Księga Powtórzonego Prawa 16:1 – znaczenie i zastosowanie

Znaczna część życia Izraela z Bogiem opierała się na trzech dorocznych świętach. Ustanowiono je i związane z nimi przepisy już wcześniej, ale tutaj zostały powtórzone. Dzięki nim wiara pozostawała widoczna w życiu narodu, a lud pamiętał o dziełach Boga pośród siebie.

Pierwszym świętem była Pascha, tak ważna uroczystość, że nadawała szczególną rangę całemu miesiącowi. Nakaz obchodzenia Paschy w miesiącu Kłosów oznaczał, że należało poświęcić temu miesiącowi szczególną uwagę (Księga Powtórzonego Prawa 16:1). Choć samo święto trwało tylko tydzień, dni przed nim i po nim miały być czasem poważnych przygotowań, refleksji i wdzięczności. Miesiąc Kłosów, czyli miesiąc nowych plonów, przypadał częściowo na marzec, a częściowo na kwiecień. Bóg ustanowił go pierwszym miesiącem roku, aby Izrael pamiętał o swoim ocaleniu z Egiptu (Księga Wyjścia 12:2).

Paschę należało obchodzić na pamiątkę nocy, w której Bóg wyprowadził Izraelitów z Egiptu. Wzmianka o nocy wskazuje na tę noc wybawienia, choć nie wolno im było opuszczać domów przed porankiem (Księga Wyjścia 12:22). Następnie szczegółowo wyjaśniono przepisy dotyczące święta.

Po pierwsze, ofiarę paschalną należało składać wyłącznie w miejscu wybranym przez Boga (Księga Powtórzonego Prawa 16:2), a nie gdzie indziej (Księga Powtórzonego Prawa 16:5–7). Sama Pascha była ofiarą, dlatego o Chrystusie, naszym Baranku paschalnym, mówi się, że został za nas złożony w ofierze (Pierwszy List do Koryntian 5:7). Podczas siedmiu dni święta składano także inne ofiary (Księga Liczb 28:19 i następne); o nich również jest tu mowa. Lud nie mógł sam wymyślać sposobu oddawania czci Bogu. Miał udawać się do miejsca, w którym Bóg ustanowił swoją obecność, dzięki czemu uwaga ludu skupiała się na Nim, a nie na nim samym (Księga Powtórzonego Prawa 16:2, 6).

Po zakończeniu święta Izraelici mogli wrócić do swoich namiotów (Księga Powtórzonego Prawa 16:7). Niektórzy sądzili, że mogli odejść już rano po wieczerzy paschalnej. Jednak pierwszy dzień święta był świętym zgromadzeniem, a nie dniem rozchodzenia się (Księga Kapłańska 23:7; Księga Liczb 28:18). Lepiej rozumieć te słowa tak, że po zakończeniu święta mieli wrócić do swoich miejscowości. W praktyce pozostawali razem przez cały tydzień (Druga Księga Kronik 35:17).

Po drugie, przez siedem dni mieli jeść przaśny chleb, a w całym kraju nie mogło być żadnego zakwasu (Księga Powtórzonego Prawa 16:3, 4, 8). Nazywano go chlebem niedoli, ponieważ był prosty i twardy, stosowny dla ludu wspominającego niewolę i pośpiech. Przypominał o trudach niewoli oraz o tym, jak w pośpiechu Izraelici opuszczali Egipt, nie mając czasu, by ciasto wyrosło. Żydowscy pisarze podają, że podczas wieczerzy paschalnej głowa rodziny łamała ten chleb i dawała każdemu po kawałku, wyjaśniając w istocie: „Ten chleb przypomina chleb niedoli, który wasi ojcowie jedli w Egipcie”.

Apostoł Paweł wyjaśnia duchowe znaczenie tego święta w świetle Chrystusa (Pierwszy List do Koryntian 5:7). Skoro Chrystus, nasz Baranek paschalny, został za nas złożony w ofierze, powinniśmy obchodzić święto w sposób święty. Oznacza to życie wolne od złośliwości wobec innych i obłudy wobec Boga, naznaczone szczerością i miłością, jak przaśny chleb. Święto miało przypominać o dniu wyjścia z Egiptu nie tylko raz w roku, lecz przez całe życie (Księga Powtórzonego Prawa 16:3). Podobnie w wyznaczonych porach wspominamy śmierć Chrystusa, aby pamiętać o niej zawsze i żyć dla Tego, który za nas umarł i zmartwychwstał.

Siedem tygodni po Passze przypadało Święto Tygodni, czyli Pięćdziesiątnica. Lud otrzymał wskazówki, jak wyznaczyć jego termin. Liczenie miało się rozpocząć, gdy po raz pierwszy przyłożono sierp do zboża (Księga Powtórzonego Prawa 16:9), czyli następnego dnia po pierwszym dniu Święta Przaśników. Tego dnia składano Bogu snop jęczmienia jako pierwociny plonu (Księga Kapłańska 23:10). Niektórzy uważają, że miało to także pokazywać szczególną troskę Boga o tę ziemię, bo żniwa dojrzewały w odpowiednim czasie.

Podano również, jak należy obchodzić to święto. Po pierwsze, Izraelici mieli przynieść Bogu dar (Księga Powtórzonego Prawa 16:10). Nazywa się go darem składanym z własnej woli, a zarazem daniną należną Bogu jako ich Panu i Właścicielowi. Każdy mógł jednak sam zdecydować o jego wysokości, kierując się swoją hojnością. Wszystko, co przynosili, mieli ofiarować z radością. Był to wdzięczny dar za dobre plony, który należało złożyć proporcjonalnie do tego, jak bardzo Bóg ich obdarzył.

Po drugie, mieli radować się przed Bogiem (Księga Powtórzonego Prawa 16:11). Święta radość jest sercem wdzięcznego uwielbienia, a uwielbienie wyraża ją na zewnątrz. Izraelici mieli się radować zarówno z tego, co otrzymali od Boga, jak i z tego, co Mu oddawali w uwielbieniu i ofiarach. Ich obowiązek miał być ich radością, tak jak radością były otrzymane błogosławieństwa.

Mieli też pozwolić, by w radości święta uczestniczyli ich słudzy. Mojżesz przypomina im, że byli niewolnikami (Księga Powtórzonego Prawa 16:12). Z pewnością byliby bardzo wdzięczni, gdyby ich właściciele dali im czas i powód do radości. Skoro Bóg wyprowadził ich z Egiptu, aby mogli radośnie obchodzić to święto, powinni okazywać sługom życzliwość i ulżyć ich życiu.

Wydaje się także, że ogólne polecenie, by przestrzegać tych praw i wprowadzać je w życie, zostało tu dodane z konkretnego powodu. Święto upamiętniało nadanie Prawa na górze Synaj, pięćdziesiąt dni po wyjściu Izraelitów z Egiptu. Najlepszym sposobem okazania Bogu wdzięczności za dar Jego Prawa jest posłuszeństwo i życie zgodne z jego nakazami.

Po trzecie, Izraelici mieli obchodzić Święto Namiotów (Księga Powtórzonego Prawa 16:13–15). Mojżesz nie powtarza tu przepisów dotyczących licznych ofiar składanych podczas tego święta, ponieważ zostały już szczegółowo podane (Księga Liczb 29:12 i następne). Kapłani i Lewici, słudzy pełniący obowiązki związane z ofiarami, nie potrzebowali tego przypomnienia tak bardzo jak pozostali. Najważniejszym elementem święta była święta radość, która podobała się Bogu i zapowiadała trwałą radość życia według Ewangelii.

Zwróć uwagę, jak mocno podkreślono tę radość: Izraelici mieli się radować podczas święta (Księga Powtórzonego Prawa 16:14), a ponieważ Pan miał im błogosławić, mieli się szczególnie radować (Księga Powtórzonego Prawa 16:15). Po pierwsze, pokazuje to, że Bóg pragnie, by Jego lud żył w radości. Jeśli ludzie żyjący pod Prawem mieli radować się przed Bogiem, o ileż bardziej powinniśmy czynić to my, żyjący w łasce Ewangelii. Ewangelia wzywa nas do radości nie tylko podczas świąt, lecz zawsze, i do nieustannej radości w Panu.

Po drugie, gdy sami radujemy się w Bogu, powinniśmy pomagać innym, by również się w Nim radowali. Możemy to robić, pocieszając zasmuconych i pomagając potrzebującym, aby także cudzoziemiec, sierota i wdowa mogli dzielić naszą radość. Zobacz Księgę Hioba 29:13.

Po trzecie, powinniśmy radować się w Bogu nie tylko z tego, co każdego dnia już od Niego otrzymaliśmy, lecz także z tego, co nam obiecał i czego nadal od Niego oczekujemy. „Ponieważ będzie ci błogosławił, dlatego będziesz się radować”. Ci, którzy znajdują radość w Bogu, mogą radować się nadzieją, bo On jest wierny i dotrzymuje obietnic.

Po czwarte, przepisy dotyczące trzech wielkich świąt zostały ponownie zebrane w podsumowaniu (Księga Powtórzonego Prawa 16:16–17), podobnie jak wcześniej (Księga Wyjścia 23:16–17; Księga Wyjścia 34:23). Najważniejsze nakazy były następujące. Po pierwsze, wszyscy mężczyźni mieli osobiście stawić się przed Bogiem. Częste gromadzenie się w tym samym miejscu i według tych samych zasad miało umacniać ich w wierności świętej wierze ustanowionej pośród nich.

Po drugie, nikt nie miał stawać przed Bogiem z pustymi rękami. Każdy miał przynieść jakiś dar, jako znak zaufania do Boga i wdzięczności wobec Niego. Bóg nie żądał niczego nierozsądnego. Wymagał jedynie, by każdy dawał stosownie do swoich możliwości. Niczego więcej nie oczekiwano. Ta sama zasada dotyczy dawania innym. Przyjmuje się tych, którzy dają w miarę swoich możliwości, a szczególnym szacunkiem otacza się tych, którzy dają ponad swoje możliwości, jak ubogą wdowę, która oddała wszystko, co miała (Pierwszy List do Koryntian 16:2; Drugi List do Koryntian 8:3; Ewangelia Łukasza 21:4).