Księga Powtórzonego Prawa 20:1 – znaczenie i zastosowanie

W tym okresie Izrael należy postrzegać raczej jako obóz niż królestwo. Izraelici wyruszali na terytorium wroga i nie osiedlili się jeszcze we własnej ziemi. Nawet po osiedleniu się musieli bronić swoich granic i je poszerzać, dlatego wojna nadal miała być częścią ich życia.

Z tego powodu Bóg przekazał im wskazówki dotyczące spraw wojskowych. Te wersety pokazują, jak mieli organizować, prowadzić i rozmieszczać swoje siły. Uderza w nich to, że dyscyplina wojenna nie ma surowego charakteru. Jej celem było dodawać żołnierzom otuchy i ułatwiać im wypełnianie obowiązków.

Tym, którzy mieli walczyć, należało najpierw dodać odwagi i pomóc przezwyciężyć strach. Mojżesz przekazał ogólne słowa otuchy, które mieli wziąć sobie do serca przywódcy i dowódcy: nie bójcie się wrogów, nawet jeśli jest ich wielu i mają liczne konie oraz rydwany. Izraelici nie powinni unikać bitwy ani wątpić w jej wynik.

Mieli dwa mocne powody, by ufać Bogu, o ile pozostawali Mu wierni i dochowywali wierności swojej wierze. Po pierwsze, był z nimi Pan, ich Bóg, więc nie groziło im niebezpieczeństwo tak wielkie, jak podpowiadał strach. Po drugie, już wcześniej poznali moc i dobroć Boga, gdy wyprowadził ich z Egiptu, mimo faraona i jego wojska. Bóg, który ocalił ich od potężniejszego wroga, nie pozwoliłby, by słabsi wrogowie zniweczyli wszystko, co dla nich uczynił.

Szczególną rolę w dodawaniu im otuchy miał odgrywać kapłan wyznaczony do towarzyszenia wojsku, nazywany przez Żydów „namaszczonym do wojny”. Tytuł ten wskazuje na naszego namaszczonego Odkupiciela, wodza naszego zbawienia. Kapłan dobrze nadawał się do pokrzepiania ludu, ponieważ jego posługa obejmowała modlitwę za ludzi, a najlepsza otucha płynie z Bożych obietnic, na które odpowiada się wiarą.

Kapłan miał im powiedzieć, żeby się nie bali, bo strach osłabia ręce, niepokojąc serce. Nie mieli pozwolić, by strach zawładnął ich duchem, lecz pozwolić, by zaufanie Bogu dodawało im sił. Kapłan miał również przestrzec ich przed pochopnym działaniem: nie mieli ani uciekać ze strachu, ani działać lekkomyślnie z pychy. Wierzący nie musi wpadać w panikę, lecz może czekać na pomoc Boga.

Miał też zapewnić ich, że Pan jest z nimi, wspiera ich słuszną sprawę i da im zwycięstwo nad wrogami. Ci, którym towarzyszy Bóg, nie mają powodu do strachu. Fakt, że otuchy dodawał im kapłan, podsuwa także dwie myśli: wojsko powinno mieć kapelanów, którzy modlą się za żołnierzy i przemawiają do nich, a słudzy Chrystusa powinni pokrzepiać wierzących w duchowej walce ze światem i własną grzeszną naturą.

Tych, którzy nie byli zdolni do walki, należało odesłać do domu. Niektórzy otrzymywali zwolnienie ze względu na swoją sytuację życiową. Jeśli ktoś zbudował nowy dom, ale jeszcze go nie poświęcił, to znaczy nie urządził radosnego spotkania, które oznaczało rozpoczęcie korzystania z domu, miał wrócić i się nim cieszyć. Podobnie ten, kto zasadził winnicę, ale nie zdążył jeszcze skosztować jej owoców, miał wrócić do domu i z nich korzystać. Bóg okazywał życzliwość także w zwyczajnych sprawach. Nie był surowym panem.

Wolno było wrócić do domu również mężczyźnie, który się zaręczył, ale jeszcze się nie ożenił. Bóg nie chciał, by w Jego wojnach walczyli ludzie zmuszeni do tego wbrew własnej woli. Mieli być gotowi do służby ochotnicy, jak mówi Księga Psalmów 110:3. Także w życiu chrześcijańskim trzeba odłożyć wszelki ciężar i wszystko, co odbiera gotowość do działania lub rozprasza.

Żydowscy autorzy twierdzą, że możliwość powrotu do domu dotyczyła tylko wojen, które Izrael sam podejmował, a nie wojen nakazanych przez Boga, takich jak wojny z Amalekitami i Kananejczykami, w których każdy miał obowiązek walczyć. Do domu mógł wrócić również ten, kto chciał odejść z powodu słabości lub braku odwagi. Gedeon posłużył się tym samym wezwaniem, by zmniejszyć swoje wojsko, i do domu odeszło ponad dwie trzecie jego ludzi (Księga Sędziów 7:3).

Niektórzy sądzą, że wspomniany tu lęk i brak odwagi wynikały z przerażenia wywołanego przez wyrzuty sumienia. Taki człowiek bałby się śmierci i niebezpieczeństwa. Zgodnie z tym poglądem osoby prowadzące rozwiązłe i niepohamowane życie nie nadawały się na żołnierzy. Byłyby tchórzliwe i stanowiłyby obciążenie dla wojska, przynosząc obozowi wstyd i kłopoty. Dlatego odsyłano tych, którzy wiedzieli, że jawnie postępują niegodziwie.

Bardziej prawdopodobne wydaje się jednak, że chodzi tu po prostu o naturalną lękliwość. W pewnym sensie było to życzliwe wobec tych ludzi, bo pozwalano im odejść, oszczędzając im wstydu i napięcia. Było to także dobre dla pozostałych żołnierzy, ponieważ uwalniało ich od osób nieprzydatnych w walce. Zapobiegało też szerzeniu się strachu w szeregach, a do tego mogło dojść bardzo szybko.

Dlatego prawo mówi, że serce brata mogłoby osłabnąć tak samo jak serce człowieka ogarniętego lękiem. Strach przenosi się z jednej osoby na drugą, co w wojsku może wyrządzić wielką szkodę. Trzeba uważać, by nie ulegać lękowi tych, którzy się boją (Księga Izajasza 8:12).

Kiedy odesłano już wszystkich tchórzliwych, należało wyznaczyć dowódców (Księga Powtórzonego Prawa 20:9), ponieważ przywódcy i dowódcy potrzebowali szczególnej odwagi. Te zmiany miały zostać wprowadzone, gdy wojsko po raz pierwszy zbierano i porządkowano. Żołnierze Chrystusa również potrzebują odwagi, by działać mężnie i wytrwać w trudach jak dobrzy żołnierze, zwłaszcza ci, którzy dowodzą Jego wojskiem.