Księga Powtórzonego Prawa 18:1 – znaczenie i zastosowanie

Władza świecka i służba religijna to dwie ustanowione przez Boga instytucje, które pomagają umacniać i rozwijać Jego królestwo wśród ludzi. Przepisy dotyczące sędziów podano pod koniec poprzedniego rozdziału, a tutaj przedstawiono wskazówki dotyczące kapłanów. Bóg wyraźnie określa, co należy do kapłanów, a co do ludu.

Po pierwsze, kapłani nie mieli wikłać się w troski zwyczajnego życia ani zabiegać o bogactwo tego świata. Mieli ważniejsze zadania. Nie mieli otrzymać działu ani dziedzictwa pośród Izraela, czyli udziału w łupach wojennych ani w ziemi podzielonej losem (Księga Powtórzonego Prawa 18:1). Pełnili służbę duchową: służyli w domu Boga i troszczyli się o oddawanie Mu czci, a ta służba dawała im dość pracy i zapewniała utrzymanie.

„Pan jest ich dziedzictwem” (Księga Powtórzonego Prawa 18:2). Ci, których dziedzictwem jest Bóg w ramach nowego przymierza, nie powinni chciwie zabiegać o wielkie rzeczy tego świata. Nie powinni kurczowo trzymać się tego, co mają, ani stale sięgać po więcej. Powinni raczej patrzeć na to, co doczesne, ze spokojnym zaufaniem właściwym tym, którzy wierzą, że Bóg im wystarczy.

Jednocześnie zadbano o to, by kapłanom nie brakowało wygód i środków potrzebnych w codziennym życiu. Choć ich dziedzictwem był Bóg, który jest Duchem, nie oznaczało to, że mieli żyć bez żadnego utrzymania. Lud miał ich zaopatrywać, a oni mieli otrzymywać od ludu to, co słusznie im się należało (Księga Powtórzonego Prawa 18:3). Ich utrzymanie nie miało zależeć wyłącznie od dobrowolnej hojności, lecz wynikać z prawa.

Słusznie jest, by ten, kto uczy się słowa Bożego, dzielił się dobrami z tym, kto go naucza. Także każdy, kto korzysta z regularnych zgromadzeń na wspólnym oddawaniu czci Bogu, powinien wspierać tych, którzy im przewodzą. Kapłani służący przy ołtarzu w wyznaczonych dla siebie porach mieli otrzymywać część ofiar, zwłaszcza ofiar biesiadnych składanych w czasie ich służby. Oprócz piersi i łopatki, które przyznano im wcześniej (Księga Kapłańska 7:32–34), mieli otrzymywać także policzki i żołądek. Prawo nie odbierało im tego, co już im przyznano, lecz poszerzało ich udział.

Przynoszono także pierwsze plony z każdego regionu. Najwyraźniej trafiały one do kapłanów mieszkających pośród ludu, by zapewnić im utrzymanie na wsi. Na pożywienie mieli otrzymywać pierwsze zbiory zboża i wina, a na odzież pierwszą wełnę (Księga Powtórzonego Prawa 18:4). Kapłani nauczali innych, dlatego sami również mieli uczyć się poprzestawania na jedzeniu i odzieniu. Pierwsze plony były poświęcone Bogu, a On ustanowił kapłanów ich odbiorcami w swoim imieniu.

Skoro Bóg uznaje to, co daje się ubogim, za pożyczkę udzieloną Jemu, którą spłaci z odsetkami, tym bardziej dotyczy to darów na utrzymanie ubogich sług Bożych. Istniał dobry powód, dla którego ten obowiązek miał trwale obciążać majątki ludu (Księga Powtórzonego Prawa 18:5). Lewici, członkowie plemienia wyznaczonego do służby religijnej, zostali wybrani przez Boga, więc należało uszanować Jego wybór. Tych, których Bóg darzy czcią, i my powinniśmy czcić. Stawali przed Panem, by służyć w Jego imieniu, na Jego rozkaz, w Jego służbie i dla Jego chwały. Im i ich potomkom należało zapewnić właściwe wsparcie, ponieważ należeli do najbardziej pożytecznych członków narodu.

Kapłani nie mieli także utrudniać sobie nawzajem pełnienia służby. Prawo wymagało od kapłana służby przy ołtarzu tylko w wyznaczonym dla niego czasie i zapewniało mu za nią utrzymanie. Jeśli jednak tak bardzo troszczył się o sanktuarium, że postanowił służyć tam stale i opuścił wygodne życie w mieście, w którym posiadał ziemię, kapłani pełniący wówczas służbę mieli go przyjąć. Powinni pozwolić mu włączyć się w pracę i dzielić się z nim wynagrodzeniem, nie żywiąc urazy ani z powodu zaszczytu, ani nagrody, nawet jeśli jego obecność zdawała się naruszać zwyczajowy porządek (Księga Powtórzonego Prawa 18:6–8).

Szczere pragnienie służenia Bogu i Jego wspólnocie, nawet jeśli nieco zakłóca ustalony porządek i wydaje się odrobinę nietypowe, należy wspierać, a nie tłumić. Jeśli ktoś naprawdę kocha sanktuarium i czerpie radość ze służby w nim, niech pełni służbę w imieniu Boga. Będzie tak samo miły Bogu jak Lewici pełniący wówczas służbę i powinien zostać przez nich przyjęty. System wyznaczonych zmian miał przede wszystkim dopilnować, by służbę pełnili także ci, którzy niechętnie się do niej zabierali, a nie powstrzymywać chętnych przed większym zaangażowaniem.

Ochotnik pełniący tę służbę miał otrzymywać takie samo wynagrodzenie jak ten, kto służył z obowiązku, a ponadto zachowywać dochód ze sprzedaży odziedziczonej ziemi. Kościół rzymskokatolicki wymaga, by ci, którzy porzucają swój majątek i wstępują do klasztoru, wnosili dochody z tego majątku do wspólnego funduszu klasztornego, jak gdyby pobożność polegała na zysku. Tutaj zasada jest inna. Ten, kto dobrowolnie poświęcał się służbie religijnej, miał zachować dochody ze swojego dziedzictwa, ponieważ Bóg nigdy nie ustanowił religii ani służby, by służyły doczesnym interesom, choć ludzie nieraz wypaczali je w ten sposób.