci Hioba, gdy zerwał się wiatr od pustyni, ani tak jak uczta Baltazara, podczas której na ścianie pojawił się napis. Jej kres położyła własna głupota króla.

Pod koniec uczty doszło do przykrej kłótni między królem a królową Waszti. Zakończyła ona zabawę i sprawiła, że goście rozeszli się w milczeniu i zakłopotaniu. Król okazał słabość, gdy po pijanemu, w otoczeniu wielu dostojników, zapewne również nietrzeźwych, kazał wezwać Waszti. Rozweselony winem chciał, by przyszła w pełnych królewskich szatach, z koroną na głowie, aby dostojnicy i lud mogli podziwiać jej urodę (Księga Estery 1:10; Księga Estery 1:11).

Postąpił niegodnie jako mąż, bo mąż powinien chronić skromność żony, a nie jej wystawiać na widok. Poniżył się również jako król, domagając się od żony czegoś, czego miała prawo odmówić, a jej odmowa mogła świadczyć o cnocie. Perskie kobiety zazwyczaj nie pokazywały się publicznie, więc król nałożył na nią wielki ciężar: kazał jej zrobić coś bardzo krępującego i uczynił z niej widowisko.

Mimo to jej odmowa mogła być nierozsądna. Nie przyszła, choć król wysłał siedmiu dostojnych sług, a według Józefa Flawiusza posyłał po nią więcej niż raz (Księga Estery 1:12). Gdyby przyszła i po prostu wykonała polecenie, nie naruszyłoby to jej skromności, ponieważ samo w sobie nie było grzeszne. Posłuszeństwo w takiej sytuacji przyniosłoby jej więcej szacunku niż stanowcza odmowa. Jeśli odmówiła z dumy, jej postępowanie było wyraźnie niewłaściwe, bo zlekceważyła rozkaz króla.

Był to dla króla upokarzający cios. Pokazując splendor swojego królestwa, ujawnił zarazem hańbę własnego domu: jego żona robiła tylko to, na co miała ochotę. Kłótnie między mężem a żoną są przykre w każdej sytuacji, ale w obecności innych stają się szczególnie wstydliwe i bolesne.

Król wpadł w furię. Panował nad 127 prowincjami, ale nie potrafił zapanować nad własnym duchem i płonął gniewem (Księga Estery 1:12). Lepiej by na tym wyszedł, gdyby uspokoił urazę, puścił zniewagę w niepamięć, a może nawet obrócił ją w żart. Zamiast okazać opanowanie, pozwolił, by zawładnął nim gniew.

Mimo to nie działał pochopnie. Zanim cokolwiek zrobił, zasięgnął rady swoich mędrców. Tak jak miał siedmiu eunuchów do wykonywania rozkazów, tak miał siedmiu doradców, którzy pomagali mu podejmować decyzje. Im większą ktoś ma władzę, tym bardziej potrzebuje mądrej rady, by jej nie nadużywać. Doradcy ci byli wykształceni, bo znali prawo i sprawiedliwość; byli mądrzy, bo rozumieli czasy; i cieszyli się zaszczytami, bo mieli dostęp do króla i zajmowali pierwsze miejsca w królestwie (Księga Estery 1:13; Księga Estery 1:14). Wielu takich doradców daje poczucie bezpieczeństwa.

Pytanie skierowane do doradców brzmiało: co zgodnie z prawem należy zrobić z królową Waszti? (Księga Estery 1:15). Choć to Waszti zawiniła, należało postąpić zgodnie z prawem. A choć król był bardzo rozgniewany, chciał działać tylko na podstawie zgodnej z prawem rady. Memukan zaproponował więc, by Waszti została oddalona za nieposłuszeństwo.

Niektórzy sądzą, że Memukan udzielił tak surowej rady, a pozostali ją poparli, bo wiedzieli, że spodoba się królowi i zaspokoi jego gniew. Józef Flawiusz podaje jednak, że król wciąż darzył Waszti uczuciem i nie oddaliłby jej, gdyby mógł zgodnie z prawem tego uniknąć. W takim razie rada Memukana wynikałaby z prawdziwej troski o sprawiedliwość i dobro publiczne. Ostrzegał on, że jeśli zachowanie Waszti zostanie zlekceważone, inne żony mogą poczuć się zachęcone do nieposłuszeństwa wobec mężów i do przejęcia nad nimi władzy. Ponieważ kłótnia rozegrała się publicznie, a kobiety obecne na uczcie mogły pochwalać odmowę Waszti, jej przykład mógł się rozprzestrzenić po całym królestwie.

Gdyby królowa postawiła na swoim, a król musiał ustąpić, żony w całym kraju, zarówno zamożne, jak i ubogie, mogłyby stać się dumne i krnąbrne. Domy poddanych często biorą przykład z dworu. Taki rodzinny konflikt przynosi nieustanne kłopoty, jak ciągłe kapanie, które z czasem wszystko niszczy (Księga Przysłów 19:13; Księga Przysłów 27:15; zob. także Księga Przysłów 21:9; Księga Przysłów 25:24). Gdy żony gardzą mężami, których powinny szanować (List do Efezjan 5:33), i walczą o władzę nad nimi, zamiast im ulegać (Pierwszy List Piotra 3:1), prowadzi to do winy, cierpienia, zamętu i wszelkiego zła.

Memukan wskazał także na dobro, jakie mogło wyniknąć z wydania dekretu przeciwko Waszti. Zapewne zanim posunięto się do tak skrajnego rozwiązania, próbowano sprawdzić, czy uzna swój błąd, przyzna się do niego i poprosi króla o przebaczenie. Gdyby tak postąpiła, można by powstrzymać rozprzestrzenianie się jej złego przykładu. Prawdopodobnie jednak pozostała nieugięta i upierała się, że będzie robić, co zechce, niezależnie od tego, czy królowi się to podoba. Zdecydowano więc, że już nigdy nie stanie przed królem, a postanowienie to miało być ostateczne i nieodwołalne (Księga Estery 1:19).

Oczekiwano, że dzięki temu żony nauczą się okazywać szacunek swoim mężom, bez względu na to, czy są bogaci czy ubodzy, wpływowi czy nieznaczący (Księga Estery 1:20). Wtedy każdy mężczyzna mógłby właściwie sprawować władzę we własnym domu, a jeśli żony byłyby posłuszne, zapewne podobnie zachowywałyby się dzieci i służba. Dbanie o porządek w prywatnych domach leży w interesie rządów i królestw.

Dekret wydany na wniosek Memukana pokazywał, że królowa została oddalona za uparte nieposłuszeństwo, zgodnie z prawem. Był też ostrzeżeniem dla innych żon: jeśli będą postępować wobec mężów tak jak ona, powinny liczyć się z podobnym upokorzeniem (Księga Estery 1:21; Księga Estery 1:22). Czy były lepsze od królowej?

Niezależnie od tego, czy królem kierował gniew, czy polityczna roztropność, Opatrzność Boża posłużyła się tym dekretem, by osiągnąć swój cel. Dzięki niemu otworzyła się droga do tego, by Estera została królową.