Księga Powtórzonego Prawa 23:2 – znaczenie i zastosowanie

Nie ma zgody co do znaczenia wyrażenia „wejść do zgromadzenia Pańskiego”. Zakaz ten dotyczył eunuchów i dzieci z nieprawego łoża, a także Ammonitów i Moabitów bezterminowo; Edomitów i Egipcjan obejmował jedynie do trzeciego pokolenia. Zdaniem niektórych oznaczało to, że nie mogli uczestniczyć w publicznym kulcie Izraela. Inni uważają, że nie mogli obejmować urzędów wśród ludu, a według trzeciego poglądu zakaz odnosił się wyłącznie do małżeństw z Izraelitami. Biskup Patrick opowiada się za tym ostatnim wyjaśnieniem, choć później, po wygnaniu, lud odłączył się nie tylko od cudzoziemskich żon, lecz także od całej mieszanej społeczności (Księga Nehemiasza 13:1–2). Wydaje się, że kobiety z tych narodów mogły poślubić Izraelitów, jeśli rzeczywiście przyjęły wiarę żydowską. Mężczyźni z tych narodów nie mogli jednak poślubić Izraelitek ani zostać w pełni przyjęci, chyba że zezwalało na to prawo.

Ogólnie rzecz biorąc, prawo to piętnuje dzieci z nieprawego łoża i eunuchów (Księga Powtórzonego Prawa 23:1–2). Żydowscy pisarze nie nazywali tak wszystkich dzieci urodzonych poza małżeństwem, lecz dzieci z zakazanych związków kazirodczych wymienionych w Księdze Kapłańskiej 18. Dziecko nie ponosiło winy, ale prawo naznaczało takie rodziny, by przestrzec przed grzesznymi związkami i pożądliwością, które do nich prowadziły. Jefte, choć nazwano go synem nierządnicy, cudzoziemki (Księga Sędziów 11:1–2), nie był dzieckiem z nieprawego łoża w znaczeniu tego prawa. Eunuchowie zdawali się być wykluczeni niczym uschłe drzewa, jak skarżyli się w Księdze Izajasza 56:3. Bóg później obiecał jednak, że jeśli będą wierni w tym, co mogą czynić, zachowując Jego szabaty i wybierając to, co Mu się podoba, obdarzy ich duchowymi błogosławieństwami i nada im wieczne imię (Księga Powtórzonego Prawa 23:5).

Prawo to dotyka również Ammonitów i Moabitów, potomków Lota, który oddzielił się od Abrahama, wybierając to, co wydawało się wygodne i korzystne (Księga Rodzaju 13:11). Nie znajdujemy informacji, by on lub jego rodzina kiedykolwiek powrócili do ludu przymierza. Zostali wykluczeni aż do dziesiątego pokolenia, co niektórzy rozumieją jako wykluczenie na zawsze. Porównaj Księgę Nehemiasza 13:1. Powodem tej długotrwałej niechęci była krzywda, którą wyrządzili Izraelowi, choć Bóg nakazał Izraelitom ich nie niepokoić ani nie prowokować (Księga Powtórzonego Prawa 2:9, 19). Wystarczająco złe było to, że nie wyszli Izraelitom naprzeciw z chlebem i wodą w drodze (Księga Powtórzonego Prawa 23:4). Nie zachowali się nawet jak sąsiedzi, a przynajmniej jak ludzie neutralni: nie dostarczyli żywności do obozu, choć mogli za nią otrzymać zapłatę. Izrael w rzeczywistości nie potrzebował ich pomocy, bo sam Bóg dawał mu chleb i wodę. Mimo to ich zaniechanie miało być pamiętane przez kolejne pokolenia. Bóg z pewnością osądzi nie tylko tych, którzy walczą z Jego ludem, lecz także tych, którzy mogą pomóc, ale tego nie robią. Ten brak pomocy będzie miał znaczenie również podczas sądu ostatecznego: „Byłem głodny, a nie daliście Mi jeść”.

Moabici postąpili jeszcze gorzej, ponieważ wynajęli Balaama, by przeklął Izraela (Księga Powtórzonego Prawa 23:4). Bóg zamienił to przekleństwo w błogosławieństwo (Księga Powtórzonego Prawa 23:5). Uczynił to, zmieniając słowa Balaama, a także sprawiając, że to, co miało zaszkodzić Izraelowi, przysłużyło się jego czci i dobru. Niepowodzenie planu i Boże obrócenie go w dobro nie umniejszały jednak powagi grzechu Moabitów. Bóg osądza grzeszników także według tego, co usiłowali uczynić (Księga Psalmów 28:4).

Edomici i Egipcjanie nie spotkali się z tak wielkim niezadowoleniem jak Moabici i Ammonici. Jeśli Edomita lub Egipcjanin nawrócił się na wiarę Izraela, jego wnuki miały być w pełni zaliczone do zgromadzenia Pańskiego (Księga Powtórzonego Prawa 23:7–8). Można by sądzić, że Edomici potraktowali Izraela gorzej niż Ammonici i zasłużyli na równie mało przychylności (Księga Liczb 20:20). Bóg mówi jednak: „Nie gardź Edomitą, bo jest twoim bratem”. Uczy nas to, że nieżyczliwość bliskich, choć często odczuwana najmocniej, właśnie dlatego powinna być najpierw przebaczona. To samo dotyczy Egipcjan. Podano zaskakujący powód, dla którego nie należało ich nienawidzić: „Byłeś przybyszem w ich ziemi”. Nawet jeśli Egipcjanie traktowali Izraelitów surowo, mieli oni odnosić się do nich przyzwoicie ze względu na dawną znajomość. Izrael nie miał rozpamiętywać niewoli egipskiej, by podsycać nienawiść, lecz wspominać ją po to, by wychwalać Bożą moc i dobroć, które przyniosły mu wyzwolenie.