Księga Daniela 7:1 – znaczenie i zastosowanie

Datowanie tego rozdziału wskazuje, że wydarzenia te miały miejsce przed opisanymi w rozdziale 5, który rozgrywa się w ostatnim roku panowania Belsazara, i przed wydarzeniami z rozdziału 6, przypadającymi na pierwszy rok panowania Dariusza. Daniel otrzymał te wizje w pierwszym roku panowania Belsazara, gdy niewola babilońska Żydów dobiegała końca. Imię Belsazar zapisano tu po hebrajsku inaczej niż wcześniej. Wcześniejsza forma oznacza „Bel zachowuje i gromadzi bogactwa”, a ta oznacza „Bel zostaje podpalony przez wroga”. Bel był bóstwem chaldejskim. Niegdyś zdawało się, że mu się wiedzie, lecz teraz miał zostać zniszczony.

W tych wersetach Daniel opisuje wizję czterech królestw, które uciskały Żydów. Zwróćmy uwagę na okoliczności tej wizji. Daniel wcześniej wyjaśnił sen Nabuchodonozora, a teraz Bóg dał mu podobne objawienia (Księga Daniela 7:1). Daniel widział je we śnie, leżąc w łóżku. Bóg niekiedy objawiał siebie i swoje zamierzenia ludziom pogrążonym w głębokim śnie (Księga Hioba 33:15), ponieważ gdy jesteśmy najbardziej odcięci od świata i najmniej rozpraszają nas zmysły, jesteśmy najlepiej przygotowani na spotkanie z Bogiem.

Po przebudzeniu Daniel zapisał sen, żeby go nie zapomnieć. Dla dobra swoich rodaków przekazał im również najważniejsze jego treści, a następnie spisał je, aby mogli o nich usłyszeć także ludzie mieszkający daleko. Chciał, by zachowano je dla ich dzieci, które miały później zobaczyć spełnienie tych wydarzeń. Żydzi błędnie rozumieli niektóre proroctwa Jeremiasza i Ezechiela, pokładali więc nadzieję w tym, że po powrocie do swojej ziemi zaznają pełnego pokoju. Bóg posłużył się tym prorokiem, aby ostrzec ich przed takim złudzeniem. Ich niedole nie miały skończyć się tak szybko, a rozczarowanie jeszcze bardziej pogłębiłoby ich cierpienie. Obiecane błogosławieństwo miało przyjść w postaci duchowych darów królestwa łaski. Chrystus później uprzedził swoich uczniów, że powinni spodziewać się prześladowań, a obietnice, na których polegali, miały w pełni spełnić się w wiecznych błogosławieństwach królestwa chwały.

Daniel zarówno spisał te rzeczy, jak i o nich opowiadał. Pokazuje to, że wspólnota wierzących powinna być nauczana przez Pismo i kaznodziejskie głoszenie, przez słowo zapisane i wypowiadane. Duszpasterze mają w kazaniach objaśniać najważniejsze treści, które zostały już spisane.

Sama wizja zapowiada zmiany władzy wśród narodów, pod których panowaniem żydowska wspólnota miała żyć w kolejnych latach. Daniel zobaczył cztery wiatry zmagające się nad wielkim morzem (Księga Daniela 7:2). Walczyły o to, który z nich będzie najsilniejszy, a w końcu o wyłączną władzę. Obraz ten przedstawia rywalizujących książąt, którzy walczą o panowanie, oraz wstrząsy dotykające narody wskutek tych zmagań. Wszystkie wielkie monarchie, które Daniel miał wkrótce zobaczyć, powstały w wyniku takiego konfliktu. Jeden silny wiatr może bardzo wzburzyć morze. Jakiego zamętu należy się więc spodziewać, gdy wszystkie cztery wiatry walczą o władzę? O to w istocie często walczą na wojnie królowie ziemi. Ich wojny są głośne i gwałtowne jak zmagania wiatrów, a biedne morze zostaje przez ich furię miotane, rozrywane i rozbijane. Ten świat przypomina wzburzone morze, bo dumni i ambitni ludzie nieustannie sieją w nim niepokój.

Daniel zobaczył potem cztery wielkie bestie wychodzące z morza, z tych wzburzonych wód, w których tak chętnie polują ludzie owładnięci ambicją. Monarchie przedstawiono jako bestie, ponieważ tak często powstają i utrzymują się dzięki brutalnej sile i tyranii. Bestie różniły się od siebie (Księga Daniela 7:3), co ukazywało odmienny charakter reprezentowanych przez nie narodów.

Pierwsza bestia przypominała lwa (Księga Daniela 7:4). Było to imperium chaldejskie: potężne i groźne, skłaniające królów do sprawowania władzy absolutnej. Miało orle skrzydła, co obrazuje, jak szybko Nabuchodonozor podbijał królestwa. Daniel wkrótce zobaczył jednak, że skrzydła zostają wyrwane, co oznaczało nagłe przerwanie zwycięskiego pochodu. Niektóre podbite kraje, które płaciły daninę, zbuntowały się i stawiły opór. Wtedy to niezwykłe stworzenie, uskrzydlony lew, zostało postawione na nogach jak człowiek i otrzymało ludzkie serce. Utraciło śmiałość lwa, z której wcześniej słynęło. Stało się słabe, zalęknione i niezdolne do działania. Chaldejczycy musieli zrozumieć, że są tylko ludźmi. Niekiedy odwaga narodu słabnie tak bardzo, że ci, którzy niegdyś przewodzili innym, stają się ostatni.

Druga bestia przypominała niedźwiedzia (Księga Daniela 7:5). Było to imperium perskie, mniej szlachetne niż pierwsze, ale wciąż zachłanne i niszczycielskie. Podniosło się z jednej strony przeciwko lwu i wkrótce go pokonało. Niektórzy odczytują ten obraz tak, że niedźwiedź podniósł się jako jedno królestwo. Persja i Media, które na posągu z wizji Nabuchodonozora tworzyły dwie ręce połączone z jednym ciałem, utworzyły teraz wspólne rządy. Niedźwiedź trzymał w pysku, między zębami, trzy żebra — pozostałości narodów, które pożarł. Świadczyły one o jego zachłanności, ale także o tym, że choć wiele pochłonął, nie zdołał pożreć wszystkiego. Niektóre żebra nadal tkwiły mu w zębach i nie mógł ich rozgryźć. Wtedy usłyszał polecenie: „Wstań i pożeraj wiele ciał”. Innymi słowy, jego władcy mieli pobudzać zarówno królów, jak i lud, by nadal podbijali kolejne ziemie i nie pozwalali niczemu stanąć sobie na drodze. Zwróćmy uwagę, że niesprawiedliwy podbój przypomina działanie drapieżnych bestii. Pod pewnym względem jest nawet gorszy, bo dzikie zwierzęta nie napadają na przedstawicieli własnego gatunku, a źli i nierozumni ludzie często tak postępują.

Trzecia bestia przypominała lamparta (Księga Daniela 7:6). Było to imperium greckie, założone przez Aleksandra Wielkiego. Jak lampart, było szybkie, przebiegłe i okrutne. Miało cztery skrzydła, podczas gdy lew miał tylko dwa. Pokazuje to, że Aleksander podbijał ziemie jeszcze szybciej niż Nabuchodonozor. W ciągu sześciu lat opanował całe imperium perskie, znaczną część Azji i objął władzę nad Syrią, Egiptem, Indiami oraz innymi krajami. Bestia miała cztery głowy, ponieważ po śmierci Aleksandra jego imperium zostało podzielone między czterech głównych wodzów. Seleukos Nikator otrzymał Wielką Azję. Perdikkas, a później Antygon, otrzymali Azję Mniejszą. Kassander otrzymał Macedonię, a Ptolemeusz — Egipt. Tej bestii dano władzę, a dał ją Bóg, od którego pochodzi wszelki awans.

Czwarta bestia była jeszcze groźniejsza, budziła większy strach i wyrządzała więcej szkód niż pozostałe. Różniła się od wszystkich innych i nie było wśród nich bestii, którą można by z nią naprawdę porównać (Księga Daniela 7:7).

Uczeni nie są zgodni co do tego, którą potęgę przedstawia ta nienazwana bestia. Niektórzy uważają, że chodzi o imperium rzymskie, które w okresie największej potęgi obejmowało dziesięć królestw, takich jak Italia, Francja, Hiszpania, Niemcy, Brytania, Sarmacja, Panonia, Azja, Grecja i Egipt. W takim ujęciu mały róg, który wyrósł po upadku trzech pozostałych rogów (Księga Daniela 7:8), oznacza imperium tureckie, które powstało na obszarach Azji, Grecji i Egiptu.

Inni sądzą, że czwarta bestia oznacza królestwo Syrii, rządzone przez dynastię Seleucydów. Królestwo to okrutnie i bezlitośnie prześladowało Żydów, co potwierdzają pisma Józefa Flawiusza i historia Machabeuszy. Pod tym względem różniło się od wcześniejszych potęg, ponieważ żadne z poprzednich imperiów nie zmuszało Żydów do porzucenia ich religii. Królowie Syrii wywierali na nich taką presję i brutalnie ich traktowali.

Ich wojska i dowódcy byli jak wielkie żelazne zęby, którymi pożerali i miażdżyli lud Boży, a tych, którzy pozostali, deptali. Dziesięć rogów oznacza w tym ujęciu dziesięciu królów, którzy kolejno panowali w Syrii. Mały róg to Antioch Epifanes, ostatni z tych dziesięciu królów. W taki czy inny sposób usunął trzech królów i przejął władzę.

Był człowiekiem niezwykle przebiegłym, dlatego powiedziano o nim, że miał oczy jak ludzkie oczy. Był też bardzo zuchwały i lekkomyślny, a jego usta wypowiadały wielkie rzeczy. Pojawi się ponownie w dalszej części tych proroctw.