Księga Powtórzonego Prawa 1:9 – znaczenie i zastosowanie

Mojżesz przypomina tu ludowi o dobrym porządku sprawowania władzy, który mógł zapewnić mu bezpieczeństwo i pokój, gdyby lud sam go nie zburzył. Gdy Bóg dał Izraelitom dobre prawa, powierzył ich wykonywanie także dobrym ludziom. Był to znak Bożej dobroci wobec nich, a zarazem troski Mojżesza o lud. Wydaje się, że wspomina o tym, by pokazać, jak bardzo pragnął ich dobra i przygotować ich na przyjęcie tego, co miał za chwilę powiedzieć.

W tej części swojej relacji Mojżesz najpierw pokazuje, jak bardzo cieszył się z tego, że lud tak licznie się rozrósł. Przyznaje, że Bóg dotrzymał obietnicy danej Abrahamowi, kiedy powiedział, że Izraelici będą liczni jak gwiazdy na niebie (Księga Powtórzonego Prawa 1:10). Modli się też, by Bóg nadal im błogosławił i pomnożył ich tysiąckrotnie (Księga Powtórzonego Prawa 1:11). Mądra modlitwa nie przerywa poważnej rozmowy o Bogu. Przeciwnie, dobrze do niej pasuje i wzmacnia całą wypowiedź.

Jak szerokie było jego serce, skoro prosił, by stali się tysiąc razy liczniejsi! Boża moc i dobroć nie mają granic, dlatego nasza wiara i nadzieja także nie powinny być ograniczone. Powinny sięgać tak daleko jak Boża obietnica, ale nie dalej. Mojżesz mierzy swoją modlitwę Bożą obietnicą: „Niech Pan błogosławi wam, tak jak wam obiecał”. Mógł śmiało oczekiwać wielkiego wzrostu, ponieważ Izraelitów było już znacznie więcej niż wtedy, gdy około 250 lat wcześniej udali się do Egiptu.

Warto zauważyć, że za panowania faraona wzrost liczebności Izraelitów budził zazdrość i był uznawany za problem (Księga Wyjścia 1:9). Teraz zaś, pod przywództwem Mojżesza, ten sam wzrost przyjmowano z radością i proszono o niego jako o błogosławieństwo. Powinno to było zawstydzić Izraelitów, kiedy później nierozsądnie mówili o wybraniu sobie wodza i powrocie do Egiptu.

Mojżesz pokazuje również, że nie zależało mu na zatrzymaniu całego zaszczytu sprawowania władzy dla siebie, jak gdyby był władcą absolutnym. Choć miał wszelkie predyspozycje do tej pracy, chciał, by inni mu pomagali i dzielili z nim obowiązki. Mówi: „Nie mogę już sam was nosić” (Księga Powtórzonego Prawa 1:9). Sprawowanie władzy jest ciężarem. Mojżesz, choć obdarzony do tego szczególnymi zdolnościami, czuł, że spoczywa on na jego barkach. Często właśnie najlepsi przywódcy najmocniej odczuwają ten ciężar, najchętniej dzielą się obowiązkami i najpilniej strzegą się przed podejmowaniem zadań ponad siły.

Nie chciał też ustanawiać swoich faworytów ani ludzi, którzy po kryjomu byliby od niego zależni. Pozwolił ludowi wybrać sędziów, a sam miał ich ustanowić. Mówi: „Wybierzcie mądrych, rozumnych i znanych w waszych pokoleniach, a ja ustanowię ich waszymi zwierzchnikami” (Księga Powtórzonego Prawa 1:13). Postąpił podobnie jak później apostołowie, którzy polecili ludowi wybrać ludzi do troski o ubogich, a następnie powierzyli im tę służbę (Dzieje Apostolskie 6:3, Dzieje Apostolskie 6:6). Mojżesz domagał się wyboru ludzi mądrych i rozumnych, których własny charakter byłby ich najlepszą rekomendacją.

Ten naród był tak młody, że nikt nie mógł powoływać się na wyższą pozycję wynikającą ze starego rodowodu. Wszyscy niedawno wyszli z niewoli egipskiej, więc prawdopodobnie żadna rodzina nie była dużo bogatsza od pozostałych. Wybór musiał zatem opierać się na mądrości, doświadczeniu i uczciwości. „Wybierzcie tych, którzy cieszą się dobrą opinią w waszych pokoleniach — mówi Mojżesz — a ja chętnie ich ustanowię”. Nie powinniśmy się martwić, że dzieło Boga wykonują czyjeś inne ręce, jeśli są to dobre ręce.

Mojżesz pokazuje również, że w tej sprawie chciał spełnić wolę ludu. Nie zabiegał o poklask, ale nie chciał podejmować takiej decyzji bez ich zgody. Lud przyznał mu rację i powiedział: „To, co mówisz, jest dobre” (Księga Powtórzonego Prawa 1:14). Mojżesz wspomina o tym, by późniejsze narzekania ludu wydały się jeszcze gorsze: sprzeciwiali się władzy, którą wcześniej sami zaakceptowali. Mojżesz byłby im dogodził, gdyby tylko chcieli przyjąć to, co dla nich dobre.

Zależało mu jednak nie tylko na tym, by zadowolić lud, lecz także by naprawdę mu pomóc. Ustanowił ludzi o dobrym charakterze: mądrych i uznanych za godnych zaufania (Księga Powtórzonego Prawa 1:15). Następnie powierzył im odpowiedzialne zadanie (Księga Powtórzonego Prawa 1:16, Księga Powtórzonego Prawa 1:17). Każdy, kto otrzymuje zaszczytną pozycję, powinien pamiętać, że wiążą się z nią obowiązki i że pewnego dnia przyjdzie mu za nie odpowiedzieć.

Po pierwsze, Mojżesz polecił im zachować rozwagę i cierpliwość: „Wysłuchujcie spraw”. Mieli wysłuchać obu stron, dać im możliwość pełnego przedstawienia sprawy i uważnie słuchać. Natura dała nam dwoje uszu, dlatego nierozsądne i haniebne jest wydawanie odpowiedzi, zanim pozna się sprawę. Ucho ucznia jest potrzebne językowi nauczyciela (Księga Izajasza 50:4). Po drugie, polecił im być sprawiedliwymi i bezstronnymi: „Sądźcie sprawiedliwie”. Mieli orzekać zgodnie z prawdą o danej sprawie, nie zaś ze względu na pozycję jej uczestników.

Nie wolno było pozwolić, by ktoś z miejscowych krzywdził przybysza, ani by przybysz obrażał lub wykorzystywał miejscowych. Możni nie mogli uciskać słabych, a słabi okradać ani obrażać możnych. W sądzie nie wolno było zważać na osobę. Wyroki miały być wolne od łapówek i uprzedzeń. Po trzecie, Mojżesz nakazał im stanowczość i odwagę: „Nie bójcie się żadnego człowieka”. Nie mieli dać się zastraszyć i skłonić do niesprawiedliwości ani hałasowi tłumu, ani groźbom wpływowych ludzi.

Mojżesz podał im też mocny powód tego nakazu: „Sąd należy do Boga”. Działali jako przedstawiciele Boga, dlatego mieli sądzić tak, jak sądziłby On. Gdyby wydawali niesprawiedliwe wyroki, fałszywie przedstawialiby Boga. Skoro sąd należy do Boga, ochroni On ich, gdy będą postępować sprawiedliwie, a jeśli uczynią źle, On z pewnością zażąda od nich zdania sprawy.

Mojżesz pozwolił też, by trudniejsze sprawy przedstawiano jemu, a on był gotów ich wysłuchać i rozstrzygnąć. Dzięki temu zarówno sędziowie, jak i lud mogli mieć spokojne sumienie. Jakże szczęśliwy był Izrael pod rządami takiego przywódcy i w ramach takiego porządku!