Księga Daniela 3:1 – znaczenie i zastosowanie

Nie znamy dokładnej daty tego wydarzenia. Jeśli posąg, który Nebukadnesar poświęcił, miał związek z posągiem z jego snu, zapewne wzniesiono go niedługo po tym śnie. Niektórzy umiejscawiają to wydarzenie około siódmego roku panowania Nebukadnesara, rok przed uprowadzeniem Jojakina do niewoli, kiedy zabrano także Ezechiela.

I. Wzniesiono złoty posąg, któremu miano oddawać pokłon. Babilon był już pełen bożków, ale ten dumny król zapragnął jeszcze jednego. Ludzie, którzy odwracają się od jedynego prawdziwego i żywego Boga i zaczynają tworzyć wielu bogów, nigdy nie mają ich dość. Wciąż dodają kolejnych, bez końca za nimi podążają, a mimo to nie czują, że mają ich wystarczająco dużo. Bałwochwalcy lubią to, co nowe i różnorodne. Nawet ci, którzy mają wielu bogów, chcą mieć ich jeszcze więcej.

Król Nebukadnesar użył swojej władzy, by wznieść posąg (Księga Daniela 3:1). Był cenny, ponieważ wykonano go ze złota. Zapewne nie był z litego złota, bo nawet bogaty król mógł nie być w stanie sobie na to pozwolić. Prawdopodobnie pokryto go złotem. Czciciele fałszywych bogów zwykle nie żałują wydatków na swoich bożków. Chętnie przeznaczają na ten cel złoto (Księga Izajasza 46:6), czym zawstydzają naszą skąpą ofiarność w oddawaniu czci prawdziwemu Bogu.

Posąg był też ogromny: miał 60 łokci wysokości i 6 łokci szerokości. Był około piętnastokrotnie wyższy od przeciętnego człowieka, którego wzrost przyjmuje się zwykle za około 4 łokcie, czyli 1,8 metra. Nebukadnesar wzniósł go, by robił wrażenie, jakby jego ogromne rozmiary mogły wynagrodzić mu brak życia.

Niektórzy sądzą, że Nebukadnesar chciał w ten sposób oddalić podejrzenia, że skłania się ku Żydom, ponieważ niedawno z wielkim szacunkiem mówił o Bogu Izraela i awansował niektórych Jego czcicieli. Inni uważają, że posąg miał przedstawiać samego króla, który chciał, by oddawano mu cześć za jego pośrednictwem. Dumni władcy często domagali się boskiej czci. Także Aleksander ogłosił się synem Jowisza Olimpijskiego. Nebukadnesar usłyszał we śnie, że jest złotą głową posągu, po której nadejdą królestwa zbudowane z mniej szlachetnych metali. Teraz jednak sam wzniósł posąg, jakby był całym posągiem, i sprawił, że był on w całości ze złota.

Widzimy tu, jak szybko zniknęły dobre wrażenia, jakie wywarło na nim wcześniejsze wydarzenie. Wtedy powiedział, że Bóg Izraela jest prawdziwie Bogiem nad bogami i Panem nad królami. Teraz jednak otwarcie łamie wyraźne przykazanie Boga i wznosi posąg, któremu mają oddawać pokłon. Nie tylko trwa w dawnym bałwochwalstwie, ale wymyśla nowe. Silne przekonania często nie prowadzą do prawdziwego nawrócenia. Wielu ludzi szczerze przyznaje, że grzech jest głupi i niebezpieczny, a mimo to nadal w nim żyje.

Widzimy także, że sen wywarł na nim teraz skutek odwrotny do wcześniejszego. Początkowo upokorzył go i skłonił do oddania czci Bogu. Teraz sprawił, że zaczął rywalizować z Bogiem. Wcześniej uważał za wielki zaszczyt, że jest złotą głową posągu, i przypisywał tę pozycję Bogu. Lecz w miarę jak rosła jego władza, rosła też jego pycha. Uznał, że to za mało, i wystąpił przeciwko Bogu oraz Jego przesłaniu, próbując samemu stać się wszystkim.

II. Na uroczystość poświęcenia posągu zwołano zgromadzenie dostojników (Księga Daniela 3:2–3). Wysłano posłańców po całym królestwie, by zebrali książąt, namiestników, dostojników i wszystkich wysokich urzędników cywilnych oraz wojskowych, w tym dowódców, sędziów, skarbników, doradców, zarządców i władców prowincji. Na rozkaz króla mieli przybyć na uroczystość poświęcenia posągu. Odmowa mogła narazić ich na poważne konsekwencje.

Król zgromadził możnych, by oddali cześć jego bożkowi. Dla porównania Pismo Święte mówi o czci należnej Chrystusowi i zapowiada, że królowie przyniosą Mu dary. Jeśli Nebukadnesar zdołał skłonić dostojników do pokłonu przed złotym posągiem, spodziewał się, że zwykli ludzie pójdą za ich przykładem. Dlatego urzędnicy i dowódcy z ogromnego królestwa porzucili swoje obowiązki i przybyli do Babilonu. Wielu z nich pokonało daleką drogę i poniosło znaczne koszty w służbie nierozsądnemu celowi. Bożki są martwe, podobnie jak ich czciciele.

III. Ogłoszono publiczny rozkaz, że na dany znak wszyscy obecni mają paść na twarz i oddać pokłon posągowi, określanemu jako „złoty posąg, który wzniósł król Nebukadnesar”. Herold obwieścił to zgromadzeniu licznych urzędników, którym towarzyszyli słudzy i orszaki, a zapewne także wielki tłum nieproszonych gości. Każdy miał zwrócić uwagę na dwie rzeczy.

Po pierwsze, król stanowczo nakazał wszystkim oddać pokłon złotemu posągowi. Niezależnie od tego, jakim bogom oddawali cześć na co dzień, teraz mieli czcić także tego. Po drugie, wszyscy mieli zrobić to jednocześnie, okazując wspólną zgodę na fałszywy kult. Chwilę tę miała wyznaczyć muzyka, która dodawała uroczystości splendoru i mogła zmiękczyć serca tych, którzy niechętnie chcieli wykonać rozkaz. Taki radosny, zewnętrzny sposób oddawania czci bardzo odpowiadał ludziom nastawionym na świat i zmysłowe przyjemności. Nie rozumieli oni duchowej czci należnej Bogu, który jest Duchem.

IV. Cały tłum wykonał rozkaz (Księga Daniela 3:7). Gdy zabrzmiała muzyka, instrumenty dęte i strunowe, wszyscy jednocześnie padli na twarz i oddali pokłon złotemu posągowi. Dźwięki mogły wydawać im się przyjemne i dobrze nadawały się do wzbudzenia takiego rodzaju pobożności, jaki mieli za chwilę okazać. Zabrzmiały róg, flet, harfa, lutnia, psałterion i cymbały, a ludzie ze wszystkich narodów i języków wspólnie padli na twarz, jak żołnierze reagujący na odgłos bębna.

Nie ma w tym nic dziwnego, bo wcześniej ostrzeżono, że każdy, kto odmówi oddania pokłonu, zostanie natychmiast wrzucony do rozpalonego pieca, przygotowanego na tę okazję (Księga Daniela 3:6). Ludzi ciągnęły więc w dwie strony: muzyka miała ich skusić, a ogień przestraszyć. Pod taką presją ustąpili. Wielu idzie tam, dokąd prowadzą ich zmysły i pragnienia. Niemal nie ma zła, do którego nie dałoby się skłonić beztroskich ludzi muzyką albo zmusić ich strachem. W ten sposób często ustanawiano i podtrzymywano fałszywy kult.